Sài Gòn ngồi nghe mình kể

Sài Gòn xưa và nay

Một trăm địa danh và một trăm câu chuyện đời thường: thương xá, rạp hát, quán cà phê cũ, tiếng rao đêm. Sài Gòn của những người từng sống, từng hẹn hò, từng lớn lên ở đó.

Xem bản đồ Sài Gòn xưa →

Sài Gòn ngồi nghe mình kể · Tập 18

Quán Cơm Bình Dân Giờ Tan Ca

Quán cơm bình dân giờ trưa đông nghẹt, toàn người vừa tan ca. Người mặc đồ công nhân, người mặc áo sơ mi, người mặc đồng phục công ty. Ai cũng vội: vô, kêu một dĩa cơm, ăn cho nhanh, rồi đi. Trưa Sài Gòn, cái quán cơm nhỏ này là chỗ ghé của bao nhiêu người.

Cái quán bình thường thôi: mấy cái bàn inox, mấy cái ghế nhựa, cái tủ kính bày đồ ăn — thịt kho, cá chiên, rau luộc, canh. Cô chủ đứng múc cơm, tay thoăn thoắt: “Cơm sườn nha em! Thêm canh không?” Tiếng muỗng, tiếng chén, tiếng người gọi món — ồn ào mà vui.

Tôi hay ăn ở đây. Một dĩa cơm bình dân, mấy chục ngàn, cơm đầy, đồ ăn đủ, có canh có rau, no bụng mà không tốn nhiều. Với mấy người lao động, cái quán cơm này quý lắm: tại nó vừa túi tiền, tại nó no, tại nó giống bữa cơm nhà, giữa một ngày làm việc xa nhà.

Tôi ngồi ăn, nhìn quanh. Bàn bên, hai chú công nhân vừa ăn vừa nói chuyện công trình. Bàn kia, mấy bạn trẻ mới đi làm, ăn vội cho kịp giờ vô. Góc trong, một bác xe ôm ăn một mình, chậm rãi. Ai cũng đang ăn cái bữa trưa của mình — cái bữa trưa tiếp sức cho nửa ngày còn lại. Đơn giản vậy thôi, mà thiết yếu.

Tôi để ý cô chủ quán. Cô làm không ngơi tay: múc cơm, dọn bàn, tính tiền, lau bàn, mồ hôi nhễ nhại. Mà gặp khách quen, cô vẫn cười, vẫn hỏi han: “Bữa nay làm về trễ hả con?” “Ăn thêm cơm không, cô thêm cho.” Cái quán cơm bình dân, mà có tình — không chỉ bán cơm, mà còn bán một chút ấm.

Tôi nghĩ về mấy cái quán cơm như vầy. Ở Sài Gòn, đâu đâu cũng có. Nó nuôi sống biết bao nhiêu người lao động, mấy người xa quê, không có cơm nhà; trưa ghé quán, ăn một dĩa, đỡ nhớ bữa cơm má nấu. Cái quán cơm bình dân, nó khiêm tốn vậy, mà nó giữ ấm bụng cho cả một thành phố đang chạy.

Ăn xong, tôi tính tiền. Cô chủ thối tiền, nói: “Cảm ơn con nha, mai ghé nữa.” Tôi gật, bước ra. Ngoài kia nắng trưa gắt, mà bụng no, người khỏe lại, sẵn sàng cho buổi chiều làm việc tiếp. Một dĩa cơm bình dân thôi, mà nó làm được nhiều hơn mình tưởng.

Tôi nghĩ, có những cái mình thấy bình thường quá nên quên trân trọng: một dĩa cơm nóng giữa trưa, một chỗ ngồi mát có cái quạt, một người bán hàng tử tế. Mấy cái đó, với người đang đói, đang mệt, đang xa nhà, là cả một niềm an ủi nhỏ. Cuộc sống tử tế, đôi khi nằm ở mấy dĩa cơm bình dân như vậy.

Trưa nay, nếu bạn cũng vừa đi ăn cơm về, hay đang chuẩn bị ăn trưa, thì ăn cho ngon, cho no nha, đừng bỏ bữa. Mình làm cả ngày cực rồi, ít nhất cũng cho mình một bữa cơm tử tế — cơ thể mình, nó cần được chăm. Đi ăn cơm đi, rồi nghỉ trưa một chút cho khỏe. Mai tôi lại kể tiếp cho bạn nghe; Sài Gòn buổi trưa, ấm bụng là ấm lòng.