Sài Gòn ngồi nghe mình kể · Tập 34

Người Bán Hoa Ế Ngày Lễ

Hết ngày lễ rồi, mà sạp hoa vẫn còn nhiều. Cô bán hoa ngồi nhìn ra đường. Chiều muộn. Mấy bó hoa xếp đầy, tươi rói, mà người mua thì thưa dần rồi. Cái ngày lễ đã qua, còn hoa thì vẫn còn đó.

Tôi đi ngang, thấy cô ngồi lặng, tay chống cằm, nhìn mấy bó hoa, rồi nhìn ra đường. Cái ánh mắt đó, tôi hiểu. Ngày lễ, cô nhập nhiều hoa, hy vọng bán được nhiều; mà chắc năm nay ế. Giờ lễ qua rồi, hoa bán không hết, để cũng héo. Bao nhiêu vốn liếng, nằm trong mấy bó hoa ế đó.

Tôi nghĩ về cái nghề bán hoa. Nó phụ thuộc vào ngày. Mấy ngày lễ, ngày Tết, ngày Tình nhân, ngày của Mẹ, là mấy ngày làm ăn. Cô phải nhập nhiều, trữ nhiều, hy vọng nhiều; bán được thì lời, mà bán không hết thì lỗ. Tại hoa, nó không để lâu được như mấy món khác — hôm nay tươi, mai héo, mốt là bỏ. Cái nghề đó, vừa đẹp, mà vừa bấp bênh.

Hoa thì đẹp. Người ta mua hoa để tặng nhau, trong những dịp vui; hoa gắn với yêu thương, với kỷ niệm, với hạnh phúc. Mà người bán hoa, đằng sau cái đẹp đó, là một cuộc mưu sinh đầy lo toan: lo nhập hàng, lo thời tiết, lo ế. Người ta nhìn sạp hoa thấy rực rỡ; còn cô bán hoa nhìn sạp hoa, thấy cả gánh nặng.

Tôi tấp xe lại, mua một bó. Thật ra tôi cũng chẳng có dịp gì, mua về cắm trong nhà thôi. Cô mừng, lựa cho tôi bó đẹp nhất, gói cẩn thận: “Cảm ơn con nha. Bữa nay ế quá, con mua giúp cô, cô vui.” Cái nụ cười đó, vừa mừng, vừa có chút gì đó mỏi mệt.

Tôi nghĩ, nhiều khi mình mua một món đồ không hẳn vì mình cần nó, mà vì mình thấy thương người bán — thấy người ta ngồi từ sáng tới chiều, ế ẩm, mà vẫn ráng. Mua giúp một chút, không thay đổi được gì lớn cho người ta, mà ít ra làm cái buổi chiều ế ẩm đó có thêm một chút vui, có thêm một người ghé, một bó hoa bớt đi.

Tôi cầm bó hoa, chạy xe về, tự nhiên thấy lòng vui vui. Bó hoa thơm, mà cái làm tôi vui hơn là nụ cười của cô bán hoa hồi nãy — cái cảm giác mình vừa làm được một điều nhỏ, tử tế. Hóa ra, cho đi một chút, mình cũng nhận lại được niềm vui; mua bó hoa cho cô, mà thật ra cô cũng tặng lại tôi một thứ: cảm giác ấm trong lòng.

Tôi nghĩ về những người mưu sinh bằng mấy cái nghề phụ thuộc thời vụ: bán hoa, bán bánh Trung thu, bán đồ Tết. Mấy ngày lễ là mấy ngày họ trông chờ cả năm — được thì mừng, ế thì buồn. Mà cái buồn đó, họ ít khi than; cứ lặng lẽ dọn hàng, lặng lẽ chịu, rồi mai lại ra bán tiếp. Sức chịu đựng của những người buôn bán nhỏ, mình khó tưởng tượng nổi.

Lần sau, nếu bạn đi ngang một sạp hoa ế, một gánh hàng còn nhiều đồ chưa bán hết, mà bạn có điều kiện, thì ghé mua một chút đi. Không phải vì thương hại, mà vì một chút tử tế nhỏ của bạn, có thể làm cái buổi chiều của người ta đỡ buồn hơn nhiều. Tối nay nhà tôi có một bó hoa, thơm cả phòng — mà thơm hơn, là cái cảm giác đã làm được một điều nhỏ tử tế. Mai tôi lại kể tiếp cho bạn nghe; Sài Gòn này, một chút thương cho nhau, là đủ làm ngày nhẹ hơn.