Sài Gòn ngồi nghe mình kể

Sài Gòn xưa và nay

Một trăm địa danh và một trăm câu chuyện đời thường: thương xá, rạp hát, quán cà phê cũ, tiếng rao đêm. Sài Gòn của những người từng sống, từng hẹn hò, từng lớn lên ở đó.

Xem bản đồ Sài Gòn xưa →

Sài Gòn ngồi nghe mình kể · Tập 2

Chú Grab Ngủ Gục Trên Xe

Tối qua tôi thấy một chú grab ngủ gục trên xe. Khuya rồi, chắc đã hơn mười một giờ. Chú đậu xe sát lề, ngay dưới một cột đèn, cái nón bảo hiểm vẫn còn đội trên đầu. Hai tay khoanh lại, gục xuống ghi đông, ánh đèn đường vàng vọt rọi xuống vai. Tôi chạy ngang, rồi không hiểu sao tự nhiên chậm lại.

Cái áo xanh của chú đã cũ, bạc màu, sờn ở vai. Cái túi đựng điện thoại treo trước ngực, màn hình vẫn còn sáng — chắc chú đang đợi cuốc xe tiếp theo, đợi rồi ngủ quên lúc nào không hay. Xung quanh, xe cộ vẫn chạy, tiếng còi, tiếng động cơ ồn ã, vậy mà chú vẫn ngủ, ngủ ngon lành giữa tất cả những âm thanh đó. Chắc tại mệt quá rồi. Người ta chỉ ngủ được giữa ồn ào như thế khi đã kiệt sức.

Tôi đứng ở chỗ đèn đỏ gần đó, nhìn chú một lúc. Tự nhiên trong đầu nghĩ vẩn vơ: không biết chú chạy từ mấy giờ sáng tới giờ, không biết hôm nay được mấy cuốc, không biết ở nhà có ai đang đợi chú về không. Chắc là có. Người ta đâu có ai chạy xe tới khuya lơ khuya lắc như vậy chỉ để cho vui.

Tôi nhớ hồi xưa ba tôi cũng thế. Ba làm tài xế. Có những đêm ba về trễ, tôi đã ngủ mất. Sáng dậy chỉ thấy đôi dép ba để ở cửa, với cái áo vắt trên ghế. Hồi đó tôi còn nhỏ, đâu có hiểu, chỉ biết là ba hay vắng nhà. Lớn lên rồi tôi mới hiểu, ba vắng nhà là để cho cả nhà có cái ăn. Những người chạy xe đêm cũng vậy thôi. Họ không phải thích thức khuya. Họ thức vì ban ngày ít khách hơn, vì thêm một cuốc là thêm một ít tiền, vì ở nhà có đứa con đang đi học, có cha mẹ già, có cái tiền trọ tới ngày phải đóng. Mỗi cái áo xanh, áo đỏ ngoài đường kia là một gia đình ở phía sau. Mình đặt một cú xe, thấy có người tới chở — nhưng đằng sau cái chuyện bình thường ấy là cả một buổi tối dài của người ta.

Có một điều tôi để ý: ở Sài Gòn, phải tới ban đêm mới thấy hết. Ban ngày ai cũng vội, ai cũng lẫn vào dòng người. Đêm xuống, khi phố vắng bớt lại, mình mới nhìn ra những người vẫn còn ngoài đường — chú chạy xe, cô bán hàng rong dọn chưa xong, anh giao đồ ăn đứng đợi trước quán. Thành phố này ngủ rồi, mà vẫn còn rất nhiều người chưa được ngủ.

Đèn chuyển xanh, tôi chạy đi, nhưng trong đầu vẫn cứ nghĩ tới chú. Tôi chẳng làm được gì cho chú, cũng không quen biết gì, chỉ là tự nhiên thấy thương — cái kiểu thương một người lạ mà mình biết người đó cũng đang cố gắng giống như mình. Tôi nghĩ, chắc lát nữa có tiếng chuông cuốc xe, chú sẽ giật mình tỉnh dậy, dụi mắt một cái, rồi nổ máy chạy đi, như chưa có chuyện gì xảy ra. Sáng mai về tới nhà, chắc chú cũng không kể với ai rằng tối qua mình mệt tới mức ngủ gục ngoài đường. Người lớn hay vậy. Mệt thì mệt, mà về nhà vẫn nói: “ừ, bình thường.”

Tôi kể chuyện này không phải để buồn. Chỉ là đôi khi, đi ngang một người lạ ngoài đường, nếu mình chậm lại một chút, mình sẽ thấy nhiều thứ hơn — thấy là ai cũng đang gánh một điều gì đó trên vai. Và tự nhiên, mình thấy mình nên dịu dàng hơn một chút, với người ta, và với cả chính mình.

Thôi, khuya rồi. Nếu bạn cũng đang còn thức như tôi thì ngủ sớm chút nha. Còn nếu bạn vẫn đang ngoài đường, đang chạy, đang làm, thì ráng giữ sức một chút, đừng cố quá. Sài Gòn đêm nào cũng có một câu chuyện đang chạy đâu đó ngoài kia — mai tôi lại kể tiếp cho bạn nghe.