Sài Gòn ngồi nghe mình kể · Tập 13

Đêm Mất Ngủ Và Cái Trần Nhà

Có những đêm tôi nằm, nhìn trần nhà, mà không tài nào ngủ được. Người thì mệt rã, mắt thì cay, mà cái đầu thì cứ chạy, không chịu dừng. Trở mình bên này, trở mình bên kia, rồi nằm ngửa ra, nhìn lên trần. Cái trần nhà quen thuộc đó, ban đêm tự nhiên thấy lạ.

Bạn có hay vậy không? Ban ngày bận tối mặt, không có thời gian nghĩ. Tới khi nằm xuống, tắt đèn, định ngủ, thì mọi thứ mới ùa về: mấy cái lo, mấy cái chưa làm xong, mấy chuyện cũ tự nhiên nhớ lại, mấy câu nói ban ngày lỡ nói giờ nằm nghĩ lại thấy kỳ. Cái đầu nó chọn đúng cái lúc mình cần nghỉ nhất để bắt đầu làm việc.

Tôi nằm đó, nghe tiếng quạt quay, nghe tiếng xe ngoài đường thưa dần, nghe cái đồng hồ tích tắc — mấy cái âm thanh mà ban ngày mình không bao giờ để ý. Ban đêm yên quá, nên cái gì cũng nghe rõ, kể cả mấy cái suy nghĩ trong đầu mình.

Hồi trẻ tôi đâu có vậy, hồi đó đặt lưng xuống là ngủ, ngủ một mạch tới sáng. Còn bây giờ giấc ngủ tự nhiên khó hơn. Tôi nghĩ, chắc tại càng lớn mình càng mang nhiều thứ trong người: nhiều trách nhiệm hơn, nhiều nỗi lo hơn, nhiều thứ không nói ra được hơn. Ban ngày mình gồng để giấu nó đi; tới đêm, nó mới lòi ra hết.

Có đêm tôi nằm hoài không ngủ được, bực mình, cứ nghĩ “ngủ đi, mai còn dậy sớm”, mà càng ép mình ngủ càng tỉnh. Sau này tôi học được một cái: thôi, đừng ép nữa. Ngủ không được thì cứ nằm đó, thở. Không sao hết. Cứ để cái đầu nó chạy một hồi, rồi nó cũng mệt, rồi nó cũng lắng xuống. Mình càng căng với nó, nó càng lì.

Tôi nghĩ, mấy đêm mất ngủ cũng không hẳn là xấu. Đôi khi đó là lúc duy nhất trong ngày mình thật sự ở một mình với chính mình — không điện thoại, không công việc, không ai, chỉ có mình với mấy suy nghĩ của mình. Nó mệt thật, mà đôi khi trong cái yên tĩnh đó mình cũng hiểu mình hơn một chút, hiểu cái gì đang làm mình nặng lòng, cái mà ban ngày mình bận quá không kịp nhìn.

Đêm đó, tôi nằm nhìn trần nhà, nghĩ lan man đủ thứ, rồi không biết từ lúc nào mí mắt nặng dần, mấy cái suy nghĩ cũng nhẹ dần, và tôi ngủ. Sáng dậy, cái lo hồi đêm thật ra cũng không to như mình tưởng. Ban đêm, mọi thứ hay bị phóng đại lên; tới sáng, nắng lên, nó nhỏ lại.

Nếu đêm nay bạn cũng đang nằm nhìn trần nhà, không ngủ được, thì tôi hiểu cái cảm giác đó. Đừng bực mình với bản thân, đừng ép mình phải ngủ cho bằng được. Cứ nằm đó, thở chậm lại. Cái đêm này rồi cũng qua; sáng mai trời sáng, mọi thứ sẽ dễ thở hơn một chút. Khuya rồi, nếu bạn ngủ được thì ngủ ngon nha; còn nếu chưa ngủ được, thì mình cứ nằm đây, nghe nhau thở giữa đêm Sài Gòn. Không sao đâu, bạn không có một mình đâu — ngoài kia cũng nhiều người đang thức như mình. Mai tôi lại kể tiếp cho bạn nghe.