Sài Gòn ngồi nghe mình kể · Tập 33

Gặp Lại Thầy Giáo Cũ Ngoài Đường

Chiều đó tôi tình cờ gặp lại ông thầy cũ. Tóc thầy bạc hết rồi. Tôi đang đứng đợi đèn đỏ, tự nhiên thấy một ông cụ chạy xe đạp ngang, nhìn quen quen. Tôi sững lại. Trời, thầy mình.

Mấy chục năm rồi tôi không gặp thầy, từ hồi học cấp hai. Thầy dạy tôi môn Văn. Hồi đó thầy còn trẻ, đứng lớp nghiêm lắm, mà giảng bài hay. Giờ thầy già rồi, lưng hơi còng, đạp xe chậm rãi. Mà cái dáng, cái khuôn mặt, tôi nhận ra liền.

Tôi tấp xe lại, gọi: “Thầy ơi! Thầy có nhớ con không thầy?” Thầy dừng xe, nhìn tôi, ngờ ngợ một lúc, rồi thầy cười: “Ờ… cái mặt quen quen. Con học thầy hồi nào ta?” Tôi nói tên, nói lớp, nói năm. Thầy à lên một tiếng: “Nhớ rồi nhớ rồi! Cái thằng hồi đó hay ngồi bàn cuối đúng không?” Tôi cười. Trời, mấy chục năm, mà thầy vẫn nhớ.

Tụi tôi tấp vô lề, đứng nói chuyện một lúc. Thầy hỏi tôi giờ làm gì, gia đình sao rồi. Tôi kể. Rồi tôi hỏi thầy. Thầy nói thầy nghỉ hưu lâu rồi, giờ ở nhà, sáng đạp xe đi vòng vòng cho khỏe. Vợ thầy mất mấy năm trước, con cái đi làm xa, thầy ở một mình. Nghe tới đó, tôi thấy nghẹn nghẹn.

Tôi nhớ hồi đi học, thầy như một người khổng lồ. Thầy đứng trên bục, mình ngồi dưới nhìn lên. Thầy biết hết, dạy hết, uy nghiêm. Trong mắt đứa học trò nhỏ, thầy lớn lao lắm. Còn bây giờ, thầy là một ông cụ tóc bạc, lưng còng, sống một mình, sáng đạp xe cho đỡ buồn. Thời gian, nó làm người ta nhỏ lại — cả những người mình từng thấy là to lớn nhất.

Tôi nói với thầy: “Thầy ơi, hồi đó thầy dạy con nhiều lắm. Con cảm ơn thầy.” Thầy cười, khoát tay: “Có gì đâu con. Nghề của thầy mà. Tụi con nên người là thầy mừng rồi.” Câu đó, thầy nói nhẹ hều, mà tôi nghe, thấy thương thầy ghê. Cả đời thầy đứng lớp, dạy không biết bao nhiêu lứa học trò; tụi nó lớn lên, thành đạt, đi khắp nơi, còn thầy thì ở lại, già đi, lặng lẽ, ít đứa nào nhớ quay lại thăm.

Tôi nghĩ về mấy người thầy, người cô. Họ cho mình kiến thức, dạy mình nên người, rồi mình lớn, mình đi, mình bận cuộc đời của mình, mình quên mất đằng sau cái sự trưởng thành của mình có công của những người thầy đã âm thầm gieo hạt. Mà tới khi mình giật mình nhớ ra, nhiều thầy cô đã già, đã yếu, có người đã không còn.

Trước khi chia tay, tôi xin số điện thoại thầy, hẹn bữa nào ghé thăm thầy. Thầy cười, gật đầu: “Ừ, rảnh thì ghé thầy chơi. Thầy ở nhà miết hà.” Nhìn thầy đạp xe đi, cái dáng nhỏ liêu xiêu trong nắng chiều, tôi tự nhủ: lần này phải ghé thăm thầy thật, đừng để cái “bữa nào” đó trôi mất, như bao nhiêu lần.

Nếu bạn còn nhớ một người thầy, người cô cũ nào đó — người đã từng dạy dỗ bạn, từng tin tưởng bạn — thì thử tìm cách liên lạc lại đi: một cuộc gọi, một lời thăm hỏi, một lần ghé thăm. Thầy cô mình, càng ngày càng già; mình còn cơ hội nói lời cảm ơn, thì nói đi, đừng để muộn. Tự nhiên hôm nay thấy nhớ trường cũ, thầy cũ ghê. Bạn cũng vậy, nhớ ai thì liên lạc người ta đi nha. Mai tôi lại kể tiếp cho bạn nghe.