Sài Gòn xưa và nay · Tập 105

Chùa Giác Lâm – Ngôi Chùa Gần Ba Trăm Tuổi Giữa Lòng Phố

565 Lạc Long Quân, Quận Tân Bình cũ

Chào bạn. Bữa nay Vương kể bạn nghe về một ngôi chùa trên đường Lạc Long Quân. Ngoài đường xe chạy ào ào, mà bước qua cổng tam quan là thấy cây cao, bóng mát, một ngọn tháp trắng bảy tầng, và một mùi nhang trầm rất cũ. Đó là chùa Giác Lâm.

Gần ba trăm năm trước, chỗ này chưa phải là phố. Theo trang Wikipedia, mùa xuân năm một nghìn bảy trăm bốn mươi bốn, dưới thời chúa Nguyễn Phúc Khoát, một người Minh Hương tên Lý Thụy Long cất ngôi chùa này. Báo Pháp Luật Thành phố kể ông là cư sĩ, tức người tu tại gia, và đã đi quyên góp tiền để cất chùa. Chùa nằm trên một cái gò gọi là Cẩm Sơn, nên hồi đầu người ta kêu là chùa Cẩm Sơn.

Năm một nghìn bảy trăm bảy mươi hai, theo Wikipedia, hòa thượng Viên Quang về làm trụ trì, đặt tên chùa là Giác Lâm. Giác là tỉnh thức. Lâm là rừng. Một khu rừng của sự tỉnh thức. Vương nghĩ hồi đó quanh chùa chắc cũng là rừng thiệt.

Chùa đã được trùng tu hai lần lớn. Theo Wikipedia, lần đầu từ năm một nghìn bảy trăm chín mươi chín tới năm một nghìn tám trăm lẻ bốn. Lần thứ hai từ năm một nghìn chín trăm lẻ sáu tới năm một nghìn chín trăm lẻ chín. Báo Pháp Luật kể, năm một nghìn bảy trăm chín mươi tám, gỗ để sửa chùa được chở về tập kết ở một chỗ, mà sau này chỗ đó thành chùa Giác Viên.

Bước vô chánh điện, bạn sẽ thấy rất nhiều cột. Wikipedia ghi chánh điện dài sáu mươi lăm thước, rộng hai mươi hai thước, có chín mươi tám cây cột. Báo Pháp Luật kể các cột chính được chạm câu đối, thếp vàng rất công phu.

Mà cái quý nhất của chùa là tượng. Theo Wikipedia, chùa giữ một trăm mười hai pho tượng gỗ cổ thếp vàng và bảy pho tượng đồng. Pho cổ nhất là tượng Phật Thích Ca ngồi tòa sen, từ thế kỷ mười tám, cao sáu mươi lăm phân. Còn có hai bộ mười tám vị La Hán, một bộ nhỏ từ đầu thế kỷ mười chín, một bộ lớn từ đầu thế kỷ hai mươi.

Bạn thử hình dung. Pho tượng gỗ đó đã ngồi trong chánh điện từ hồi Sài Gòn còn chưa có chợ Bến Thành, chưa có nhà thờ Đức Bà, chưa có con đường tráng nhựa nào. Biết bao nhiêu đời người tới quỳ trước nó, thắp nén nhang, rồi đi.

Trước chùa còn có một cây bồ đề. Theo Wikipedia, cây được một vị sư tên Narada mang từ Sri Lanka qua, tới chùa ngày mười tám tháng sáu năm một nghìn chín trăm năm mươi ba. Còn ngọn tháp bảy tầng hình lục giác, cao ba mươi hai thước, xây từ năm một nghìn chín trăm bảy mươi, ngưng một thời gian, rồi làm tiếp, tới năm một nghìn chín trăm chín mươi bốn mới khánh thành.

Hai mươi bốn năm mới xong một ngọn tháp. Nhà chùa không vội. Cái gì cũng từ từ, như tiếng mõ.

Năm một nghìn chín trăm tám mươi tám, theo Wikipedia, chùa được công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia.

Vương nghĩ, giữa một thành phố cái gì cũng mau, mau cất, mau dỡ, mau quên, có một chỗ gần ba trăm năm vẫn đứng yên như vậy là quý lắm. Lúc nào lòng rối, ghé vô đó ngồi một chút dưới gốc bồ đề, nghe chuông, là thấy nhẹ.

Bạn đã ghé chùa Giác Lâm lần nào chưa? Có thể là một mùa Vu Lan, một ngày rằm, hay một buổi chiều tình cờ đi ngang? Kể cho Vương nghe với nghen.

Những điều Vương kể hôm nay, mình lấy từ trang Wikipedia và báo Pháp Luật Thành phố Hồ Chí Minh.