Sài Gòn xưa và nay · Tập 61

Khu Chánh Hưng – Vùng Kênh Rạch, Cầu Khỉ Và Tuổi Thơ Sông Nước

Khu Chánh Hưng, Quận 8

Có một vùng, mà hồi xưa, nhiều kênh rạch tới mức, người ta đi đâu cũng phải qua cầu, qua ghe. Khu Chánh Hưng.

Một vùng sông nước, ngay trong lòng Sài Gòn.

—

Khu Chánh Hưng bên Quận 8. Hồi xưa, vùng này nhiều kênh rạch lắm. Nhà cửa nằm ven kênh, ven rạch. Muốn qua bên kia, phải đi cầu, mà nhiều khi là cầu khỉ — mấy cây tre bắc tạm, lắc lư.

Mình nhớ mấy cái cầu khỉ ở Chánh Hưng. Đi trên đó run muốn chết. Cầu chỉ là mấy cây tre, một tay vịn lỏng lẻo. Bước từng bước, cầu lắc lư, dưới là nước. Đi quen thì không sao, mà người lạ là sợ xanh mặt.

Hồi đó, tụi nhỏ ở Chánh Hưng, lớn lên với sông nước. Tụi nó bơi lội dưới kênh, nhảy cầu, bắt cá. Cái tuổi thơ sông nước đó, cực mà vui. Đời sống ven kênh, nghèo mà hồn nhiên.

—

Mình nhớ có lần qua Chánh Hưng chơi nhà đứa bạn.

Nhà nó ven kênh. Muốn vô, phải đi qua một cây cầu khỉ. Mình run, đi từng bước. Đứa bạn cười, "đi đại đi, có gì đâu mà sợ". Nó đi thoăn thoắt, như đi trên đất bằng.

Tới nhà nó, mình ngồi nhìn ra kênh. Mấy chiếc ghe qua lại. Tụi nhỏ tắm kênh, la hét. Bên kia bờ, nhà sàn nằm san sát, khói cơm chiều bốc lên.

Cái cảnh đó, hồi đó mình thấy lạ. Một Sài Gòn khác hẳn cái Sài Gòn phố xá mình quen. Một Sài Gòn sông nước, miền Tây thu nhỏ, ngay trong thành phố.

—

Bây giờ, khu Chánh Hưng khác hẳn rồi.

Người ta lấp kênh, làm đường. Xây cầu bê tông thay cầu khỉ. Nhà cửa khang trang hơn. Mấy con kênh đen ngòm ngày xưa, có cái được cải tạo, có cái bị lấp đi.

Cái vùng sông nước ngày xưa, giờ thành phố xá. Cầu khỉ không còn. Tụi nhỏ không còn tắm kênh, nhảy cầu nữa. Cái tuổi thơ sông nước đó, giờ chỉ còn trong ký ức của mấy người lớn tuổi.

Mình đi qua Chánh Hưng bây giờ, đường sá đàng hoàng, không còn run khi qua cầu nữa. Mà tự nhiên thấy thiếu thiếu. Thiếu cái chất sông nước, cái hồn nhiên của một vùng ven kênh ngày xưa.

—

Mình nghĩ, phát triển là tốt. Đường sá, nhà cửa khang trang là tốt. Ai cũng mong vậy.

Mà đôi khi, trong cái được, cũng có cái mất. Được đường rộng, nhà đẹp. Mà mất cái chất sông nước, cái tuổi thơ ven kênh, cái hồn nhiên của một vùng đất. Cái mất đó, không đo đếm được bằng tiền, mà cũng là một cái mất.

Khu Chánh Hưng, với mình, nhắc về cái đó. Về một Sài Gòn sông nước, đã dần biến mất, nhường chỗ cho một Sài Gòn phố xá. Cái cũ đi, cái mới tới. Mình mừng cho cái mới, mà cũng tiếc cái cũ một chút.

—

Chiều nay, nếu bạn lớn lên ở một vùng quê, vùng sông nước, thử nhớ về tuổi thơ đó.

Nhớ con sông, cái cầu, mấy buổi tắm kênh. Cái tuổi thơ cực mà vui, nghèo mà hồn nhiên. Dù giờ bạn đã ở phố, đã đủ đầy hơn, thì cái tuổi thơ sông nước đó, vẫn là một phần đẹp của bạn.