Sài Gòn ngồi nghe mình kể · Tập 3

Buổi Sáng Của Cô Bán Xôi Đầu Hẻm

Sáng nào đi ngang đầu hẻm, tôi cũng thấy cô bán xôi đã dọn hàng từ sớm. Cái xe xôi nhỏ thôi: một cái nồi to ủ trong mấy lớp khăn cho nóng, mấy thau đậu xanh, đậu phộng, dừa nạo, một chai nước cốt dừa để bên cạnh, và một cái ghế nhựa thấp mà cô ngồi từ lúc trời còn chưa sáng hẳn.

Tôi hay mua xôi của cô, riết rồi quen. Cô nhớ tôi hay ăn xôi gì. Mỗi lần tôi tới, chưa kịp nói, cô đã hỏi: “Bữa nay cũng xôi mặn hả con?” Rồi tay cô thoăn thoắt, xới xôi, rắc đậu, chan chút mỡ hành, gói lại trong miếng lá với tờ giấy báo — gọn gàng, nhanh, mà ấm. Cô bán ở đó lâu lắm rồi, tôi không biết chính xác là bao nhiêu năm, chỉ biết từ hồi tôi mới dọn về khu này cô đã ngồi đó. Người ta đi qua đi lại, sáng nào cũng ghé: cô chú đi làm, mấy đứa nhỏ đi học, bác xe ôm đầu hẻm. Ai cô cũng nhớ mặt. Cái xe xôi nhỏ xíu ấy, mà như một cái mốc của buổi sáng trong hẻm.

Có hôm tôi đi sớm hơn thường lệ, trời còn lờ mờ, tôi thấy cô đang lúi húi nhóm lửa, châm cái bếp than, bắc nồi nước, hai tay hơ trên bếp cho ấm. Tôi mới chợt nghĩ: để có gói xôi nóng cho mình mỗi sáng, cô phải dậy từ mấy giờ. Chắc ba bốn giờ sáng. Lúc mình còn đang ngủ ngon thì cô đã thức, đã nấu, đã ngồi đó rồi.

Mình hay nghĩ buổi sáng của mình bắt đầu lúc mình thức dậy. Mà thật ra, trước đó, đã có biết bao nhiêu người thức rồi — người nấu xôi, người giao bánh mì, người quét đường, người dọn hàng ngoài chợ. Buổi sáng của thành phố này được dọn sẵn bởi rất nhiều người mà mình không để ý tới, để khi mình bước ra đường đã có sẵn một gói xôi nóng, một ổ bánh mì, một ly cà phê.

Tôi để ý, cô bán xôi ít khi than. Trời nắng cũng ngồi đó, trời mưa cũng che cái dù, ngồi đó. Có bữa ế, xôi còn nhiều, mặt cô cũng không buồn. Cô cứ cười cười, ai mua thì bán, ai ghé thì chào. Tôi nghĩ, chắc những người buôn bán nhỏ như cô đã quen với cái khó rồi, quen tới mức không còn coi đó là khổ nữa, chỉ là việc phải làm mỗi ngày, vậy thôi.

Sáng nay tôi ghé, cô vẫn ngồi đó. “Bữa nay xôi đậu xanh nha con, đậu mới, ngon lắm.” Tôi gật. Cô gói cho tôi, dúi thêm chút muối mè, tôi đưa tiền, cô thối lại rồi nói: “Ăn đi cho ấm bụng, sáng nay trời mát.” Một câu rất bình thường, mà tự nhiên thấy vui.

Tôi cầm gói xôi còn nóng trên tay, đi tiếp, và nghĩ rằng có những niềm vui nhỏ xíu như vậy đó — không phải chuyện gì to tát, chỉ là một gói xôi nóng buổi sáng, một câu hỏi thăm của người bán hàng quen, một người vẫn ngồi ở đầu hẻm mỗi ngày để buổi sáng của mình có một chỗ quen mà ghé.

Tôi không biết cô còn bán ở đó bao lâu nữa. Mọi thứ rồi cũng đổi thay. Nhưng chừng nào cái xe xôi đó còn ở đầu hẻm, thì buổi sáng của tôi vẫn còn một thứ để bám vào: một chỗ quen, một người quen, một gói xôi quen. Nhiêu đó thôi, mà đủ ấm cho một ngày.

Mai bạn đi làm, nếu ngang qua một gánh hàng quen nào đó, ghé mua một chút đi, hỏi người ta một câu. Buổi sáng sẽ ấm hơn một chút. Mai tôi lại kể tiếp cho bạn nghe — Sài Gòn buổi sáng còn nhiều thứ thương lắm.