Sài Gòn xưa và nay · Tập 57
Cầu Ông Lãnh – Cây Cầu Và Vựa Trái Cây Của Cả Sài Gòn
Bắc qua kênh Bến Nghé, nối Quận 1 với Quận 4
Có một cây cầu, mà dưới chân nó, từng là vựa trái cây của cả Sài Gòn. Cầu Ông Lãnh.
Ban đêm, chỗ đó không ngủ. Sáng đèn, nhộn nhịp, suốt đêm.
—
Cầu Ông Lãnh bắc qua kênh Bến Nghé. Gần đó, hồi xưa là khu chợ đầu mối trái cây. Trái cây từ miền Tây, theo ghe, theo sông, đổ về đây. Rồi từ đây, phân đi khắp các chợ Sài Gòn.
Mình nhớ cái không khí ban đêm ở khu cầu Ông Lãnh. Nửa đêm về sáng, chỗ đó sáng đèn, nhộn nhịp nhất. Ghe trái cây cập bến. Người ta khiêng vác, bốc dỡ. Trái cây chất thành núi. Mùi trái cây chín thơm lừng cả khu.
Mấy người bốc vác, làm xuyên đêm. Vác từng thùng trái cây nặng trĩu, mồ hôi đầm đìa. Họ làm ban đêm, ngủ ban ngày. Cái nhịp sống ngược đời đó, để kiếm miếng cơm.
—
Mình nhớ một chú bốc vác ở cầu Ông Lãnh.
Chú làm bốc vác mấy chục năm. Đêm nào cũng ra cầu Ông Lãnh, vác trái cây tới sáng. Người chú nhỏ con, mà vác nổi mấy thùng trái cây nặng gấp đôi người chú.
Mình hỏi chú, làm đêm cực vậy, sao chú chịu nổi. Chú cười, nói "quen rồi con. Mình không học hành gì, chỉ có sức. Bán sức kiếm cơm thôi". Chú nói, nhờ cái nghề bốc vác đó, mà chú nuôi được mấy đứa con ăn học. Có đứa giờ làm thầy giáo, làm kỹ sư.
Mình nghe chú kể, tự nhiên thấy thương, thấy nể. Một người cha, bán sức lao động ban đêm, để cho con cái có một tương lai sáng hơn. Cái nghề bốc vác cực nhọc đó, là cả một sự hy sinh thầm lặng.
—
Bây giờ, chợ đầu mối trái cây ở cầu Ông Lãnh không còn nữa. Người ta dời ra mấy chợ đầu mối lớn ở ngoại thành.
Cây cầu Ông Lãnh được xây lại, mới hơn. Khu vực dưới chân cầu, giờ khác rồi. Không còn cái cảnh ghe trái cây cập bến, không còn cái cảnh bốc vác xuyên đêm.
Mình đi ngang cầu Ông Lãnh buổi tối, thấy yên ắng. Nhớ cái thời nó nhộn nhịp, sáng đèn suốt đêm. Nhớ mấy chú bốc vác, vác trái cây tới sáng. Nhớ chú bốc vác kể chuyện nuôi con ăn học. Không biết chú giờ ra sao, còn khoẻ không.
—
Mình nghĩ, đằng sau mỗi trái cây mình ăn, là biết bao mồ hôi.
Mồ hôi của người trồng. Của người chở. Của mấy chú bốc vác, vác từng thùng trái cây, xuyên đêm, ở cầu Ông Lãnh. Mình ăn một trái cây, thấy ngon, mà ít khi nghĩ tới những bàn tay đã làm ra nó, chở nó, vác nó tới cho mình.
Cái khu cầu Ông Lãnh, nhắc mình về điều đó. Về những người lao động thầm lặng, làm ban đêm, bán sức kiếm cơm, để nuôi con, để cho mình có cái ăn. Mình mang ơn họ, những người mình chưa từng biết mặt.
—
Tối nay, khi ăn một trái cây, thử nghĩ về hành trình của nó.
Từ một cái cây ở miền Tây, qua bao bàn tay, tới được bàn ăn của bạn. Nghĩ về những người lao động thầm lặng đó. Để biết ơn, và để trân trọng hơn, cái mình đang có.