Đạp Xe Kể Sài Gòn · Tập 22

Ngôi Nhà Thờ Không Có Tháp Chuông, Tượng Mẹ Mang Nét Người Việt Và Ngôi Mộ Sau Tiền Sảnh – Mái Hồng Trên Đồi

1 Ngô Quyền (Phường 6 cũ), Đà Lạt

Chào bạn. Sáng nay rời chợ Đà Lạt, Vương dắt xe đi lên. Ở Đà Lạt, muốn tới đâu cũng phải qua dốc. Tới con đường Ngô Quyền, Vương thấy trên một ngọn đồi có ngôi nhà thờ tường màu hồng, mái dốc đứng, nằm giữa hàng thông. Sương còn vắt ngang mái. Đây là nhà thờ Domaine de Marie.

Chữ Domaine de Marie là tiếng Pháp, nghĩa là vùng đất của Đức Mẹ. Mà Vương đứng ngó một hồi mới nhận ra một điều lạ. Ngôi nhà thờ này không có tháp chuông.

Theo trang của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, vì không có tháp chuông nên ở đây không có tiếng chuông. Một ngôi nhà thờ yên lặng. Vương thấy cái chi tiết đó đẹp lắm, nên sáng nay Vương kể bạn nghe về nó.

Theo Wikipedia, khu này bắt đầu xây năm một nghìn chín trăm bốn mươi. Trang của Cục Du lịch thì ghi từ năm một nghìn chín trăm bốn mươi tới năm một nghìn chín trăm bốn mươi bốn. Gồm một ngôi nhà nguyện với hai tu viện.

Wikipedia kể tiếp một chi tiết Vương thích. Năm một nghìn chín trăm bốn mươi mốt, có hai nữ tu tới đi coi đất trước. Rồi cuối tháng mười năm đó, chừng ba mươi nữ tu lên tới nơi. Tháng mười một năm một nghìn chín trăm bốn mươi hai, nhà thờ được khánh thành, lúc đó có sáu mươi nữ tu với một linh mục.

Các sơ ở đây thuộc dòng Nữ tử Bác ái Thánh Vinh Sơn. Cái tên của dòng đã nói lên cái việc của họ: bác ái, tức là thương người.

Bạn thử hình dung coi. Hai người phụ nữ đi bộ lên một ngọn đồi đầy thông, ngó quanh, rồi nói: chỗ này được. Một năm sau, cả mấy chục người về đây sống, cầu nguyện, làm việc.

Rồi tới người phụ nữ thứ ba trong câu chuyện. Theo Wikipedia, tên bà là Suzanne Humbert. Bà là vợ của ông Jean Decoux, Toàn quyền Đông Dương hồi đó, nên người ta hay kêu bà là bà Decoux. Trang của Cục Du lịch ghi rằng khu này được bà Suzanne Humbert xây dựng. Còn Wikipedia thì nói chắc một điều: bà là người tặng bức tượng Đức Mẹ đặt trong nhà thờ.

Bức tượng đó có chuyện riêng của nó. Theo Wikipedia, tượng cao chừng ba mét, Đức Mẹ đứng trên quả địa cầu. Trang của Cục Du lịch nói tượng nặng chừng một tấn. Tượng do một kiến trúc sư người Pháp tên Jonchère thiết kế năm một nghìn chín trăm bốn mươi ba. Và Wikipedia có ghi, gương mặt bức tượng giống một người phụ nữ Việt Nam.

Vương đọc tới đó thì dừng lại. Một người Pháp làm tượng Đức Mẹ, ở một nhà thờ do người Pháp xây, mà lại cho Đức Mẹ mang nét mặt người Việt. Người ta muốn cái nơi này thuộc về đất này.

Cái mái nhà cũng vậy. Theo Wikipedia, nhà thờ xây theo lối kiến trúc Pháp thế kỷ mười bảy, mà mái thì làm theo kiểu nhà rông, ngôi nhà chung của người Tây Nguyên. Trang của Cục Du lịch thì nói mái giống nhà rông của bà con dân tộc ở Kon Tum. Bạn đứng dưới chân đồi ngó lên là thấy liền, cái mái dốc đứng, cao vút. Mặt tiền là một hình tam giác, có nhiều cửa sổ vòm nhỏ, có kính màu. Tường thì màu hồng. Theo Wikipedia, khuôn viên rộng chừng mười hai héc ta.

Sáng nay đứng dưới chân đồi, Vương chỉ nghe tiếng gió lùa qua mấy hàng thông. Không có tiếng chuông nào hết. Mà cái yên lặng đó lại làm mình muốn đi nhẹ, nói nhỏ.

Rồi tới phần buồn của câu chuyện. Theo Wikipedia, năm một nghìn chín trăm bốn mươi bốn, bà Suzanne mất vì một tai nạn giao thông. Mộ bà nằm ngay phía sau tiền sảnh nhà thờ. Bà nằm lại trên ngọn đồi này, sau lưng bức tượng mà bà đã tặng.

Còn các sơ thì vẫn ở lại, làm cái việc của dòng mình. Theo Wikipedia, năm hai nghìn lẻ bảy, ở đây có hai mươi ba nữ tu. Tu viện còn mở nhà trẻ, năm đó có ba trăm em. Theo trang của Cục Du lịch, ở đây có nuôi dạy các em nhỏ khuyết tật. Tranh các em vẽ được treo lên cho khách ngó. Có một quầy nhỏ bán đồ do các em có hoàn cảnh khó khăn làm ra.

Bạn để ý coi. Câu chuyện của ngọn đồi này, nói cho cùng, là chuyện của những người phụ nữ. Hai nữ tu đi coi đất trước. Một người phụ nữ tặng bức tượng rồi nằm lại. Mấy chục nữ tu ở lại lo cho mấy đứa nhỏ.

Vương nghĩ tới mấy cái chi tiết đó mà thấy ấm. Một ngôi nhà thờ không có chuông. Không có tiếng gì gọi người ta tới. Mà bên trong, Vương đoán, có người đang ngồi dạy một đứa nhỏ cầm cọ, có người đang ngồi nghe một đứa nhỏ kể chuyện.

Có những sự thương không cần tiếng chuông. Nó không kêu ai ngó. Nó chỉ lặng lẽ ở đó, ngày này qua ngày khác, như cái màu hồng trên vách tường giữa sương.

Đà Lạt là chỗ Vương sinh ra. Mà phải tới khi ngồi đọc lại mấy trang này, Vương mới biết hết chuyện của ngọn đồi này. Có lẽ ai cũng vậy, chỗ gần mình nhất lại là chỗ mình ít hỏi nhất.

Nếu bạn có dịp lên Đà Lạt, ghé ngọn đồi trên đường Ngô Quyền. Đi nhẹ, nói nhỏ. Ngó cái mái nhà rông, ngó gương mặt Đức Mẹ, nhớ tới hai nữ tu đi coi đất, và một người phụ nữ nằm lại phía sau tiền sảnh. Nếu muốn, mua một món đồ của các em.

Bạn có biết ai lặng lẽ lo cho người khác mà không cần ai biết không? Một cô giáo, một người hàng xóm, hay chính má mình? Kể cho Vương nghe với nghen.

Những điều Vương kể về nhà thờ Domaine de Marie hôm nay, mình lấy từ Wikipedia và trang của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam.