Sài Gòn ngồi nghe mình kể · Tập 76

Đêm Thành Phố Mất Điện

Tối đó cả khu mất điện. Tự nhiên ai cũng ra trước cửa ngồi, nói chuyện với nhau. Cái đèn tắt cái rụp, quạt ngừng quay, tivi tắt ngúm; cả nhà tối thui, nóng hầm hập. Ngồi trong nhà không chịu nổi, nên mọi người ai cũng ra trước cửa, kiếm chút gió.

Lạ ghê. Bình thường, tối nào nhà nào cũng đóng cửa, ai ở trong nhà nấy — coi tivi, lướt điện thoại, xài máy lạnh; hàng xóm với nhau ít khi gặp mặt. Mà tối nay, mất điện, tự nhiên cả xóm đổ ra đường, ngồi trước cửa, quạt tay phành phạch, và nói chuyện với nhau.

Mấy nhà kế bên tự nhiên ngồi gần nhau, bắt chuyện. “Chà, mất điện nóng quá ha.” “Ừ, không biết chừng nào có lại.” Rồi từ chuyện mất điện, lan qua chuyện khác: chuyện con cái, chuyện làm ăn, chuyện trong xóm. Mấy người hàng xóm ngày thường ít nói, tối nay tự nhiên rôm rả.

Mấy đứa nhỏ thì khoái chí. Không có tivi, không có điện thoại để chơi, tụi nó chạy ra đường, chơi với nhau — trốn tìm, đuổi bắt, tiếng cười con nít vang cả xóm. Cái cảnh đó, tự nhiên làm tôi nhớ hồi xưa, hồi mà tối nào tụi con nít cũng ra đường chơi như vậy.

Tôi ngồi trước cửa, quạt tay, nhìn cái cảnh cả xóm ra đường, tự nhiên thấy vui — một cái vui lạ. Mất điện, đáng lẽ là cái bất tiện, mà nó lại tạo ra một cái gì đó ấm áp. Nó kéo mọi người ra khỏi cái thế giới riêng trong nhà, đưa người ta lại gần nhau.

Tôi nghĩ về cuộc sống hiện đại. Mình có điện, có máy lạnh, có tivi, điện thoại — tiện nghi đủ thứ. Mà mấy cái tiện nghi đó, nó cũng làm mình khép mình lại: mỗi người một cái màn hình, mỗi nhà đóng cửa, bật máy lạnh. Tiện thì tiện, mà cũng cô lập mình với mọi người xung quanh.

Cái đêm mất điện này, nó như tháo bỏ mấy cái màn hình, mấy cánh cửa đó. Để người ta, không còn gì để giải trí một mình, thì quay qua nói chuyện với nhau, quay về với cái kết nối thật, giữa người với người. Tự nhiên tôi nghĩ: hồi xưa, không có mấy tiện nghi này, mà sao tình người lại đậm đà hơn bây giờ.

Mất điện được chừng hai tiếng, rồi điện có lại. Đèn sáng, quạt quay, tivi mở. Mọi người, từ từ, đứng dậy, vô nhà, đóng cửa lại, trở về cái thế giới riêng của mình. Cái xóm lại im lìm như mọi tối. Mà cái khoảnh khắc cả xóm ngồi với nhau hồi nãy, tôi nhớ hoài.

Tôi nghĩ, đôi khi, mình cần mấy cái “mất điện” như vậy — mấy khoảnh khắc mình tạm tắt mấy cái màn hình, tạm gác mấy tiện nghi, để quay về với những kết nối thật: với gia đình, với hàng xóm, với mọi người xung quanh. Mà mình đâu cần đợi mất điện; mình có thể tự “mất điện” — tự tắt điện thoại, tivi, ngồi nói chuyện với người thân.

Tôi nghĩ, công nghệ, tiện nghi, nó tốt. Mà đừng để nó cô lập mình, đừng để mỗi người chìm vào cái màn hình riêng mà quên mất, ngay bên cạnh mình, có những con người thật — có gia đình, có hàng xóm, có bạn bè. Mấy cái kết nối thật đó, mới là cái làm cuộc sống mình ấm.

Tối nay, thử “mất điện” một chút đi. Tắt điện thoại, tắt tivi, ngồi nói chuyện với người trong nhà, hỏi thăm nhau, cười với nhau; hoặc ra trước cửa, chào hỏi hàng xóm một câu. Mấy cái kết nối nhỏ đó, nó làm cái tối của bạn ấm hơn cái máy lạnh nhiều. Tối nay, thử bỏ điện thoại xuống một chút nha, ngồi với người mình thương một lát. Mai tôi lại kể tiếp cho bạn nghe. Sài Gòn này, nhiều khi một đêm mất điện, lại làm người ta gần nhau hơn.