Sài Gòn ngồi nghe mình kể · Tập 24

Đứa Em Mới Ra Trường Thất Nghiệp

Thằng em họ tôi mới ra trường, mấy tháng nay đi xin việc mà chưa đâu. Bữa đó nó ghé nhà tôi chơi, ngồi nói chuyện, tôi thấy nó khác. Hồi mới ra trường, nó hăng hái lắm; giờ thì mặt nó buồn buồn, nói chuyện cũng ít hơn.

Nó kể, nó rải hồ sơ mấy chục chỗ: chỗ thì không trả lời, chỗ thì phỏng vấn xong rồi im luôn, chỗ thì kêu thiếu kinh nghiệm. Nó nói: “Anh, ra trường rồi mà không xin được việc, em thấy mình vô dụng quá.” Nghe câu đó, tôi thương nó ghê.

Tôi nhớ hồi tôi mới ra trường, cũng y chang vậy: cũng rải hồ sơ khắp nơi, cũng bị từ chối hoài, cũng có những lúc thấy mình thua kém, vô dụng, tự hỏi mình học mấy năm trời để làm gì. Cái cảm giác đó tôi hiểu lắm — nó làm mình mất tự tin, làm mình hoang mang về cả tương lai.

Tôi nói với nó: “Em à, mới ra trường mà chưa xin được việc, không phải tại em dở đâu. Ai mới bắt đầu cũng vậy hết. Anh hồi đó cũng rớt phỏng vấn cả chục lần.” Nó nhìn tôi, hơi ngạc nhiên. Chắc nó tưởng tôi lúc nào cũng suôn sẻ. Đâu có. Ai cũng có cái giai đoạn chật vật đầu đời đó, chỉ là tụi mình ít kể ra thôi.

Tôi nói tiếp: “Cái thời gian này nó cực, anh biết. Nhưng mà nó không kéo dài mãi đâu. Rồi em sẽ kiếm được việc — có thể không phải việc trong mơ, mà sẽ có một chỗ để bắt đầu. Từ chỗ đó, em đi tiếp. Quan trọng là đừng để mấy cái từ chối làm em nghĩ mình tệ. Em không tệ. Em chỉ đang ở vạch xuất phát thôi.”

Tôi thấy mắt nó sáng lên một chút. Chắc nó cần nghe điều đó, cần một người đi trước nói với nó rằng: không sao đâu, rồi sẽ ổn. Mấy đứa mới ra trường, tụi nó áp lực dữ lắm: bạn bè đứa có việc, đứa lương cao; lên mạng thấy ai cũng thành công; ba mẹ thì hỏi “có việc chưa con”. Tụi nó gánh một áp lực mà nhiều khi người lớn quên mất là mình cũng từng gánh.

Tôi rủ nó ở lại ăn cơm, vừa ăn vừa nói chuyện. Tôi kể nó nghe mấy chuyện hồi tôi mới đi làm: mấy lần bị sếp la, mấy lần làm sai, mấy lần muốn bỏ cuộc. Nó cười. Tôi thấy nó nhẹ hơn. Đôi khi, cái người ta cần không phải là lời khuyên cao siêu, mà chỉ là biết rằng: à, hóa ra không phải mình mình khổ, người khác cũng từng vậy.

Lúc nó về, tôi vỗ vai nó: “Ráng nha em. Đừng nản. Anh tin em làm được.” Nó gật, cười: “Dạ, cảm ơn anh.” Nhìn nó chạy xe đi, tôi mong cho nó sớm kiếm được việc, mong cho nó vượt qua được cái giai đoạn khó khăn này — như tôi đã từng vượt qua, như bao nhiêu người đã từng vượt qua.

Nếu bạn cũng đang mới ra trường, đang chật vật tìm việc, hay đang ở một giai đoạn khó khăn nào đó, thì tôi muốn nói với bạn: không sao đâu. Bị từ chối không có nghĩa là bạn tệ. Ai bắt đầu cũng khó. Cái giai đoạn này rồi sẽ qua — ráng thêm chút nữa nha. Tụi mình ai cũng từng ở đó, rồi cũng sẽ ổn thôi. Mai tôi lại kể tiếp cho bạn nghe.