Sài Gòn xưa và nay · Tập 4

Khu Eden – Hành Lang Cũ Đã Biến Mất Của Sài Gòn

Hành lang Eden, nối Đồng Khởi – Lê Lợi – Nguyễn Huệ, Quận 1

Có một lối đi, ngày xưa nằm ngay giữa trung tâm Sài Gòn. Người ta gọi là hành lang Eden.

Giờ không còn nữa.

—

Mình nhớ những buổi chiều mưa. Sài Gòn mưa bất chợt, mình tạt vô Eden trú.

Cái hành lang đó hẹp, dài, mát rượi. Hai bên là mấy tiệm nhỏ. Tiệm sách cũ, tiệm băng đĩa, tiệm đồng hồ. Có mùi giấy, mùi thời gian, cái mùi mà giờ mình khó gặp lại.

Đi tới đi lui trong đó, nghe mưa rớt ngoài kia, mà bên trong khô ráo, ấm. Người ta đứng coi sách, lật vài trang, không mua cũng không ai phiền.

Cuối hành lang là rạp Eden. Gần đó có quán cà phê, mấy ông ngồi đọc báo, nhâm nhi ly cà phê đen, cả buổi sáng.

Mình nhớ tiệm sách cũ nhất. Ông chủ già, đeo kính, ngồi sau quầy. Mình hỏi cuốn gì ông cũng biết nằm ở đâu. Có bữa mình không đủ tiền mua, ông cười, nói "thô, cứ đứng đây đọc đi con, đọc xong nhớ trả chỗ cũ". Mình đứng đọc cả buổi, ông không phiền. Cái rộng lượng đó, giờ kiếm đâu ra.

Eden không ồn ào. Nó cũ, nó chậm, mà chính cái chậm đó làm mình thương.

—

Mình nhớ có lần, mình đứng trú mưa ở đó với một người. Hai đứa không quen lắm, chỉ tình cờ đứng chung một mái.

Mưa lớn quá, đứng hoài. Rồi tự nhiên nói chuyện. Chuyện sách, chuyện phim, chuyện vu vơ.

Mưa tạnh, mỗi người đi một ngả. Mình không gặp lại người đó nữa.

Mà cái buổi chiều mưa ở Eden đó, mình nhớ tới giờ. Lạ vậy đó. Có những người mình chỉ gặp một lần, mà nhớ cả đời.

—

Bây giờ, chỗ đó là một trung tâm thương mại lớn. Kính, đèn, máy lạnh, sáng choang.

Đẹp. Hiện đại. Mình không phủ nhận.

Mà mình đứng trong đó, tự nhiên thấy lạnh. Không phải cái lạnh máy lạnh. Là cái lạnh của một nơi không còn ký ức.

Cái hành lang cũ, cái tiệm sách, cái mùi giấy — không còn dấu nào. Như thể nó chưa từng tồn tại.

—

Mình nghĩ, thành phố nào rồi cũng phải đổi. Mình hiểu.

Chỉ là, có những thứ khi mất đi, nó mang theo luôn một phần của mình. Cái phần đã từng đứng trú mưa, đã từng lật một trang sách cũ, đã từng nói chuyện với một người lạ.

Mất một nơi chốn, là mất một chỗ để ký ức neo vào.

—

Hôm nào trời mưa, nếu bạn đi ngang khu đó, thử đứng lại một chút.

Nhắm mắt, nghe tiếng mưa. Biết đâu, ở đâu đó dưới lớp kính sáng kia, vẫn còn vọng lại tiếng bước chân của một hành lang cũ.