Đọc sách cùng Tình Ca · Robert T. Kiyosaki
Dạy con làm giàu
Giáo dục tài chính bắt đầu từ trong gia đình.
Có một câu hỏi tôi nghĩ mọi bậc cha mẹ nên tự hỏi một lần: bạn đang dạy con mình kiếm tiền theo kiểu nào?
Không phải dạy con kiếm được BAO NHIÊU. Mà dạy con kiếm tiền BẰNG CÁCH NÀO. Vì chính cái cách đó — chứ không phải con số trên bảng lương — mới quyết định sau này con bạn có tự do hay không.
Hầu hết chúng ta dạy con đúng một con đường: học giỏi, thi đỗ, kiếm một công việc ổn định. Nghe rất đúng. Tôi cũng được dạy y như vậy. Nhưng càng đi sâu vào ngành tài chính, tôi càng thấy rõ một điều khó chịu: đó là lý do rất nhiều người học giỏi cả đời mà vẫn loay hoay với tiền.
Robert Kiyosaki giải thích chuyện này bằng một thứ ông gọi là Kim Tứ Đồ. Hình dung một hình vuông chia làm bốn ô, ứng với bốn nhóm người kiếm tiền. E là người làm công — đi làm nhận lương. S là người làm tư — tự mình làm, tự mình kiếm. B là chủ doanh nghiệp — sở hữu một hệ thống chạy được kể cả khi mình vắng mặt. Và I là nhà đầu tư — để tiền làm việc thay cho mình.
Kẻ một đường thẳng chia đôi. Bên trái là E và S: bạn đổi thời gian lấy tiền, ngừng làm là ngừng có tiền. Bên phải là B và I: bạn xây hệ thống, và tiền vẫn chảy về kể cả khi bạn đang ngủ. Người ta gọi đó là thu nhập thụ động. Cả hành trình làm giàu, nói cho cùng, chỉ là chuyện dịch chuyển dần từ bên trái sang bên phải.
Và đây là chỗ làm tôi suy nghĩ nhiều nhất. Trường học, dù tốt đến đâu, gần như chỉ đào tạo con chúng ta thành một chữ E thật giỏi — một nhân viên xuất sắc làm thuê cho hệ thống của người khác. Trường gần như im lặng hoàn toàn về phần bên phải: làm sao xây hệ thống, làm sao để tiền sinh ra tiền.
Vậy thì ai sẽ dạy con những điều đó? Câu trả lời của Kiyosaki rất thẳng: nếu nhà trường không dạy, thì giáo dục tài chính phải bắt đầu từ chính gia đình.
Mà dạy con về tiền không cần cao siêu. Chỉ là giúp con hiểu có bốn con đường chứ không phải một. Là cho con biết tới khái niệm thu nhập thụ động từ sớm. Là tập cho con, thay vì hỏi "lớn lên con làm nghề gì để có lương", biết hỏi "con tạo ra được giá trị gì, xây được điều gì."
Tôi tin tư duy này dạy được, học được. Không ai sinh ra đã là nhà đầu tư. Người ta trở thành nhà đầu tư vì được dạy. Vậy tại sao không bắt đầu ngay trong nhà mình?
"Dạy Con Làm Giàu" là bộ sách viết bằng giọng kể chuyện dễ đọc, cho cả người lớn lẫn con trẻ. Tôi nghĩ đây là bộ nên đọc trước, rồi cùng con đọc lại. Vì có những điều, nếu con bạn hiểu sớm mười năm, cả cuộc đời tài chính của nó sẽ khác hẳn.
Còn bạn — nếu vẽ Kim Tứ Đồ ra giấy ngay bây giờ, bạn sẽ đánh dấu mình đang đứng ở ô nào?