Đạp Xe Kể Sài Gòn · Tập 23

Bà Kiến Trúc Sư Vẽ Nhà Bằng Tranh, Căn Phòng Con Hổ Và Cái Tên "Nhà Điên" – Cái Cây Biết Mơ

3 Huỳnh Thúc Kháng (Phường 4 cũ), Đà Lạt

Chào bạn. Rời ngọn đồi Domaine de Marie, Vương thả xe xuống dốc. Ở Đà Lạt, xuống dốc là lúc sướng nhất, gió lạnh tạt vô mặt, mùi thông theo sau lưng. Tới đường Huỳnh Thúc Kháng, số ba, Vương bóp thắng. Sau hàng rào là một ngôi nhà không giống nhà chút nào.

Nó giống một gốc cây khổng lồ. Thân cây xù xì, cành nhánh vươn ra, cầu thang uốn như rễ, cửa sổ méo mó như hang. Theo báo VnExpress, người ta kêu nó bằng đủ thứ tên: biệt thự Hằng Nga, nhà gốc cây, lâu đài mạng nhện. Mà cái tên nhiều người nhớ nhất là "nhà điên".

Người làm ra ngôi nhà này là kiến trúc sư Đặng Việt Nga. Sáng nay Vương kể chuyện bà.

Theo báo Tiền Phong, bà học phổ thông ở Trung Quốc và Liên Xô. Rồi bà học Đại học Kiến trúc Mát-xcơ-va, từ năm một nghìn chín trăm năm mươi chín tới năm một nghìn chín trăm sáu mươi lăm. Sau đó bà còn học tiếp, lấy bằng tiến sĩ, từ năm một nghìn chín trăm sáu mươi chín tới năm một nghìn chín trăm bảy mươi hai. Năm một nghìn chín trăm tám mươi ba, bà rời Hà Nội, lên Đà Lạt ở.

Rồi tới năm một nghìn chín trăm chín mươi. Báo Pháp Luật Việt Nam có ghi lại lời bà, nghe mà thấy cái tánh liền: "chỉ sau một đêm nghĩ ra ý tưởng tôi bắt tay vào xây dựng công trình".

Chỉ sau một đêm. Bạn thử hình dung coi. Một người phụ nữ học kiến trúc bài bản ở nước ngoài, có bằng tiến sĩ, nằm một đêm nghĩ ra một ngôi nhà hình gốc cây, sáng ra là bắt tay làm.

Mà làm thì cần tiền. Báo Tiền Phong ghi lại một câu nói thiệt thà của bà: "Tôi không có tiền". Bà vay bạn bè, vay ngân hàng. Theo Wikipedia, tới cuối năm một nghìn chín trăm chín mươi, bà nợ hơn ba mươi triệu đồng. Để có tiền trả nợ, bà mở cửa cho khách vô coi, rồi làm luôn thành chỗ cho khách ở.

Cách bà xây nhà cũng khác người ta. Theo Wikipedia, bà không vẽ bản vẽ kỹ thuật như thường lệ. Bà vẽ tranh. Rồi thợ địa phương, không phải thợ chuyên nghiệp, nhìn tranh mà làm. Theo báo VnExpress, nhà làm bằng xi măng cốt thép, mà ngó vô thì như gốc cây hay hang động trong rừng già. Báo VnExpress với Wikipedia đều nói nó theo lối kiến trúc biểu hiện.

Rồi tới mấy căn phòng. Theo báo Pháp Luật Việt Nam, phòng ở đây không đánh số. Mỗi phòng có tên riêng, lấy từ con vật, cây cối, côn trùng. Có phòng Con Hổ, phòng Đại Bàng Đất, phòng Quả Bầu, phòng Tổ Mối. Giữa mỗi phòng có một bức tượng lớn, vừa là chủ đề của phòng, vừa làm lò sưởi.

Vương đọc tới đó mà cười. Ở Đà Lạt lạnh, cái lò sưởi là thứ quan trọng nhất trong phòng. Bà biến nó thành con hổ, con đại bàng. Ngủ một đêm trong bụng một con thú biết sưởi ấm cho mình.

Còn cái tên "nhà điên" thì từ đâu ra? Theo Wikipedia, mấy người khách đầu tiên tới coi, thấy lạ quá, kêu nó là "Crazy House", tức là nhà điên. Bà không giận. Bà nhận luôn cái tên đó. Báo Tiền Phong kể, tấm biển chính thức ở đây ghi đúng hai chữ Crazy House.

Mà đâu phải ai cũng cười vui. Theo báo Tiền Phong, ngôi nhà từng bị dư luận phản đối, có người đòi phá bỏ. Một ngôi nhà không giống ai, thì cũng dễ bị người ta không chịu.

Vậy mà bà vẫn làm tiếp. Theo báo VnExpress tháng hai năm hai nghìn lẻ tám, Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng cấp quyền sở hữu công trình cho bà. Báo viết đó là lần đầu tỉnh thừa nhận một công trình kiến trúc phá cách như vậy. Cũng theo bài đó, trong mười tám năm, bà đã bỏ ra chừng mười hai tỷ đồng để xây và giữ gìn ngôi nhà.

Mười tám năm, làm hoài một ngôi nhà chưa xong. Theo báo Pháp Luật Việt Nam, ngôi nhà giờ cao cỡ một tòa nhà năm tầng, trên khu đất gần hai nghìn mét vuông.

Theo báo VOV, bà lấy cảm hứng từ ông Gaudí, kiến trúc sư người Tây Ban Nha, từ họa sĩ Dalí, và từ mấy tòa lâu đài trong phim Disney. Mà bà nói rõ cái ý của mình. Báo Tiền Phong ghi: "Tôi muốn thay đổi một cái nhìn về kiến trúc". Còn báo VOV ghi bà nói rằng công trình là "một thông điệp nhắn nhủ con người trở về gần gũi với thiên nhiên".

Vương đứng trước cổng, ngó lên mấy cành cây bằng xi măng, mà nghĩ. Đà Lạt là xứ của thông, của rừng. Người ta về đây để gần cây. Có một người lấy luôn cái cây làm nhà.

Bị kêu là điên, mà vẫn làm. Không có tiền, mà vẫn làm. Không có bản vẽ đúng kiểu, thì vẽ tranh mà làm. Vương thấy cái gan đó dễ thương lắm.

Ai trong đời cũng có lúc muốn làm một chuyện khác người. Rồi nghe ai đó nói một câu, là mình rụt lại. Có khi mình cần nhớ tới ngôi nhà gốc cây này. Cứ để người ta kêu điên, miễn cái mình mơ là cái thiệt.

Nếu bạn có dịp lên Đà Lạt, ghé số ba Huỳnh Thúc Kháng. Leo lên mấy cái cầu thang uốn như rễ cây, ngó xuống thành phố. Nhớ tới một người phụ nữ nằm một đêm nghĩ ra cả một khu rừng.

Bạn có ước mơ nào từng bị người ta chê là điên không? Bạn có làm tới cùng không? Kể cho Vương nghe với nghen.

Những điều Vương kể về kiến trúc sư Đặng Việt Nga và ngôi nhà này hôm nay, mình lấy từ báo Tiền Phong, báo Pháp Luật Việt Nam, báo VnExpress, báo VOV và Wikipedia.