Sài Gòn xưa và nay · Tập 36

Chợ Thiếc – Chợ Vàng Và Đôi Bông Tai Của Má

Khu Quận 11

Có một khu chợ, nổi tiếng về vàng bạc. Chợ Thiếc.

Mà với mình, chợ Thiếc gắn với mấy lúc nhà ngặt nghèo.

—

Chợ Thiếc bên Quận 11. Cái chợ này có tiếng về vàng, về kim hoàn. Mấy tiệm vàng san sát, tủ kính lấp lánh. Người ta tới mua vàng cưới, vàng để dành, hoặc... bán vàng lúc khó khăn.

Hồi xưa, nhà mình không khá giả. Mỗi khi có chuyện lớn, cần tiền gấp, má hay lấy mấy món vàng để dành, ra chợ Thiếc bán, hoặc cầm.

Mình nhớ có lần, mình bệnh nặng, cần tiền chữa. Má lấy đôi bông tai vàng — món nữ trang cuối cùng của má — ra chợ Thiếc bán. Bán xong, má cầm tiền về, lo cho mình. Má không tiếc đôi bông. Má chỉ lo mình mau hết bệnh.

Đôi bông tai đó, là của hồi môn của má. Má giữ mấy chục năm. Mà vì con, má bán đi không chút đắn đo.

—

Lớn lên, mình mới hiểu hết cái chuyện đôi bông tai đó.

Vàng, với người nghèo, không phải để khoe. Nó là cái dự phòng. Là cái phao cứu sinh, lúc ngặt nghèo. Người ta tằn tiện, mua được chỉ vàng, cất kỹ. Để lỡ có chuyện, còn có cái mà xoay xở.

Má mình, như bao người mẹ nghèo khác, dành dụm từng chút, mua được mấy món vàng. Không phải để làm đẹp. Mà để phòng thân, phòng cho chồng con. Rồi khi cần, má bán đi, không tiếc.

Chợ Thiếc, với mình, là nơi chứng kiến mấy cái khoảnh khắc đó. Khoảnh khắc một người mẹ, bán đi món nữ trang cuối cùng, để cứu con.

—

Bây giờ, chợ Thiếc vẫn còn. Vẫn nổi tiếng về vàng bạc. Vẫn mấy tiệm vàng lấp lánh.

Mà giờ, chợ Thiếc còn nổi tiếng về một thứ khác: đồ ăn. Mấy món ăn vặt ở chợ Thiếc ngon nức tiếng, người ta từ khắp nơi tới ăn. Cái chợ vàng, giờ cũng là cái chợ ăn uống.

Mình đi ngang chợ Thiếc bây giờ, nhà mình cũng đỡ hơn xưa. Không còn phải bán vàng lúc ngặt nghèo nữa. Mà mỗi lần thấy mấy tiệm vàng, mình vẫn nhớ đôi bông tai của má. Vẫn nhớ cái dáng má, cầm món vàng cuối cùng, bước vô tiệm, vì con.

—

Mình nghĩ, có những hy sinh, thầm lặng tới mức, lúc nhỏ mình không nhận ra.

Đôi bông tai má bán, mình hồi đó đâu có biết nó quý cỡ nào với má. Mình chỉ biết mình bệnh, rồi có tiền chữa, rồi hết bệnh. Mình đâu biết, đằng sau đó, là má đã bán đi một phần ký ức của má, một món của hồi môn, vì mình.

Cha mẹ là vậy. Họ cho đi, lặng lẽ. Họ hy sinh, không kể công. Tới khi mình lớn, mình hiểu ra, thì có khi đã muộn để nói một lời cảm ơn.

—

Chiều nay, nếu cha mẹ bạn còn, thử làm một điều gì đó cho họ.

Không cần lớn lao. Một cuộc gọi, một bữa cơm, một lời cảm ơn. Vì họ đã cho đi rất nhiều, lặng lẽ, mà có khi mình chưa từng biết. Như má mình, với đôi bông tai ở chợ Thiếc năm xưa.