Tình Ca kể chuyện · Cà Phê Sáng Cùng Vương

Một Câu Trong Cuốn Sách Trăm Năm Làm Vương Nghĩ Hoài: Thương Thì Không Còn Gì Phải Sợ

Chào bạn, mấy bữa nay đầu óc Vương cứ nghĩ tới một câu trong cuốn sách Vương đang nghe. Một cuốn sách cũ lắm rồi, in từ năm một nghìn chín trăm hai mươi bốn, hơn một trăm năm. Mà có một câu trong đó, Vương nghe xong cứ nghĩ hoài. Sáng nay Vương kể bạn nghe nghen.

Cuốn sách đó tên là "Đời Sống Và Lời Dạy Của Các Chân Sư Viễn Đông", của một người Mỹ tên Baird Spalding. Nhiều bạn đọc sách của Nguyên Phong, đọc "Hành Trình Về Phương Đông", chắc từng nghe người ta nhắc tới cuốn này. Hai cuốn không giống hệt nhau đâu, nhưng cùng một không khí: những người phương Tây sang Ấn Độ, gặp những bậc thầy sống rất giản dị, mà hiểu đời rất sâu.

Chương đầu tiên kể vầy. Ông Spalding ở Ấn Độ được chừng hai năm. Một bữa, ông đang đứng coi một ông làm trò ngoài đường, thì có một ông già đứng bên cạnh, bắt chuyện bằng tiếng Anh. Ông già đó tên Emil.

Từ bữa đó, hai người hay gặp nhau. Và có một buổi chiều Chủ nhật, hai người đi dạo ngoài đồng. Ông Emil chỉ lên trời, nói con chim bồ câu kia đang đi tìm ông. Ông đứng yên, đưa tay ra. Con chim bay xuống, đậu lên tay ông.

Rồi có một bữa khác, hai con chó rừng đang giành nhau miếng mồi. Ông Emil đi tới. Hai con thôi cắn nhau, đưa đầu vô lòng bàn tay ông, hiền khô, rồi quay lại ăn tiếp.

Bạn tin hay không thì tùy bạn. Chính ông Spalding cũng viết, người đọc có thể nhận, hoặc không. Vương cũng không biết mấy chuyện đó thật tới đâu. Nhưng cái làm Vương nghĩ hoài, là câu ông Emil nói sau đó.

Ông nói, đại ý vầy: "Khi anh để Tình Thương ấy chảy qua mình tới mọi vật, thì không gì sợ anh, và không điều dữ nào chạm được tới anh."

Chắc bạn cũng từng gặp những lúc như vầy. Có người nói một câu khó nghe, mình nóng mặt lên liền. Có chuyện gì đó chưa tới, mà mình lo trước, lo tới mất ngủ. Có người mình mới gặp mà thấy không ưa, rồi cứ đề phòng, cứ nghĩ người ta sẽ làm gì mình. Vương nghĩ, phần lớn những lúc mình khổ trong ngày, là những lúc mình đang sợ. Sợ bị coi thường, sợ bị thiệt, sợ mất cái này cái kia. Và cái sợ đó, nó làm mình căng lên như sợi dây đàn.

Vương ngồi nghĩ, câu đó không chỉ nói về chim, về chó rừng. Nó nói về người với người nữa.

Bạn để ý coi, mỗi ngày mình gặp bao nhiêu người. Người bán hàng, người chạy xe ngoài đường, đồng nghiệp, hàng xóm, người trong nhà. Có những người mình thấy dễ thương. Có những người mình thấy khó chịu. Và khi mình khó chịu với ai, thì mình đề phòng, mình căng lên, mình sẵn sàng cãi. Mà lạ lắm, mình càng căng, người ta càng căng theo. Như hai con chó rừng giành mồi vậy đó.

Còn khi mình mở lòng ra, mình nhìn người ta bằng con mắt thương, thì không biết sao, người ta cũng dịu xuống. Không phải lúc nào cũng vậy. Nhưng nhiều lần vậy lắm.

Ví dụ như đi đường, có người chạy xe quẹt nhẹ vô xe mình. Phản xạ đầu tiên là muốn quay lại nói một câu. Mà nếu mình nghĩ, chắc người ta cũng đang vội, đang lo gì đó, rồi mình cười, gật đầu, thì nhiều khi người kia cũng cười lại, xin lỗi. Vậy là xong. Cả hai đi tiếp, ai cũng nhẹ lòng.

Có ba điều nhỏ, Vương rút ra từ câu nói của ông Emil, để làm mỗi ngày.

Một là, trước khi phản ứng, thở một hơi. Một hơi thôi. Hít vô chậm, thở ra chậm. Hơi thở đó chỉ mất ba giây, mà đủ để mình chọn: mình muốn đáp lại bằng sợ hãi, hay bằng thương. Nhiều câu nói nặng lời trong đời, nếu mình chịu thở một hơi trước khi nói, thì đã không bao giờ được nói ra.

Hai là, nhìn người khó chịu như nhìn một người đang mệt. Ai mà vui vẻ, đủ đầy, thì ít khi làm khó người khác. Người làm khó mình, nhiều khi là người đang khổ. Có thể họ vừa bị la ở chỗ làm. Có thể nhà họ đang có người bệnh. Có thể họ thiếu ngủ cả tuần nay. Mình không biết hết đâu. Mà khi mình nghĩ vậy, tự nhiên lòng mình dịu xuống, không còn muốn đáp trả nữa.

Ba là, thương cả những thứ nhỏ. Con chó con mèo trong xóm, cái cây trước nhà, bà cụ bán vé số đi ngang, chú xe ôm đứng đợi khách ngoài nắng. Mỗi ngày tập một chút thôi: tưới cái cây, cho con mèo miếng ăn, cười với bà cụ một cái, mua giùm một tờ vé số. Tập thương những thứ nhỏ, rồi lòng mình nó mềm ra. Tới lúc gặp chuyện lớn, gặp người khó, mình cũng mềm được.

Không ai làm được hết đâu bạn. Có bữa mình vẫn nóng, vẫn lỡ lời. Đó là chuyện bình thường của con người. Nhưng mỗi lần nhớ lại câu của ông Emil, mình lại tập thêm một chút. Và mình sẽ thấy, mình sợ ít hơn. Sợ người ta ghét, sợ người ta hơn mình, sợ ngày mai không biết ra sao. Thương nhiều hơn một chút, thì sợ ít đi một chút. Vương nghĩ vậy.

Nếu bạn muốn nghe trọn chương một của cuốn sách đó, bạn vô trang tinhca.org, tìm mục Sách Nói Tình Ca. Tình Ca dịch lại, đọc từng chương, nghe lúc sáng sớm hay trước khi ngủ đều hợp.

Cảm ơn bạn đã nghe Vương nói chuyện sáng nay. Chúc bạn một ngày thương nhiều, sợ ít nghen.