Sài Gòn ngồi nghe mình kể · Tập 81

Người Bảo Vệ Chung Cư Nhớ Mặt Từng Người

Cái chung cư tôi ở có một chú bảo vệ. Chú trực ca đêm. Mà cái hay, là chú nhớ mặt từng người — cả mấy trăm người trong chung cư, chú nhớ hết: ai ở tầng mấy, phòng nào, đi xe gì, về giờ nào, chú nắm rõ.

Tối nào đi về khuya, tôi cũng thấy chú ngồi đó, ở cái chòi bảo vệ. Thấy tôi, chú gật đầu, cười: “Về rồi hả con. Bữa nay làm về trễ ha.” Tự nhiên, cái câu chào đó làm cái đêm khuya bớt lạnh. Đi làm về mệt, mà có người chào một câu, tự nhiên thấy ấm.

Tôi để ý, ai đi qua chú cũng chào, mà chú chào đúng kiểu từng người: với người lớn tuổi, chú “dạ thưa”; với mấy đứa nhỏ, chú “ê cu, đi học về hả”; với mấy cô, chú hỏi thăm chuyện chợ búa. Chú không chỉ làm cái việc canh gác, chú còn như một người quen, một người trong cái cộng đồng nhỏ này.

Một bữa, tôi ngồi nói chuyện với chú. Chú kể, chú làm bảo vệ ở đây mấy năm rồi. “Sao chú nhớ mặt người ta hay vậy chú?” Chú cười: “Tại chú để ý con. Mình làm ở đây, người ta là bà con của mình. Nhớ mặt, để lỡ có chuyện gì còn biết.” Cái câu “người ta là bà con của mình”, tự nhiên làm tôi suy nghĩ.

Chú coi cái việc bảo vệ, không chỉ là một cái nghề, mà là chú giữ an toàn cho cả một cái xóm nhỏ. Chú để ý ai lạ ra vô; chú nhắc nhà nào quên tắt đèn, quên khóa xe; chú giữ giùm đồ, nhận giùm hàng. Đêm hôm, ai có chuyện gì, chú là người đầu tiên có mặt. Chú làm cái nghề đó, bằng cái tâm.

Tôi nghĩ, mình sống ở chung cư, nhà nào biết nhà nấy, đóng cửa là xong; hàng xóm, nhiều khi ở kế bên mà không biết tên. Vậy mà chú bảo vệ, chú nhớ hết, biết hết. Chú như cái sợi dây, kết nối cả cái chung cư xa lạ này lại, làm cho nó có chút hơi người.

Tôi nhớ, có lần tôi bị bệnh, nửa đêm sốt cao, tôi xuống nhờ chú kêu giùm cái taxi. Chú không chỉ kêu taxi, chú còn dìu tôi ra xe, dặn tài xế chở tôi tới bệnh viện cẩn thận. Sáng hôm sau về, chú còn hỏi thăm: “Đỡ chưa con? Bệnh thì phải nghỉ ngơi nha.” Cái sự quan tâm đó, đâu nằm trong cái việc của chú, mà chú vẫn làm. Tại cái tình.

Tôi nghĩ, mấy người như chú, làm mấy cái nghề thầm lặng — bảo vệ, lao công, giữ xe. Mình đi qua, nhiều khi không để ý, coi như họ vô hình. Mà chính mấy người đó, lặng lẽ giữ cho cuộc sống của mình an toàn, trơn tru. Cái chung cư mình ở yên ổn, là có công của chú bảo vệ, thức canh mỗi đêm.

Tôi nghĩ, mình nên để ý tới mấy người đó hơn — chào họ một câu, hỏi thăm họ, nhớ tên họ. Mấy người làm nghề thầm lặng đó, họ cũng cần được nhìn thấy, được công nhận. Một câu chào, một lời cảm ơn của mình, với họ có khi là cả một niềm vui, trong cái công việc đơn điệu, thầm lặng.

Từ bữa nói chuyện với chú, mỗi lần đi ngang, tôi đều dừng lại, chào chú, hỏi thăm chú vài câu. Có bữa, mua ly cà phê, tôi mua dư một ly cho chú, chú vui lắm. Tự nhiên, cái mối quan hệ hàng xóm đó, nó ấm hơn; cái chung cư xa lạ, tự nhiên thấy gần gũi, thân tình hơn.

Chỗ bạn ở, chắc cũng có một người như vậy — một chú bảo vệ, một cô lao công, một người giữ xe. Lần sau đi ngang, thử chào người ta một câu nha, hỏi thăm, nhớ tên. Mấy người thầm lặng đó, họ làm cho cuộc sống mình tốt hơn mỗi ngày, mà ít khi được một lời cảm ơn. Tự nhiên thấy quý mấy người thầm lặng quanh mình ghê. Mai đi ngang, nhớ chào người ta một câu nha. Mai tôi lại kể tiếp cho bạn nghe; Sài Gòn về đêm, có những người thức canh, để mình ngủ yên.