Đạp Xe Kể Sài Gòn · Tập 3

Gạch Đỏ Chở Qua Từ Bên Pháp, Và Hai Ngọn Tháp Sáu Chục Mét Giữa Sài Gòn – Gạch Đỏ Không Phai Màu

Công xã Paris, Quận 1

Chào bạn. Sáng nay Vương đạp xe vòng qua cái công trường trước Nhà thờ Đức Bà. Sáng sớm vầy, xe cộ chưa đông, chim bồ câu đậu đầy dưới sân, mấy cặp đôi đã ra chụp hình cưới từ hồi nào. Vương dừng xe lại đây, ngước lên hai ngọn tháp. Nói thiệt, đi ngang chỗ này cả trăm lần rồi, mà lần nào ngó lên cũng thấy nó đẹp.

Bạn ở Sài Gòn chắc ai cũng có ít nhất một tấm hình chụp với nhà thờ Đức Bà. Hồi đi học, hồi mới quen người yêu, hồi chụp hình cưới, hay đơn giản là có bạn ở quê lên chơi, dẫn ra đây chụp một tấm. Mà ít ai biết, cái nhà thờ này đã đứng đây hơn một trăm bốn chục năm, và nó được xây theo một cách mà bây giờ nghe kể lại thấy lạ lắm.

Ngày bảy tháng mười năm một nghìn tám trăm bảy mươi bảy, người ta đặt viên đá đầu tiên. Ba năm sau, ngày mười một tháng tư năm một nghìn tám trăm tám mươi, nhà thờ được làm phép khánh thành. Ba năm thôi, mà dựng lên được một công trình to cỡ này, thời đó đâu có máy móc như bây giờ.

Cái làm Vương thấy hay nhất, là màu gạch. Bạn để ý coi, tường nhà thờ màu đỏ gạch, mà không có tô, không có sơn gì hết. Gạch đó, người ta chở từ bên Pháp qua, bằng tàu, đi đường biển xa xôi. Sách vở còn ghi, gạch tường là gạch ở vùng Toulouse bên Pháp, còn có những viên gạch lát còn in dấu nơi làm ra. Hơn một trăm năm mưa nắng Sài Gòn, mà màu gạch vẫn đỏ hồng như vậy. Nghĩ cũng phục người xưa, chọn đồ là chọn cho cả trăm năm.

Hồi mới xây xong, nhà thờ chưa có hai ngọn tháp nhọn như bây giờ đâu. Phải tới năm một nghìn tám trăm chín mươi lăm, tức là mười lăm năm sau, người ta mới xây thêm hai tháp chuông. Mỗi tháp cao chừng năm mươi bảy mét, tính luôn cây thánh giá trên đỉnh thì hơn sáu mươi mét. Thời đó, chắc đây là một trong những chỗ cao nhất Sài Gòn, đứng xa xa đã thấy.

Trên hai ngọn tháp đó có sáu quả chuông bằng đồng, nặng tổng cộng mấy chục tấn. Mỗi quả một nốt nhạc khác nhau. Mấy dịp lễ lớn, chuông đổ, nghe vang cả một vùng. Người ở mấy con đường quanh đây, có khi nghe tiếng chuông mà biết giờ, biết ngày lễ.

Giờ bạn quay ra phía trước nhà thờ, chỗ cái tượng Đức Mẹ đứng giữa vườn hoa. Đó là tượng Đức Mẹ Hòa Bình, làm bằng đá hoa cương. Tượng được đặt làm ở Rô-ma, rồi chở qua Sài Gòn, về tới nơi vào tháng hai năm một nghìn chín trăm năm mươi chín. Từ đó tới giờ, tượng đứng đây, quay mặt ra con đường, như đang nhìn theo người qua kẻ lại.

Tới năm một nghìn chín trăm sáu mươi hai, nhà thờ được Tòa Thánh nâng lên thành Vương cung thánh đường. Cho nên tên đầy đủ bây giờ là Vương cung thánh đường Chính tòa Đức Bà Sài Gòn. Nghe dài, mà người Sài Gòn mình thì cứ gọi gọn là nhà thờ Đức Bà, gọi vậy cho thương.

Từ năm hai nghìn không trăm mười bảy, nhà thờ bắt đầu được trùng tu lớn. Mấy năm nay đi ngang, thấy giàn giáo, thấy che chắn, nhiều người tiếc vì chụp hình không đẹp. Mà Vương nghĩ khác. Một công trình già cả trăm bốn chục tuổi, cũng như một người già vậy, phải được chăm sóc, sửa sang, thì mới đứng vững thêm cả trăm năm nữa. Có người chịu bỏ công giữ gìn, là mừng rồi.

Cái công trường trước nhà thờ này, với người Sài Gòn, còn là một chỗ để sống nữa. Buổi chiều, người ta ra ngồi bệt dưới gốc cây, uống ly cà phê, ly trà, nói chuyện trời ơi đất hỡi. Sinh viên ngồi học bài. Mấy ông bà già dắt cháu ra cho chim ăn. Khách du lịch đứng ngó lên tháp chuông, chụp hình lia lịa. Đủ thứ người, đủ thứ chuyện, mà không ai làm phiền ai.

Vương hay nghĩ, có những nơi già mà vẫn đẹp. Không phải vì nó mới, mà vì có người thương nó, giữ nó, ghé thăm nó. Nhà thờ Đức Bà là một nơi như vậy. Dù bạn có theo đạo hay không, đứng trước những viên gạch đỏ hơn trăm năm tuổi này, chắc ai cũng thấy lòng mình lắng xuống một chút.

Sài Gòn thay đổi nhanh lắm. Mấy năm nay nhiều tòa nhà cao mọc lên quanh đây. Mà đứng giữa mấy tòa nhà kính đó, hai ngọn tháp gạch đỏ này vẫn có cái dáng riêng, không lẫn vô đâu được. Giống như một người lớn tuổi đứng giữa đám thanh niên, không cần nói gì, mà ai cũng biết đó là người có chuyện để kể.

Nếu bạn có dịp ghé lại đây, thử đi vòng ra phía sau, ngó kỹ mấy bức tường gạch. Rồi ngồi xuống một chút dưới gốc cây, nghe chim bồ câu gù, nghe tiếng xe chạy vòng công trường. Đó là cái tiếng của Sài Gòn mà đi xa người ta nhớ hoài.

Bạn có kỷ niệm gì với nhà thờ Đức Bà không? Tấm hình cưới, buổi hẹn đầu tiên, hay một đêm Giáng Sinh chen chúc ngoài đường? Bạn kể cho Vương nghe với nghen.

Những điều Vương kể về nhà thờ hôm nay, mình lấy từ Wikipedia và báo Lào Cai.