Sài Gòn ngồi nghe mình kể · Tập 72

Cô Bán Trái Cây Rong Buổi Chiều

Chiều, cô đẩy xe trái cây đi rao từng con hẻm. Mồ hôi ướt lưng áo. Cái xe đẩy chất đầy trái cây: cam, ổi, xoài, chuối, dưa hấu. Cô đẩy nó, chậm chậm, qua từng con hẻm, thỉnh thoảng rao một tiếng: “Ai… trái cây hông… cam ngọt, xoài chín đây…” dưới cái nắng chiều còn gắt.

Tôi hay thấy cô đi ngang. Cái xe đẩy nặng trịch, cô gồng mình đẩy — lên dốc thì còng lưng, xuống dốc thì ghì lại — mồ hôi nhễ nhại, cái áo bà ba ướt đẫm sau lưng. Mà cô vẫn đi, hẻm này qua hẻm kia, rao tới khi nào bán hết, hoặc tới khi nào tối.

Tôi nghĩ về cái nghề bán trái cây rong này. Cực ghê. Cả ngày đẩy cái xe nặng, đi bộ mấy cây số, dưới nắng, dưới mưa; trái cây thì phải bán nhanh, không thì hư, héo; lời được mấy đồng một ký, mà phải đẩy xe đi rao cả ngày mới bán hết. Cái nghề đổ mồ hôi, đổi lấy từng đồng bạc lẻ.

Tôi kêu cô lại, mua mấy ký. Cô mừng, dừng xe, lựa cho tôi mấy trái cam, mấy trái xoài, cân, tính tiền. Tay cô thoăn thoắt, mà tôi để ý, tay cô chai sạn, mặt cô sạm nắng. Cái tuổi của cô, đáng lẽ được nghỉ ngơi, mà cô vẫn phải đẩy xe đi bán, mỗi ngày.

Tôi hỏi cô: “Cô đẩy xe đi bán cả ngày, không mệt hả cô?” Cô cười: “Mệt chứ con. Mà phải làm. Ở nhà có cháu nhỏ, ba má nó đi làm xa, cô nuôi. Không đi bán thì lấy gì.” Lại một hoàn cảnh — một người bà, già rồi, mà vẫn phải đẩy xe trái cây đi bán, để nuôi cháu. Tự nhiên tôi thấy nghẹn.

Tôi nghĩ về mấy người phụ nữ như cô. Cả đời lam lũ: hồi trẻ nuôi con, già rồi nuôi cháu, không có lúc nào được nghỉ, gánh hết cái cực của gia đình trên đôi vai gầy. Mà không than, không kể khổ, cứ lặng lẽ đẩy xe đi bán, mỗi ngày. Sức chịu đựng của mấy người phụ nữ Việt đó, mình khó tưởng tượng nổi.

Tôi trả tiền, gửi cô thêm chút: “Con cảm ơn cô. Trời nắng, cô uống nước cho mát nha.” Cô cảm ơn, cười hiền, rồi cô lại đẩy xe đi tiếp. Cái dáng cô, gồng mình đẩy cái xe nặng, khuất dần cuối con hẻm; tiếng rao của cô, xa dần: “Ai… trái cây hông…” Tôi nhìn theo, mong cho cô sớm bán hết, sớm được về nghỉ.

Tôi nghĩ, mình mua trái cây ở siêu thị, ở chợ cũng tiện. Mà thỉnh thoảng, gặp mấy cô bán rong như vầy, mua giúp một chút đi — không phải vì rẻ hơn hay ngon hơn, mà vì, mỗi ký trái cây cô bán được, là cô đỡ phải đẩy cái xe nặng đó thêm một đoạn, là cô sớm được về với cháu một chút.

Tôi nghĩ, ở thành phố này, có biết bao nhiêu người đang gồng mình mưu sinh bằng những cái nghề cực nhọc: bán rong, lượm ve chai, phụ hồ, bốc vác. Mình đi ngang, nhiều khi không để ý; mà mỗi người, là một gánh nặng gia đình, một câu chuyện mưu sinh đầy mồ hôi. Tụi mình thương người ta một chút, mua giúp một chút, cũng là gieo một chút tử tế.

Chiều nay, nếu bạn gặp một cô, một chú bán hàng rong, mà bạn có điều kiện, thì ghé mua một chút đi, nói với người ta một câu tử tế. Cái đó nhỏ thôi, mà với người đang đổ mồ hôi mưu sinh kia, biết đâu là một chút ấm, một chút đỡ, cho cái buổi chiều cực nhọc. Tự nhiên thấy thương mấy người lam lũ ngoài kia ghê — mong cho họ đều sớm được nghỉ ngơi, sau một ngày dài. Mai tôi lại kể tiếp cho bạn nghe.