Sài Gòn ngồi nghe mình kể · Tập 15

Con Hẻm Tôi Hay Đi Tắt

Có một con hẻm tôi hay đi tắt mỗi ngày, đi riết thành quen mặt từng nhà. Cái hẻm nhỏ, chạy xe vừa đủ hai chiều, ngoằn ngoèo, quẹo tới quẹo lui, mà tôi thuộc lòng — nhắm mắt cũng biết chỗ nào có cái ổ gà, chỗ nào quẹo gấp.

Đi cái hẻm đó mỗi ngày, tôi quen luôn mấy cảnh trong đó. Cái nhà đầu hẻm có ông cụ hay ngồi trước cửa uống trà. Cái nhà giữa hẻm có giàn bông giấy, bông rụng đầy đường. Cái quán tạp hóa nhỏ, bà chủ hay ngồi lặt rau. Mấy đứa nhỏ đá banh, thấy xe là dạt vô. Con mèo mướp hay nằm phơi nắng trên cái nắp cống.

Mấy cái đó, ngày nào cũng thấy, tới mức tôi không còn để ý nữa. Nó thành cái nền quen thuộc của mỗi ngày. Mình đi ngang, mắt thấy đó, mà đầu thì đang nghĩ chuyện khác — nghĩ chuyện công việc, chuyện phải làm, chuyện này chuyện kia. Con hẻm cứ lùi lại phía sau, lặng lẽ, mỗi ngày.

Bữa đó, tự nhiên tôi chạy chậm lại. Không có lý do gì, chỉ là hôm đó tôi không vội. Và tôi nhìn con hẻm, lần đầu tiên sau bao nhiêu năm, nhìn cho kỹ. Ông cụ đầu hẻm già hơn tôi tưởng. Giàn bông giấy năm nay bông nhiều ghê. Bà tạp hóa tóc đã bạc gần hết. Mấy đứa nhỏ đá banh hồi xưa, giờ chắc lớn rồi, đi đâu hết.

Tôi mới giật mình. Con hẻm này, tôi đi qua mấy năm trời, mà thật ra tôi chưa từng thật sự nhìn nó. Nó cứ ở đó, mỗi ngày, đón tôi đi qua, chứng kiến tôi của mấy năm: tôi của lúc mới tới còn chật vật, tôi của lúc khá hơn, tôi của những ngày vui, những ngày mệt. Con hẻm đó thấy hết. Mà tôi thì chưa từng nhìn lại nó.

Tôi nghĩ, cuộc sống mình có nhiều cái như con hẻm đó — mấy thứ quen thuộc tới mức mình quên để ý: con đường đi làm mỗi ngày, cái quán quen, khuôn mặt người thân trong nhà. Tại quen quá, nên mình tưởng nó luôn ở đó, không đổi. Mà thật ra, mọi thứ đều đang đổi, từ từ, mỗi ngày; chỉ là mình không nhìn, nên không thấy.

Cái ông cụ đầu hẻm, một ngày nào đó sẽ không còn ngồi đó nữa. Bà tạp hóa rồi cũng già. Giàn bông giấy biết đâu có ngày bị chặt. Con hẻm này, biết đâu mai mốt người ta sửa, người ta đổi. Mấy cái mình tưởng là mãi mãi, thật ra đều có ngày kết thúc; chỉ là mình không biết ngày đó là ngày nào.

Từ bữa đó, mỗi lần đi qua con hẻm, tôi hay nhìn nó một chút: nhìn ông cụ, gật đầu chào; nhìn giàn bông giấy; nhìn con mèo phơi nắng. Mấy cái nhỏ xíu đó. Mà tự nhiên, đi qua con hẻm mỗi ngày thấy có tình hơn, như mình với con hẻm có một cái gì đó thầm lặng mà thân.

Mai bạn đi trên con đường quen của mình, thử chạy chậm lại một chút, nhìn mấy cái mình hay đi ngang mỗi ngày — cái cây, cái quán, khuôn mặt người ta. Biết đâu bạn sẽ thấy nhiều thứ dễ thương mà bấy lâu nay mình bỏ lỡ, tại mình đi nhanh quá nên không kịp thấy. Ai cũng có một con hẻm như thế: một chỗ quen, lặng lẽ đi cùng mình qua năm tháng. Sài Gòn nhỏ thôi, mà trong mỗi con hẻm đều có chuyện để thương. Mai tôi lại kể tiếp cho bạn nghe.