Sài Gòn ngồi nghe mình kể

Sài Gòn xưa và nay

Một trăm địa danh và một trăm câu chuyện đời thường: thương xá, rạp hát, quán cà phê cũ, tiếng rao đêm. Sài Gòn của những người từng sống, từng hẹn hò, từng lớn lên ở đó.

Xem bản đồ Sài Gòn xưa →

Sài Gòn ngồi nghe mình kể · Tập 9

Tiếng Rao Hủ Tiếu Gõ Lúc Nửa Đêm

Nửa đêm, tôi nằm không ngủ được. Ngoài đường, tự nhiên có tiếng rao hủ tiếu gõ — cái tiếng “cốc… cốc… cốc…” đều đều, hai thanh tre gõ vào nhau, vọng từ đầu hẻm, xa xa, rồi gần lại, rồi xa dần. Cái tiếng đó, lâu lắm rồi tôi mới nghe lại.

Hồi nhỏ, tôi nghe tiếng đó hoài, tối nào cũng có. Xe hủ tiếu gõ chạy ngang hẻm, thằng nhỏ gõ tre lóc cóc báo hiệu, ai thèm thì ra kêu một tô. Tôi nhớ mấy đêm trời mưa lất phất, nhà tôi kêu hủ tiếu gõ. Tô hủ tiếu nóng, khói bốc lên, mấy lát thịt mỏng dính, chút hành phi, cả nhà xì xụp. Đơn giản vậy thôi, mà ngon, mà ấm.

Giờ thì hiếm rồi. Thành phố đổi khác nhiều, người ta đặt đồ ăn qua điện thoại, mấy cái xe hủ tiếu gõ ngày xưa không biết đi đâu hết, tiếng tre lóc cóc giữa đêm cũng thưa dần. Nên tối nay, nghe lại cái tiếng đó, tự nhiên tôi nằm im, lắng nghe, như gặp lại một cái gì quen thuộc mà mình tưởng đã mất.

Tôi không ra kêu tô nào, chỉ nằm đó nghe tiếng gõ xa dần, mà trong đầu thì hiện về đủ thứ: hiện về cái hẻm hồi xưa, hiện về căn nhà cũ, hiện về ba mẹ hồi còn trẻ, mấy anh em còn nhỏ xíu ngồi quanh cái bàn ăn tô hủ tiếu khuya — cái thời mà mình chẳng lo gì hết.

Lạ ghê. Một cái tiếng động thôi, mà nó mở ra cả một khoảng trời ký ức. Có những thứ mình tưởng quên rồi, vậy mà chỉ cần một cái mùi, một cái tiếng, một bài hát cũ, là tự nhiên nó ùa về, rõ mồn một, như thể nó vẫn nằm đâu đó trong mình, chỉ chờ một cái cớ để hiện ra.

Tôi nghĩ, ai lớn lên ở Sài Gòn chắc cũng có vài cái âm thanh như vậy: tiếng rao hủ tiếu gõ, tiếng chổi tre quét đường buổi sớm, tiếng rao “ai bánh mì hông”, tiếng leng keng của xe kem hồi nhỏ. Mấy cái âm thanh đó giờ ít dần, mà mỗi lần nghe lại là một lần mình được kéo về tuổi thơ một chút.

Tiếng gõ ngoài đường nhỏ dần, rồi mất hẳn. Chắc xe hủ tiếu đã đi qua hẻm khác. Tôi nằm đó, trong cái yên tĩnh trở lại, nhưng lòng thì không còn trống như lúc nãy nữa. Cái tiếng đó đã để lại một chút gì ấm ấm — một chút hoài niệm, một chút dễ chịu.

Tôi nghĩ, cũng may là vẫn còn vài người giữ cái nghề cũ đó, vẫn còn ai đó đẩy xe hủ tiếu, gõ tre giữa đêm, để cho những đêm mất ngủ như tối nay, mình còn được nghe lại một cái tiếng của ngày xưa, còn được nhớ về một thời đã qua. Mấy cái nhỏ nhặt vậy thôi, mà giữ cho thành phố này còn có hồn.

Nếu đêm nào đó bạn cũng nằm không ngủ được, mà ngoài đường vọng lại một cái âm thanh quen thuộc nào đó, thì đừng vội bỏ qua. Nằm nghe một chút đi — biết đâu nó cũng kéo bạn về một khoảng trời nào đó, êm đềm, của ngày xưa. Khuya rồi, bạn ngủ được thì ngủ nha; còn nếu chưa ngủ được, thì mình cứ nằm nghe Sài Gòn thở giữa đêm. Thành phố này, ngay cả trong đêm khuya, cũng có những cái rất thương. Mai tôi lại kể tiếp cho bạn nghe.