Sài Gòn xưa và nay · Tập 65

Kênh Nhiêu Lộc – Dòng Kênh Đổi Đời Và Những Người Đã Dời Đi

Kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè, chảy qua nhiều quận

Có một dòng kênh, mà sự đổi thay của nó, là một trong những câu chuyện lớn nhất của Sài Gòn. Kênh Nhiêu Lộc.

Từ một dòng kênh chết, thành một dòng kênh xanh. Mà đằng sau đó, là cả một câu chuyện về những con người.

—

Kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè chảy qua nhiều quận. Hồi xưa, đây là dòng kênh ô nhiễm nhất Sài Gòn. Nước đen kịt, đặc quánh, hôi thối. Ai cũng biết, ai cũng ngán.

Hai bên bờ kênh, hồi đó, là nhà ổ chuột. Nhà cất tạm bợ, lụp xụp, lấn ra cả mặt kênh. Người nghèo, dân tứ xứ, tụ về sống ven kênh. Nhà sàn cắm cọc xuống dòng nước đen. Sống chen chúc, cực khổ, ngay trên một dòng kênh chết.

Mình nhớ cái cảnh đó. Đi ngang kênh Nhiêu Lộc hồi xưa, là bịt mũi. Nước đen, rác nổi, nhà ổ chuột san sát. Một hình ảnh nhếch nhác, mà cũng đầy những phận người cơ cực.

—

Rồi người ta cải tạo kênh Nhiêu Lộc. Một dự án lớn, kéo dài nhiều năm.

Để làm sạch dòng kênh, người ta phải giải toả mấy chục ngàn căn nhà ven kênh. Mấy chục ngàn gia đình, phải dời đi. Có người được đền bù, được tái định cư. Có người phải đi tìm chỗ ở mới, xa hơn, khó khăn hơn.

Mình hay nghĩ về những người đó. Họ sống ven kênh mấy chục năm. Dù nghèo, dù cực, đó cũng là nhà của họ, là nơi gắn bó. Rồi vì cái chung, vì dòng kênh được sạch, họ phải ra đi, để lại sau lưng cái xóm ven kênh, cái nơi họ đã sống cả đời.

Cái sự đổi đời của kênh Nhiêu Lộc, là một điều tốt. Mà nó cũng có cái giá. Cái giá là sự xáo trộn, sự ra đi của bao nhiêu gia đình ven kênh.

—

Bây giờ, kênh Nhiêu Lộc đã hồi sinh. Đẹp tới mức, ai từng thấy nó hồi xưa, mới thấy quý.

Nước kênh xanh. Hai bên bờ, đường sá đẹp đẽ, cây xanh, đèn sáng. Tối tối, người ta ra bờ kênh đi bộ, chạy bộ, hóng mát. Có cá bơi dưới kênh. Có người câu cá. Một dòng kênh từng chết, giờ đã sống lại.

Mình đi dọc kênh Nhiêu Lộc bây giờ, thấy đẹp, thấy mừng. Mà mình cũng không quên, đằng sau cái đẹp này, là bao nhiêu gia đình đã phải dời đi. Cái dòng kênh xanh này, được đánh đổi bằng sự ra đi của họ.

—

Mình nghĩ, mỗi sự đổi thay lớn, đều có hai mặt.

Kênh Nhiêu Lộc sạch đẹp, là cái được. Mà sự ra đi của bao nhiêu gia đình ven kênh, là cái giá. Khi mình đi dạo bên dòng kênh xanh, mình hưởng cái đẹp đó. Mà cũng nên nhớ tới những người đã phải hy sinh, đã phải dời đi, để có được cái đẹp này.

Phát triển, đổi thay, không bao giờ là chuyện đơn giản. Luôn có người được, người mất. Có cái đẹp, cái mất, đan vào nhau. Cái mình nên làm, là trân trọng cái đẹp, mà cũng không quên cái giá đã trả cho nó.

—

Cuối tuần này, nếu bạn đi dạo bên kênh Nhiêu Lộc, thử nhớ về câu chuyện của nó.

Về cái thời nó còn là một dòng kênh chết. Về những gia đình ven kênh đã phải dời đi. Để khi tận hưởng cái đẹp hôm nay, bạn cũng nhớ và biết ơn cái giá đã trả cho nó. Vì cái đẹp nào, cũng có một câu chuyện đằng sau.