Sài Gòn ngồi nghe mình kể · Tập 78
Người Đàn Ông Gửi Tiền Về Quê Mỗi Tháng
Cuối tháng, tôi hay thấy chú ra tiệm gửi tiền. Một người đàn ông trung niên, tháng nào cũng vậy, đều như vắt chanh. Cứ tới ngày lãnh lương, là chú ra cái tiệm chuyển tiền đầu hẻm, gửi một số tiền về quê. Tôi để ý chú lâu rồi; cái dáng chú, lam lũ, mà hiền.
Một bữa, tôi với chú ngồi đợi chung, bắt chuyện. Chú kể, chú làm phụ hồ, lên Sài Gòn mười mấy năm rồi; vợ con, ba má, ở dưới quê hết. Chú đi làm, gửi tiền về nuôi cả nhà. “Tháng nào chú cũng gửi hả chú?” “Ừ con. Tháng nào cũng gửi. Ở nhà trông cả vô đó.”
Chú kể, chú ở trọ — cái phòng trọ nhỏ xíu, ở chung với mấy người cùng quê. Ăn uống tằn tiện, cơm bụi, mì gói qua ngày, để dành tiền gửi về. “Chú ở trên này cực vậy, sao không giữ lại xài cho khỏe?” Chú cười: “Thân chú sao cũng được con. Miễn vợ con ở nhà đỡ khổ là chú vui.”
Cái câu đó — “thân chú sao cũng được” — tự nhiên làm tôi nghẹn. Tôi nghĩ tới biết bao nhiêu người đàn ông như chú: rời quê, lên phố, làm mấy cái nghề cực nhọc, sống kham khổ, để mỗi tháng gửi được một ít tiền về nhà. Cả cuộc đời họ, hy sinh, cho gia đình.
Chú kể, chú nhớ nhà lắm, mà một năm chỉ về được một, hai lần — Tết, với giỗ chạp; còn lại, quanh năm ở trên này, đi làm. “Con chú, năm nay lớp mấy rồi chú?” Mắt chú sáng lên: “Đứa lớn lớp chín rồi con. Đứa nhỏ lớp năm. Tụi nó học giỏi lắm.” Khi nói về con, mặt chú rạng rỡ hẳn, cái mệt nhọc tự nhiên tan đi.
Tôi hiểu. Mấy đứa con đó, là cái lý do để chú gồng gánh, chịu cực; là cái động lực để chú thức dậy mỗi sáng, đi làm. Chú không sống cho mình, chú sống cho vợ con, cho gia đình. Mỗi đồng tiền chú gửi về, là mồ hôi, là nước mắt, là cả tình thương của chú, gói trong đó.
Tới lượt chú, chú đưa tiền, ghi cái địa chỉ ở quê. Tôi để ý, chú gửi gần hết tháng lương, chỉ giữ lại một ít, đủ sống. Gửi xong, chú nhắn cái tin về nhà: “Tao gửi tiền về rồi nha. Bây nhận đi.” Rồi chú thở phào, như vừa làm xong cái việc quan trọng nhất tháng.
Tôi nghĩ về ba tôi. Hồi xưa, ba cũng vậy, cũng đi làm xa, gửi tiền về nuôi anh em tôi. Hồi đó tôi còn nhỏ, đâu hiểu; chỉ biết mong ba về, mong quà. Giờ lớn rồi, tôi mới hiểu cái gánh nặng mà ba mang, cái hy sinh thầm lặng đó — mà hồi đó, tôi vô tâm, đâu thấy.
Tôi nghĩ, có biết bao người cha như chú, như ba tôi, âm thầm gánh cả gia đình trên vai. Không than, không kể công, cứ lặng lẽ đi làm, lặng lẽ gửi tiền về; cả đời lo cho người khác, mà quên cả bản thân mình. Tình thương của người cha — nó lớn lao, mà lặng lẽ; nó sâu, mà ít khi nói ra.
Nếu ba bạn, hay người thân bạn, là một người như vậy, lặng lẽ hy sinh lo cho gia đình, thì bữa nào gọi về hỏi thăm một câu nha, nói với ba một tiếng cảm ơn. Mấy người cha đó, họ không cần gì nhiều, chỉ cần biết cái hy sinh của mình có người con thấy, có người con thương. Tự nhiên thấy thương mấy người cha lam lũ ghê. Bữa nào, gọi về cho ba má một cuộc nha. Mai tôi lại kể tiếp cho bạn nghe.