Sài Gòn xưa và nay · Tập 83

Cư Xá Thanh Đa – Chung Cư Cũ Bên Sông Và Tình Hàng Xóm

Bán đảo Thanh Đa, Bình Thạnh

Có một khu chung cư cũ, nằm bên sông, mà tới giờ vẫn giữ được cái tình hàng xóm của ngày xưa. Cư xá Thanh Đa.

Mấy khối nhà cũ, mà ấm.

—

Cư xá Thanh Đa nằm trên bán đảo Thanh Đa, bên Bình Thạnh. Mấy khối nhà chung cư cũ, xây từ lâu, nằm bên sông Sài Gòn.

Hồi xưa, Thanh Đa vắng, yên tĩnh. Gió sông thổi mát rượi. Người ta về đây ở, vì cái không khí yên bình, thoáng đãng đó. Mấy khối nhà cư xá, không sang trọng gì, mà sống ở đó thấy dễ chịu.

Mình nhớ cái không khí ở cư xá Thanh Đa. Buổi sáng, người ta ra hành lang, ra ban công, hóng gió sông. Mấy bà nội trợ đi chợ về, gặp nhau ở cầu thang, nói chuyện. Con nít chơi ở khoảng sân chung giữa mấy khối nhà. Cả cái cư xá như một cái làng, mà ở trên cao.

—

Mình nhớ cái tình hàng xóm ở cư xá Thanh Đa.

Sống chung cư, nhà này sát nhà kia. Mà ở Thanh Đa, người ta không đóng cửa kín mít, nhà ai nấy ở. Người ta để cửa mở, qua lại nhà nhau. Nhà này nấu món gì ngon, bưng qua nhà kia. Con nít nhà này nhà kia chơi chung, ăn cơm nhà nào cũng được.

Mình nhớ một bà cụ ở cư xá. Bà ở một mình, con cái đi xa. Mà bà không cô đơn. Vì cả cư xá, ai cũng để ý tới bà. Nhà này cho bà miếng bánh, nhà kia hỏi thăm bà. Bà bệnh, hàng xóm chạy qua chăm. Cái tình đó, làm bà tuy ở một mình, mà vẫn ấm.

Mình nghĩ, đó là cái quý của cư xá Thanh Đa. Không phải mấy khối nhà. Mà là cái tình hàng xóm, cái cộng đồng ấm áp, mà người ta giữ được, qua bao nhiêu năm.

—

Bây giờ, cư xá Thanh Đa đã cũ kỹ, xuống cấp.

Mấy khối nhà xây mấy chục năm, giờ tường bong tróc, cầu thang cũ. Người ta nói tới chuyện xây mới, giải toả, tái định cư. Cái cư xá cũ, có thể mai này không còn.

Mình đi vô cư xá Thanh Đa bây giờ, thấy nó cũ. Mà vẫn thấy cái ấm. Vẫn mấy bà ngồi trước cửa nói chuyện. Vẫn con nít chơi ở sân chung. Vẫn cái tình hàng xóm, dù mấy khối nhà đã cũ.

Mình hơi lo. Lo cái ngày người ta xây mới, giải toả. Vì xây nhà mới thì dễ. Mà cái tình hàng xóm, cái cộng đồng ấm áp này, xây lại không được. Mấy người dời đi, mỗi người một nơi, thì cái tình đó, có khi cũng tan.

—

Mình nghĩ, cái giá trị của một nơi ở, không chỉ là cái nhà.

Nó là cái cộng đồng, cái tình hàng xóm, cái cảm giác thuộc về. Một căn nhà đẹp, mà hàng xóm xa lạ, cửa đóng then cài, thì cũng lạnh lẽo. Một căn nhà cũ, mà hàng xóm thân tình, qua lại, thương nhau, thì ấm.

Cư xá Thanh Đa, với cái tình hàng xóm của nó, dạy mình điều đó. Rằng cái làm nên một "mái nhà", không phải mấy bức tường. Mà là những con người xung quanh, là cái cộng đồng mình thuộc về.

—

Sáng mai, nếu bạn sống trong một chung cư, một khu phố, thử mở lòng với hàng xóm một chút.

Chào một tiếng. Hỏi thăm một câu. Để xây một chút cái tình hàng xóm. Vì cái tình đó, là cái làm cho nơi mình ở, thành một mái nhà thật sự. Như cư xá Thanh Đa.