Sài Gòn ngồi nghe mình kể · Tập 77

Chợ Quê Giữa Lòng Sài Gòn

Sáng cuối tuần, tôi ghé một cái chợ nhỏ. Cái chợ nằm lọt thỏm trong một con hẻm, mà bước vô, tự nhiên thấy như về quê. Mấy bà, mấy cô ngồi bệt dưới đất, trước mặt là cái rổ rau, mớ cá, vài con gà — toàn đồ nhà trồng, nhà nuôi. Không bảng hiệu, không quầy kệ, chỉ là mấy tấm bạt trải dưới đất.

Tôi đi giữa cái chợ đó. Mùi rau cỏ, mùi đất, mùi mấy con cá còn tươi. Tiếng mấy bà rao, mời: “Mua rau đi con, rau nhà trồng, không thuốc.” “Cá lóc đồng nè, tươi rói.” Cái không khí đó, nó khác hẳn mấy cái siêu thị lạnh tanh. Nó ấm. Nó có hơi người.

Tôi ghé một bà bán rau. Bà già rồi, lưng còng, trước mặt là mấy bó rau muống, rau dền, mớ bầu, mớ bí. “Rau nhà bà trồng hả bà?” “Ừ con. Bà trồng sau hè. Sáng hái, đem ra bán.” Tôi mua một mớ. Bà lựa cho tôi mấy bó tươi nhất, còn dúi thêm mấy trái ớt: “Bà cho con nè. Ăn lấy thảo.”

Cái câu “ăn lấy thảo” đó, tự nhiên làm tôi ấm lòng. Ở mấy cái chợ quê như vầy, người ta bán, mà cũng như cho. Mua một mớ rau, được tặng thêm trái ớt, cọng hành. Cái tình đó, đâu tính được bằng tiền; nó là cái cách người mình thương nhau, qua mấy thứ nhỏ nhỏ vậy đó.

Tôi đi tiếp, ghé hàng cá, hàng gà, hàng trái cây. Chỗ nào cũng vậy — mua bán mà như nói chuyện, hỏi thăm nhau, cười với nhau. “Bữa nay coi bộ khỏe ha.” “Con bà đi học về chưa?” Người bán, người mua, quen mặt nhau hết. Cái chợ, không chỉ là chỗ mua bán, mà là chỗ người ta gặp nhau.

Tôi nhớ cái chợ quê hồi nhỏ. Hồi đó, sáng nào bà ngoại cũng dẫn tôi đi chợ, cũng cái cảnh này — mấy bà bán hàng quen, ngoại đi tới đâu người ta chào tới đó; mua xong, ngoại với mấy bà còn đứng tám một hồi. Tôi đứng kế bên, nghe. Cái chợ quê, với tôi, là cả một trời ký ức.

Tôi nghĩ, giữa cái Sài Gòn hiện đại này, mọc lên đầy siêu thị, trung tâm thương mại, mà mấy cái chợ quê nhỏ như vầy vẫn còn, vẫn nép mình trong mấy con hẻm, vẫn giữ cái nếp xưa, cái tình xưa. Tôi mừng. Tại mấy cái chợ đó, nó như một mảnh quê sót lại giữa lòng phố, giữ cho thành phố này một chút gì đó mộc mạc.

Tôi nghĩ, đi siêu thị thì tiện thật — sạch sẽ, máy lạnh, đồ gì cũng có — mà nó thiếu cái hồn. Mình đẩy xe, lấy đồ, ra quầy tính tiền, không ai nói với ai câu nào. Còn đi chợ quê, mình được nói chuyện, được hỏi thăm, được tặng thêm trái ớt; mình mua đồ, mà cũng mua được một chút tình.

Xách giỏ đồ về, mớ rau còn dính đất, mấy con cá còn tươi, mà tôi thấy vui. Cái buổi sáng cuối tuần đi chợ quê đó, nó làm tôi thấy nhẹ nhõm, như được sống chậm lại một chút, được chạm vào cái mộc mạc, cái tình người — mà ngày thường, giữa phố xá vội vã, mình hay quên.

Cuối tuần này, nếu gần nhà bạn có một cái chợ nhỏ, một cái chợ quê, chợ hẻm, thì thử ghé một bữa đi — đi chậm, ngắm, nói chuyện với mấy cô mấy bà bán hàng, mua giúp người ta một mớ rau, con cá. Tự nhiên bạn thấy, cái thành phố này vẫn còn nhiều chỗ ấm áp, mộc mạc lắm. Cuối tuần, thử đi chợ một bữa nha, sống chậm lại một chút với cái mộc mạc đời thường. Mai tôi lại kể tiếp cho bạn nghe; Sài Gòn này, một cái chợ nhỏ thôi, cũng đủ làm lòng mình ấm.