Sài Gòn xưa và nay · Tập 76
Rạp Quốc Thanh – Hậu Đài Và Những Người Đứng Sau Ánh Đèn
Đường Nguyễn Trãi, Quận 1
Có một cái rạp lớn, mà ánh đèn sân khấu của nó, từng làm bao người mê đắm. Rạp Quốc Thanh.
Mà hôm nay, mình không kể về mấy nghệ sĩ trên sân khấu. Mình kể về những người đứng sau ánh đèn.
—
Rạp Quốc Thanh trên đường Nguyễn Trãi. Một rạp lớn, sang trọng, chiếu phim và diễn cải lương. Mấy đoàn lớn, mấy nghệ sĩ nổi tiếng, hát ở đây.
Khán giả tới, ngồi coi, vỗ tay cho mấy nghệ sĩ trên sân khấu. Mà ít ai để ý, đằng sau cái sân khấu đó, là cả một đội ngũ người làm. Người soát vé. Người kéo màn. Người chỉnh đèn. Người lo âm thanh. Mấy nhạc công ngồi dưới, đờn cho nghệ sĩ ca.
Mình kể về họ, vì ba của một người bạn mình, từng làm hậu đài ở rạp Quốc Thanh.
—
Chú đó làm nghề chỉnh đèn, kéo màn, ở rạp Quốc Thanh mấy chục năm.
Chú kể, làm hậu đài cực mà vui. Tối nào cũng tới rạp, lo dọn sân khấu, chỉnh đèn, kéo màn. Đứng trong cánh gà, nhìn nghệ sĩ ca, nhìn khán giả vỗ tay. Chú thuộc lòng mấy vở tuồng, vì coi đi coi lại mỗi đêm.
Chú nói, chú không phải nghệ sĩ. Không ai biết tên chú. Không ai vỗ tay cho chú. Mà không có mấy người như chú, thì cái sân khấu đâu có sáng đèn được. Đào kép đâu có ca được. Khán giả đâu có coi được.
Chú nói câu đó, bình thản, không tị nạnh. Chú tự hào về cái nghề thầm lặng của mình. Chú nói, "mỗi người một việc con. Có người đứng trên sân khấu, có người đứng sau. Ai cũng cần thiết hết."
—
Bây giờ, rạp Quốc Thanh đã đóng cửa, hoặc đổi công năng.
Mấy rạp lớn như Quốc Thanh, một thời lừng lẫy, giờ nhiều cái không còn. Cải lương, sân khấu, mai một. Mấy người làm hậu đài như chú, người về hưu, người chuyển nghề, người mất.
Cái chú bạn mình, giờ già rồi. Chú không còn làm hậu đài nữa. Mà mỗi lần đi ngang chỗ rạp Quốc Thanh cũ, chú dừng lại nhìn một hồi. Chú nói, cả tuổi trẻ của chú, ở trong cái rạp đó. Trong cánh gà, sau ánh đèn, lặng lẽ làm cho sân khấu sáng.
—
Mình nghĩ, trong cuộc đời, có rất nhiều người như chú hậu đài đó.
Những người đứng sau, làm những việc thầm lặng, không ai thấy, không ai vỗ tay. Mà chính họ, làm cho mọi thứ vận hành. Người công nhân làm đường. Người lao công quét rác. Người nấu ăn trong bếp nhà hàng. Bao nhiêu người đứng sau, để cho cái phần "sân khấu" mà ai cũng thấy, được sáng đèn.
Mình hay vỗ tay cho những người trên sân khấu. Mà ít khi nhớ tới những người đứng sau. Cái chú hậu đài rạp Quốc Thanh, nhắc mình, phải biết ơn cả những người thầm lặng đó. Vì không có họ, thì cái sân khấu của cuộc đời, đâu có sáng được.
—
Chiều nay, thử nghĩ tới những người đứng sau, trong cuộc đời bạn.
Những người thầm lặng làm cho cuộc sống của bạn dễ hơn, tốt hơn. Một lời cảm ơn, một sự ghi nhận, dành cho họ. Vì họ, cũng như chú hậu đài rạp Quốc Thanh, đang lặng lẽ làm cho cái sân khấu của bạn được sáng đèn.