Sài Gòn xưa và nay · Tập 38

Ngã Sáu Cộng Hòa – Giao Lộ Sáu Hướng Và Một Thời Đã Qua

Giao lộ Nguyễn Văn Cừ – Hùng Vương – Lý Thái Tổ, Quận 5 – Quận 10

Gần Ngã Bảy, có một cái giao lộ khác. Sáu con đường gặp nhau. Người ta gọi là Ngã Sáu Cộng Hòa.

Cái tên Cộng Hòa, nghe đã thấy cũ, thấy gợi về một thời.

—

Ngã Sáu này là chỗ sáu con đường lớn gặp nhau. Ở giữa có một cái tượng đài. Xe cộ từ sáu hướng đổ về, chạy vòng quanh.

Cái tên Cộng Hòa, là tên từ hồi xưa. Sài Gòn có mấy cái tên gắn với chữ Cộng Hòa: đường Cộng Hòa, ngã sáu Cộng Hòa, sân vận động Cộng Hòa. Mấy cái tên đó, là dấu vết của một thời đoạn lịch sử.

Mình hay đi ngang Ngã Sáu này. Buổi sáng, xe cộ đông, người ta đi làm, đi học. Cái vòng xoay tấp nập, mà cũng có cái gì đó trầm, cái gì đó cũ kỹ, trong mấy toà nhà xung quanh.

—

Mình nhớ ông ngoại mình hay kể về khu Ngã Sáu này.

Ông kể, hồi xưa khu này khác lắm. Mấy con đường, mấy toà nhà, đều có tên cũ, dáng cũ. Ông kể về mấy cái rạp hát gần đó, mấy quán cà phê, mấy chỗ ông với bạn bè hồi trẻ hay lui tới.

Ông kể, mỗi lần đi ngang Ngã Sáu, ông lại nhớ thời thanh niên của ông. Cái thời ông còn trẻ, còn mơ mộng, còn cả một đám bạn. Giờ bạn bè ông, người còn người mất. Mà cái Ngã Sáu thì vẫn đó, chứng kiến ông từ một thằng thanh niên, thành một ông già.

Ông nói, mấy cái địa danh cũ, nó như mấy cái mốc thời gian. Đi ngang là nhớ. Nhớ mình hồi đó. Nhớ người hồi đó. Nhớ cả một thời đã qua.

—

Bây giờ, Ngã Sáu Cộng Hòa vẫn còn đó. Vẫn sáu ngả, vẫn cái tượng đài, vẫn đông.

Xung quanh thì đổi nhiều. Cao ốc mọc lên, hàng quán mới mở. Mấy cái rạp hát, quán cà phê cũ mà ông ngoại kể, giờ chắc không còn. Mà cái tên Ngã Sáu Cộng Hòa thì vẫn giữ. Cái vòng xoay thì vẫn đó.

Mình đi ngang, tự nhiên nhớ ông ngoại. Nhớ mấy câu chuyện ông kể. Ông mất rồi. Mà mỗi lần qua Ngã Sáu, mình như thấy ông, còn đứng đâu đó, kể chuyện thời thanh niên.

—

Mình nghĩ, mấy cái địa danh, nó giữ giùm mình ký ức của cả những người đã khuất.

Ông ngoại không còn. Mà cái Ngã Sáu này, ông từng đi qua, từng kể chuyện. Mỗi lần mình qua đây, mình nhớ ông. Vậy là, qua một cái địa danh, ông vẫn còn sống, trong trí nhớ mình.

Đó là lý do mình thương mấy cái địa danh cũ. Vì nó không chỉ là đường, là tượng đài. Nó là chỗ neo, giữ giùm mình hình bóng của những người mình thương, dù họ đã đi xa.

—

Sáng nay, nếu bạn đi ngang một cái địa danh, mà người thân từng kể cho bạn nghe, thử dừng lại một chút.

Nhớ về họ. Nhớ câu chuyện họ kể. Vì chừng nào bạn còn nhớ, còn kể lại, thì họ vẫn còn đó, trong cái địa danh đó, trong trí nhớ của bạn.