Sài Gòn ngồi nghe mình kể · Tập 11

Người Mẹ Dắt Con Đi Bán Hàng Rong

Chiều đó tôi thấy một người mẹ dắt theo đứa nhỏ, vừa đi vừa bán. Trên vai gánh một cái mẹt, tay kia dắt đứa con chừng bốn năm tuổi, hai mẹ con đi dọc vỉa hè dưới cái nắng chiều còn gắt. Đứa nhỏ lon ton theo mẹ, tay cầm một cây kẹo.

Người mẹ đi tới mấy cái quán, mời mua. Đứa nhỏ đứng kế bên, nhìn quanh. Có lúc nó mỏi chân, kéo tay mẹ. Người mẹ cúi xuống, nói gì đó nhỏ nhẹ, rồi bồng nó lên một chút, dỗ, rồi lại đặt xuống, đi tiếp. Vừa bán hàng, vừa trông con, hai việc một lúc, giữa đường.

Tôi ngồi trong quán, nhìn ra, tự nhiên thấy nghẹn nghẹn. Không phải vì cảnh đó bi thương gì, mà vì tôi hiểu. Người mẹ đó chắc không có ai trông con giùm; đi bán thì phải dắt con theo, không đi bán thì không có tiền. Nên mới có cảnh hai mẹ con dắt nhau đi giữa nắng chiều như vậy.

Tôi nhớ má tôi. Hồi tôi còn nhỏ, má cũng buôn bán, có những lúc má phải dắt tôi theo, tôi ngồi kế cái sạp của má cả buổi. Hồi đó tôi đâu hiểu gì, tôi chỉ thấy chán, đòi về. Lớn lên rồi tôi mới hiểu, má dắt tôi theo là vì má không còn cách nào khác, và má vẫn ráng, để tôi có cái ăn, cái mặc, được đi học.

Tôi nhìn đứa nhỏ đi theo mẹ. Nó chưa hiểu gì đâu. Với nó, đây chỉ là một buổi chiều đi loanh quanh với mẹ; mệt thì mè nheo, được cho cây kẹo thì vui. Nó chưa biết là mẹ nó đang cực. Mà có lẽ vậy cũng tốt — để tuổi thơ nó, ít ra trong mắt nó, vẫn còn nhẹ nhàng. Cái cực, để mẹ nó gánh là đủ rồi.

Tôi kêu người mẹ lại, mua một ít. Thật ra tôi cũng không cần, chỉ là muốn mua. Người mẹ cảm ơn, gói hàng cho tôi. Đứa nhỏ đứng nhìn tôi, rồi cười — cái nụ cười con nít, hồn nhiên, chẳng lo nghĩ gì. Tự nhiên tôi thấy mong cho nó lớn lên bình an, mong cho cái gánh của mẹ nó một ngày nào đó nhẹ bớt.

Tôi nghĩ về mấy người mẹ như vậy. Họ không có lựa chọn nhiều: vừa làm mẹ, vừa làm trụ cột, vừa thương con, vừa phải kiếm tiền nuôi con. Không than, không kể, cứ lặng lẽ gánh hết, đi qua từng ngày. Tôi thấy ở mấy người mẹ đó một sức chịu đựng mà mình khó tưởng tượng nổi.

Hai mẹ con cảm ơn tôi rồi đi tiếp. Tôi nhìn theo. Cái dáng người mẹ gánh hàng, tay dắt con, khuất dần cuối con đường. Nắng chiều hắt bóng hai mẹ con đổ dài trên vỉa hè — một cái bóng lớn, một cái bóng nhỏ, đi cạnh nhau. Tự nhiên tôi thấy hình ảnh đó vừa thương, vừa đẹp.

Tôi không kể chuyện này để bạn buồn. Chỉ là ngoài đường kia có rất nhiều người mẹ đang gánh con trên vai như vậy. Lần sau, nếu bạn gặp một gánh hàng rong có đứa nhỏ đi theo, ghé mua một chút đi, cười với đứa nhỏ một cái. Cái đó nhỏ thôi, mà với người mẹ đang cực kia, biết đâu là một chút ấm cho cả buổi chiều. Mai bạn ra đường, để ý mấy người xung quanh một chút nha — ai cũng đang gánh một cái gì đó, theo cách của mình. Mai tôi lại kể tiếp cho bạn nghe.