Sài Gòn xưa và nay · Tập 17

Dinh Độc Lập – Bãi Cỏ Rộng Và Những Tấm Hình Kỷ Yếu

135 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Quận 1 (Hội trường Thống Nhất)

Có một nơi, mà gần như ai lớn lên ở Sài Gòn cũng từng tới. Ít nhất là một lần, để chụp tấm hình.

Dinh Độc Lập.

—

Cái dinh đó nằm giữa một khuôn viên rộng mênh mông. Cỏ xanh, cây cao, hàng rào sắt. Toà nhà lớn, vuông vức, bề thế, đứng giữa thảm cỏ.

Hồi đi học, lớp nào ra trường cũng kéo nhau ra đây chụp hình kỷ yếu. Áo dài trắng, áo sơ mi, cả đám đứng trước cái dinh, trước bãi cỏ, cười toe. Mấy tấm hình đó, giờ lật lại, thấy cả một thời tuổi trẻ.

Mình nhớ cái cảm giác đứng trước cổng dinh. Cái cổng sắt lớn, mà ai cũng biết, từ trong sách sử. Đứng đó, tự nhiên thấy mình đang đứng giữa một cái gì đó lớn lao, một phần của lịch sử.

—

Mình nhớ buổi chụp kỷ yếu của lớp mình.

Trời nắng. Cả đám lăng xăng, đứa chỉnh áo, đứa vuốt tóc, đứa giỡn. Thầy cô đứng kế bên, cười. Bác thợ chụp hình hô "một, hai, ba" — cả đám cười.

Lúc đó, tụi mình đâu có nghĩ gì nhiều. Chỉ thấy vui, thấy sắp ra trường, thấy phía trước là cả một tương lai.

Giờ nhìn lại tấm hình đó, mình mới thấy. Cái khoảnh khắc đứng trước Dinh Độc Lập hôm đó, là một trong những lần cuối cả lớp còn đủ mặt. Sau đó, mỗi đứa một ngả. Có đứa thành công, có đứa lận đận, có đứa đã đi xa.

Mà trong tấm hình, tụi mình vẫn trẻ, vẫn cười, vẫn đứng bên nhau, trước cái dinh bề thế đó.

—

Bây giờ, Dinh Độc Lập vẫn còn đó. Giờ gọi là Hội trường Thống Nhất.

Người ta mở cửa cho khách vô tham quan. Khách du lịch đông, học sinh đi ngoại khoá, gia đình dẫn con đi. Bãi cỏ rộng vẫn xanh, vẫn là chỗ chụp hình.

Mình có đưa đứa cháu đi. Nó chạy trên bãi cỏ, mình đứng nhìn cái dinh, tự nhiên nhớ buổi chụp kỷ yếu năm xưa. Nhớ tụi bạn. Nhớ cái thời mình cũng từng đứng đó, trẻ măng.

—

Mình nghĩ, có những nơi không chỉ là di tích.

Dinh Độc Lập, với người ngoài, là một trang lịch sử. Mà với mình, với bao nhiêu người Sài Gòn, nó còn là cái phông nền của tuổi trẻ. Là chỗ mình từng đứng chụp tấm hình ra trường. Là cái mốc, đánh dấu một thời mình còn trẻ, còn đủ đầy bè bạn.

Lịch sử lớn lao của đất nước, và lịch sử nhỏ bé của mỗi người, cùng gặp nhau ở một bãi cỏ xanh.

—

Tối nay, nếu bạn đi ngang Dinh Độc Lập, thử đứng lại bên hàng rào một chút.

Nhìn cái dinh sáng đèn, nhìn bãi cỏ rộng. Nếu bạn từng chụp kỷ yếu ở đây, chắc bạn cũng nhớ về một buổi nào đó, một đám bạn nào đó, đã từng đứng cười trước cái dinh này.