Tình Ca kể chuyện · Cà Phê Sáng Cùng Vương

Ba Má Là Cây Cung, Con Là Mũi Tên Bay Về Ngày Mai

Chào bạn. Sáng nay Vương muốn đọc cho bạn nghe một câu. Một câu mà một nhà thơ viết ra từ hồi ông bà mình còn nhỏ xíu, gần một trăm năm trước. Vậy mà tới bây giờ, mỗi lần đọc lại, Vương vẫn thấy nhói một cái trong lòng. Câu đó là: "Con của bạn không phải là con của bạn."

Nghe lần đầu, chắc nhiều người sẽ phản đối liền. Ủa, con mình đẻ ra, mình nuôi lớn, sao lại không phải con mình? Vương cũng nghĩ vậy. Mà ngồi nghe hết đoạn đó, mới thấy ông nói đúng tới từng chữ.

Người viết câu đó tên là Khalil Gibran, một nhà thơ, họa sĩ người Li-băng, sống ở Mỹ. Ông viết một cuốn sách mỏng thôi, tên là "Kẻ Tiên Tri". Trong sách có một người tên Almustafa, sống ở một thành phố xa quê mười hai năm. Tới ngày con tàu tới đón ông về, dân trong thành kéo ra, xin ông nói cho họ nghe vài điều trước khi đi. Người hỏi về tình yêu, người hỏi về hôn nhân. Rồi có một người phụ nữ, đang ôm đứa con nhỏ trước ngực, bước ra hỏi ông về con cái.

Ông trả lời, đại ý như vầy. Con của bạn không phải là con của bạn. Chúng là con của Sự Sống. Chúng đến qua bạn, nhưng không phải đến từ bạn. Và dù chúng ở với bạn, chúng không thuộc về bạn.

Bạn thấy không, ông không nói mình không cần thương con. Ông nói, mình là cái cửa để con đi qua mà vào đời. Chứ con không phải là đồ vật của mình.

Nói thiệt với bạn, làm cha làm mẹ ở xứ mình, ít ai nghĩ được vậy. Mình thương con lắm, mà cái thương đó nhiều khi đi kèm với cái muốn. Muốn con học ngành này, vì ngành này ổn định. Muốn con lấy người kia, vì nhà người ta đàng hoàng. Muốn con ở gần, muốn con đi đúng con đường mà mình đã vạch sẵn. Con mà khác đi một chút, là mình buồn, mình giận, có khi mình nói những câu nặng nề.

Ông Gibran viết tiếp, mấy câu này Vương đọc chậm cho bạn nghe nghen.

Bạn có thể cho chúng tình thương, nhưng đừng cho chúng ý nghĩ của bạn, vì chúng có ý nghĩ của riêng chúng.

Bạn có thể cho thân xác chúng một mái nhà, nhưng không phải cho linh hồn chúng. Vì linh hồn chúng ở trong ngôi nhà của ngày mai, nơi bạn không tới được, dù là trong mơ.

Ngôi nhà của ngày mai. Vương đọc tới đó là dừng lại hoài. Con mình sẽ sống trong một thế giới mà mình không biết được. Thế giới đó sẽ có những nghề mình chưa nghe tên, những cách sống mình chưa hiểu nổi. Vậy mà mình lại muốn con sống theo cái thế giới của mình, của hôm qua.

Rồi tới câu mà Vương thích nhất. Ông viết: bạn là những cây cung, và con bạn là những mũi tên sống được bắn đi. Người bắn cung nhìn thấy cái đích ở tận cuối con đường vô tận, và Ngài uốn cong bạn bằng hết sức mình, để những mũi tên bay thật nhanh, thật xa.

Bạn hình dung coi. Cây cung muốn bắn mũi tên đi xa, thì cây cung phải uốn cong. Phải chịu căng, chịu mỏi. Ba má mình, cả đời uốn cong lưng, làm lụng, lo toan, để con bay đi xa hơn mình. Mà bay đi rồi, cây cung ở lại. Mũi tên thì không quay về chỗ cây cung nữa.

Nghe thì buồn. Mà ông Gibran viết thêm một câu, nghe xong thấy ấm lại: hãy để cái uốn cong của mình trong tay Người bắn cung là niềm vui. Vì Ngài thương mũi tên đang bay bao nhiêu, thì cũng thương cây cung đứng vững bấy nhiêu.

Từ mấy câu đó, Vương rút ra ba điều nhỏ cho những người đang làm cha làm mẹ.

Điều thứ nhất: hỏi con muốn gì, trước khi nói con phải làm gì. Một câu hỏi thôi: "Con thích cái gì? Con muốn sau này làm gì?" Rồi ngồi nghe con nói, nghe cho hết, đừng cắt ngang. Nhiều khi con chưa biết rõ đâu, nhưng được ba má hỏi, được ba má nghe, là con thấy mình được tôn trọng rồi.

Điều thứ hai: để con sai một chút. Mình thương con, nên mình sợ con vấp. Cái gì mình cũng muốn dọn đường trước. Mà con không vấp thì con không biết đứng dậy. Nếu cái sai đó không nguy hiểm, thì cứ để con tự đi, tự té, tự rút ra bài học. Mình chỉ cần đứng gần đó, để con biết lúc nào cần là có ba má.

Điều thứ ba: đứng vững, để con yên tâm bay. Cây cung mà run rẩy thì mũi tên bay lệch. Ba má mà lúc nào cũng lo lắng, than thở, thì con đi xa cũng không yên lòng. Ba má giữ sức khỏe, giữ cái vui, sống bình an, đó là cách tốt nhất để con bay xa mà không phải ngoái lại.

Còn với những bạn đang làm con, Vương muốn nói một câu. Mình là mũi tên đang bay. Ba má mình là cây cung đã uốn lưng cả đời để mình bay được tới đây. Bay xa cỡ nào, thỉnh thoảng cũng nhớ ngoái lại một chút. Gọi một cuộc điện thoại, về thăm một bữa. Cây cung không cần mũi tên quay về. Cây cung chỉ cần biết mũi tên đang bay tốt.

Nếu bạn muốn nghe trọn đoạn đó, cùng với mấy đoạn về tình yêu, về hôn nhân, bạn vô trang tinhca.org, tìm mục "Kẻ Tiên Tri" trong phòng Nghe kể chuyện. Tình Ca dịch lại, đọc cho bạn nghe, mấy phút thôi mà nghe xong thấy lòng lắng xuống.

Cảm ơn bạn đã nghe Vương sáng nay. Nếu thấy hay, bạn gửi cho ba má mình, hay cho con mình, cùng nghe nghen.