Sài Gòn xưa và nay · Tập 29

Khu Thị Nghè – Xóm Nhỏ Ven Kênh Và Những Tiếng Rao

Phường Thị Nghè, ven kênh Nhiêu Lộc, Bình Thạnh

Có một khu xóm, nằm nép bên dòng kênh. Khu Thị Nghè.

Không nổi tiếng, không sang trọng. Chỉ là một cái xóm bình dân, mà thương.

—

Khu Thị Nghè hồi xưa, nhiều nhà mái tôn, nhiều hẻm nhỏ ngoằn ngoèo. Nhà cửa san sát, người ta sống chen chúc mà gần gũi.

Mình nhớ cái xóm đó, lúc nào cũng có tiếng. Tiếng con nít chơi ngoài hẻm. Tiếng radio nhà ai mở cải lương. Tiếng rao của mấy gánh hàng rong. "Ai... bánh mì nóng hông", "Ai... chè đậu xanh nước dừa đường cát hông". Mấy tiếng rao đó, giờ nghe lại, thấy thương ghê.

Buổi chiều mưa, cái xóm Thị Nghè càng đậm cái không khí của nó. Mưa rớt trên mái tôn, lộp độp. Nước chảy theo mấy con hẻm. Người ta đứng trong nhà ngó ra, hoặc trùm áo mưa chạy vội. Mùi mưa, mùi đất, mùi cơm chiều nhà ai nấu, trộn vô nhau.

—

Mình nhớ cái tình xóm giềng ở đó.

Nhà này nấu món gì ngon, bưng qua nhà kia một tô. Con nít nhà này nhà kia chơi chung, lớn lên cùng nhau. Có chuyện gì, cả xóm xúm vô. Mưa gió, nhà ai dột, hàng xóm chạy qua phụ che.

Cái tình đó, ở mấy khu xóm nhỏ mới có. Người ta không giàu, nhà cửa chật, mà lòng thì rộng. Sống chen chúc, mà thương nhau thiệt.

Mình lớn lên trong một cái xóm như vậy. Giờ đi đâu, ở nhà cao cửa rộng, mà mình vẫn nhớ cái xóm nhỏ, cái tình chật chội mà ấm áp đó.

—

Bây giờ, khu Thị Nghè đổi nhiều.

Người ta chỉnh trang, giải toả mấy khu nhà ven kênh lụp xụp. Dòng kênh xanh hơn, bờ kênh có đường, có cây. Nhiều nhà cũ thành nhà mới, cao tầng hơn. Cái xóm cũ, dần dần khác đi.

Mình không trách. Đời sống khá hơn, nhà cửa đàng hoàng hơn, đó là chuyện tốt. Ai cũng mong vậy.

Chỉ là, cái xóm chật mà ấm của ngày xưa, cái tình xóm giềng đó, không biết còn giữ được bao nhiêu. Nhà cao cửa kín, người ta ít qua lại nhà nhau hơn. Tiện nghi hơn, mà cũng xa cách hơn.

—

Mình nghĩ, cái mình nhớ về khu Thị Nghè, không phải mấy căn nhà mái tôn.

Mình nhớ cái tình. Cái tình của những người sống chen chúc mà thương nhau. Cái tình bưng qua một tô canh, che giùm một mái nhà dột. Cái tình mà có khi, càng đủ đầy, người ta càng dễ quên.

Mong sao, dù phố có mới, nhà có cao, người ta vẫn giữ được một chút cái tình xóm giềng đó.

—

Hôm nào mưa, nếu bạn ở trong một con hẻm nhỏ, thử mở cửa, chào người hàng xóm một tiếng.

Hỏi thăm một câu. Bưng qua một món gì đó. Để giữ lại một chút, cái tình xóm giềng, mà ngày xưa, ở những khu như Thị Nghè, người ta có rất nhiều.