Sài Gòn ngồi nghe mình kể · Tập 52

Người Đổi Nghề Ở Tuổi 50

Có người tới năm mươi tuổi rồi mới đổi nghề, làm lại từ đầu, nghe cũng gan. Tôi biết một chú như vậy. Chú làm một nghề mấy chục năm, rồi tới năm mươi tuổi, chú bỏ, chuyển qua làm cái khác — cái khác mà chú chưa từng làm, bắt đầu lại, như một người mới.

Hồi nghe chú kể, tôi hỏi: “Sao chú không làm tiếp nghề cũ cho khỏe? Đổi nghề tuổi này, cực lắm chú.” Chú cười: “Cực thì cực. Mà nghề cũ chú làm hết nổi rồi con. Vừa chán, vừa thấy không hợp nữa. Sống mà mỗi ngày đi làm thấy nặng nề, thì sống chi.” Câu đó, tôi nhớ hoài: “Sống mà mỗi ngày đi làm thấy nặng nề, thì sống chi.”

Tôi nghĩ, đổi nghề ở tuổi năm mươi, can đảm thật. Tuổi đó, nhiều người chỉ muốn ổn định, làm cho hết mấy năm còn lại rồi nghỉ hưu, ngại thay đổi, ngại rủi ro, ngại bắt đầu lại. Mà chú thì dám — dám bỏ cái quen thuộc, để đi tìm cái mình thấy đúng hơn, dù tuổi đã lớn, dù biết sẽ cực.

Chú kể, lúc mới chuyển nghề, khó khăn dữ lắm: phải học lại từ đầu, phải làm chung với mấy người trẻ hơn mình cả con giáp, có khi bị tụi nhỏ chỉ lại, ngại chứ; thu nhập lúc đầu cũng giảm; nhiều lúc tự hỏi, hay là mình sai rồi. Mà chú vẫn ráng, vẫn đi tiếp.

Tôi hỏi: “Rồi giờ chú thấy sao? Có hối hận không?” Chú lắc đầu: “Không con. Cực, mà vui. Mỗi sáng đi làm thấy có động lực. Thấy mình đang làm cái mình thích. Cái cảm giác đó, mấy chục năm làm nghề cũ, chú không có.” Chú nói, mắt sáng lên. Tự nhiên tôi thấy, ở cái tuổi năm mươi, mà chú có một thứ năng lượng của người mới bắt đầu.

Tôi nghĩ về chuyện đó. Tụi mình hay nghĩ, qua một độ tuổi nào đó, là hết: hết cơ hội, hết thời gian, hết được làm lại. “Thôi, tuổi này rồi, ráng làm cho xong.” “Đam mê gì nữa, lo cơm áo đi.” Rồi mình kẹt lại trong một cuộc đời mình không thích, mỗi ngày đi làm như một cái máy, tự nhủ là mình không có lựa chọn.

Mà chú đó cho tôi thấy: không bao giờ là quá trễ — để thay đổi, để bắt đầu lại, để đi tìm cái làm mình thấy sống thật sự. Năm mươi tuổi, chú vẫn dám. Vậy thì cái lý do “tôi già rồi, trễ rồi” có lẽ chỉ là cái cớ; cái thật ra giữ mình lại, là nỗi sợ, là sự ngại thay đổi, chứ không phải tuổi tác.

Tôi không nói ai cũng nên bỏ nghề, đổi việc. Mỗi người một hoàn cảnh: có người có gánh nặng gia đình, không liều được; có người, nghề hiện tại vẫn ổn, vẫn vui. Tôi chỉ muốn nói: nếu trong lòng bạn có một cái gì đó cứ thôi thúc, một cái mình thật sự muốn làm, thì đừng vội gạt nó đi, chỉ vì “mình lớn tuổi rồi”.

Tôi nghĩ, cái đáng sợ nhất, không phải là bắt đầu lại ở tuổi năm mươi, mà là sống cả đời trong một cái khuôn mình không thích, để rồi tới cuối đời, nhìn lại, tiếc — “phải chi hồi đó mình dám”. Cái “phải chi” đó, mới là cái đáng sợ. Chú đó, chắc sẽ không bao giờ phải nói “phải chi”, tại chú đã dám.

Nếu bạn đang ấp ủ một sự thay đổi nào đó, mà cứ chần chừ vì thấy mình lớn tuổi, trễ rồi, thì nghĩ tới chú năm mươi tuổi đổi nghề đi. Không phải để bạn liều lĩnh, mà để bạn nhớ: tuổi tác không phải là cái cửa đóng lại; chừng nào mình còn muốn, còn dám, thì vẫn còn cơ hội để sống một cuộc đời mình thấy đáng. Chúc bạn đủ can đảm, cho những điều bạn ấp ủ. Mai tôi lại kể tiếp cho bạn nghe; Sài Gòn này, có những người đang lặng lẽ làm lại cuộc đời, từng ngày.