Sài Gòn xưa và nay · Tập 69

Bến Phà Thủ Thiêm – Chuyến Phà Sang Sông Đã Thành Ký Ức

Bến phà cũ nối Quận 1 với Thủ Thiêm (nay là hầm Thủ Thiêm)

Có một chuyến phà, mà với nhiều người Sài Gòn, là cả một ký ức. Phà Thủ Thiêm.

Cái phà sang sông, giờ không còn nữa. Mà cái cảm giác đi phà, thì vẫn còn trong lòng.

—

Phà Thủ Thiêm, hồi xưa, nối Quận 1 với Thủ Thiêm. Hồi chưa có hầm, chưa có cầu, muốn qua Thủ Thiêm, phải đi phà.

Bến phà lúc nào cũng đông. Người đi làm, đi học, đi chợ. Xe máy, xe đạp, người đi bộ, chen chúc lên phà. Phà từ từ rời bến, qua sông. Đứng trên phà, gió sông thổi, nhìn thành phố lùi dần, hoặc nhìn Thủ Thiêm hiện ra.

Mình nhớ cái cảm giác đi phà Thủ Thiêm. Cái phà cũ, sàn sắt, tiếng máy xình xịch. Đứng giữa sông, gió lộng, mát rượi. Mấy phút qua sông đó, ngắn ngủi, mà thư thái. Một khoảng lặng, giữa hai bờ bận rộn.

—

Mình nhớ những buổi chiều mưa, đi phà Thủ Thiêm.

Trời mưa. Phà vẫn chạy. Người ta đứng nép vào nhau, trùm áo mưa. Mưa rơi xuống mặt sông, từng vòng tròn loang ra. Phà qua sông, trong màn mưa giăng. Cái cảnh đó, buồn buồn, mà đẹp.

Mình nhớ có lần, mình đi phà với một người. Trời mưa. Hai đứa đứng trên phà, che chung áo mưa, nhìn mưa rơi xuống sông. Không nói gì nhiều. Mà cái khoảnh khắc đó, đứng giữa sông, trong mưa, với một người, mình nhớ tới giờ.

Có những khoảnh khắc, nó đẹp tới mức, mấy chục năm sau, mình vẫn nhớ như in. Cái chuyến phà Thủ Thiêm, trong mưa, với một người, là một khoảnh khắc như vậy.

—

Bây giờ, phà Thủ Thiêm không còn nữa.

Người ta xây hầm Thủ Thiêm, chui dưới lòng sông. Qua Thủ Thiêm bây giờ, chạy xe qua hầm, mấy phút là tới. Nhanh hơn, tiện hơn phà nhiều.

Cái bến phà cũ, giờ thành chỗ khác. Không còn cái cảnh chen chúc lên phà. Không còn cái phà cũ, sàn sắt, tiếng máy xình xịch. Không còn cái cảm giác đứng giữa sông, gió lộng.

Mình đi qua hầm Thủ Thiêm bây giờ, nhanh, tiện. Mà tự nhiên thấy thiếu thiếu. Thiếu cái chậm rãi của chuyến phà. Thiếu cái gió sông. Thiếu cái khoảng lặng giữa hai bờ. Đi hầm thì nhanh, mà đâu có cái cảm giác đi phà.

—

Mình nghĩ, có những cái, tiện hơn, nhanh hơn, mà lại mất đi một chút thi vị.

Chuyến phà chậm, mà có gió sông, có khoảng lặng, có cái thi vị của việc sang sông. Cái hầm nhanh, tiện, mà chỉ là chui qua một đường ống tối, mấy phút là xong. Được cái nhanh, mà mất cái thi vị.

Đời sống hiện đại là vậy. Cái gì cũng nhanh hơn, tiện hơn. Mà đôi khi, trong cái nhanh tiện đó, mình mất đi những khoảng lặng, những thi vị, những cái chậm rãi mà đẹp. Như mất chuyến phà Thủ Thiêm, để được cái hầm.

—

Hôm nào mưa, nếu có dịp đi một chuyến phà, một chuyến đò nào đó, thử tận hưởng nó.

Đứng trên phà, để gió thổi, ngắm mặt nước. Tận hưởng cái chậm rãi, cái khoảng lặng, cái thi vị của việc sang sông. Vì biết đâu, mai này, mấy chuyến phà đó cũng không còn, như phà Thủ Thiêm.