Sài Gòn ngồi nghe mình kể · Tập 1

Một Câu Nói Trong Quán Cà Phê Cũ

Sáng nay tôi ghé lại một quán cà phê cũ. Cái quán mà đã lâu lắm rồi tôi không tới. Tôi cũng chẳng nhớ vì sao mình ngừng ghé, chỉ là một ngày nào đó cuộc sống cuốn đi, rồi quên. Vậy mà sáng nay, đi ngang con hẻm quen, thấy cái bảng hiệu bạc màu vẫn còn treo ở đó, thấy mấy chiếc ghế nhựa xanh đỏ vẫn xếp y như ngày xưa, tự nhiên tôi tấp vào. Không có lý do gì đặc biệt. Chỉ là tự nhiên muốn ngồi.

Quán nhỏ thôi, nằm lọt trong một con hẻm gần chợ. Cà phê vẫn pha bằng cái phin nhôm đã móp, nhỏ xuống từng giọt chậm rãi như thể thời gian ở đây trôi bằng một cái đồng hồ khác. Tiếng muỗng khua vào thành ly nghe leng keng — một thứ âm thanh mà người ta bây giờ ít còn nghe, nhưng với tôi nó quen tới mức đã thành một phần của buổi sáng. Tôi ngồi xuống, gọi một ly đen, và không hiểu sao chỉ một lúc thôi là mình cũng chậm lại theo từng giọt cà phê.

Ngoài hẻm, một bà cụ đẩy xe rau đi ngang. Một ông xe ôm dựng xe ở góc, gác chân lên yên, châm điếu thuốc, mắt nhìn đâu đó rất xa. Mấy người ở bàn bên cạnh, người đọc báo, người bấm điện thoại, người chỉ ngồi vậy thôi, giống như tôi. Sài Gòn buổi sáng là thế — đông mà yên, nhiều người mà ai cũng đang ở trong cái thế giới riêng của mình.

Rồi tôi nghe được một câu. Ở bàn kế bên, hai người đàn ông đã ngoài năm mươi. Một người hỏi, giọng tỉnh rụi, không buồn không vui: “Dạo này khỏe không?” Người kia khuấy ly cà phê, im một chút, rồi cười cười: “Khỏe. Khỏe mà sống hoài cũng mệt.” Chỉ vậy thôi. Hai người không nói thêm gì nữa. Câu chuyện trôi sang chỗ khác. Nhưng cái câu ấy thì cứ ở lại trong đầu tôi suốt cả buổi sáng.

Bởi vì nó thật quá. Nó không phải lời than, cũng chẳng phải kể khổ. Nó là cái kiểu mệt được nói ra một cách nhẹ tênh, như thể chuyện đó bình thường lắm rồi — cái kiểu mệt mà người lớn vẫn hay giấu. Bạn để ý mà xem, người lớn ít khi nói mình mệt. Hồi nhỏ té một cái là khóc um sùm, ai cũng xúm lại hỏi han. Còn bây giờ, mình gồng cả ngày, mệt muốn xỉu, mà về tới nhà ai hỏi “khỏe không” cũng chỉ “ừ, khỏe”. Bởi nói mệt ra rồi cũng đâu giải quyết được gì. Bởi ai cũng có chuyện của riêng mình. Bởi mình quen rồi — quen tới mức đôi khi chính mình cũng quên là mình đang mệt.

Tôi nhìn hai ông chú ấy. Da sạm, tay chai, áo sơ mi đã cũ. Chắc cả một đời đi làm, nuôi gia đình, lo cho con. Đến cái tuổi này, hai người ngồi với nhau một buổi sáng, hỏi nhau một câu, đáp nhau một câu, vậy là đủ. Không cần nói nhiều, vì họ hiểu nhau. Câu “sống hoài cũng mệt” kia, người bạn hiểu liền, khỏi cần giải thích. Và tôi nghĩ, có lẽ đó mới là điều quý nhất ở đời: có một người mà mình chỉ nói nửa câu, người ta đã hiểu trọn.

Tôi ngồi thêm một lúc. Cà phê nguội rồi. Cái quạt trần quay chậm, kêu cót két. Nắng bắt đầu rọi tới mép bàn. Và tự nhiên tôi thấy nhẹ — không phải vui, cũng chẳng phải buồn, chỉ là cái cảm giác như vừa được ai đó nói giùm một điều mà bấy lâu nay mình không biết phải nói thế nào. “Khỏe mà sống hoài cũng mệt.” Ừ, đúng thật. Mà nói ra được rồi, thấy cũng đỡ.

Tôi không biết hai người ấy là ai. Lát nữa họ sẽ trả tiền, dắt xe, rồi đi mất. Chắc tôi sẽ không bao giờ gặp lại. Nhưng câu nói vu vơ của một buổi sáng ấy, tôi sẽ còn nhớ lâu. Sài Gòn là vậy — nhiều khi thứ mình mang về không phải ly cà phê, mà là một câu nói của người lạ, một câu tự dưng chạm trúng điều gì đó trong lòng mình.

Nếu mai bạn có đi ngang một cái quán cũ nào đó, ghé vào ngồi một chút đi. Gọi một ly, ngồi nghe người ta nói chuyện. Biết đâu bạn cũng nghe được một câu để dành mà nhớ. Còn tôi, mai lại đi lòng vòng Sài Gòn, gặp ai đó, nghe được điều gì hay hay, rồi kể tiếp cho bạn nghe.