Tình Ca kể chuyện · Bài học từ những người vĩ đại

Abraham Lincoln - Người thất bại nhiều lần nhất đã trở thành vị tổng thống vĩ đại

Hãy thử nghĩ về một người mà gần như mỗi lần bước ra tranh cử, ông lại thất bại. Thua một lần. Rồi thua lần nữa. Rồi lại thua. Nếu là bạn, sau bao nhiêu lần gục ngã như thế, bạn còn đủ sức để đứng lên và thử lại không? Có một người đàn ông đã đi đúng con đường gập ghềnh ấy, để rồi cuối cùng trở thành một trong những vị tổng thống được kính trọng nhất trong lịch sử nước Mỹ. Hôm nay, tôi muốn kể bạn nghe về ông, và về điều giữ cho ông không bỏ cuộc.

Chào bạn,

Người tôi muốn kể là Abraham Lincoln, vị tổng thống thứ mười sáu của nước Mỹ, sống từ năm 1809 đến năm 1865. Ông là người đã lãnh đạo đất nước đi qua cuộc nội chiến đầy chia cắt, và đặt những bước nền cho việc xóa bỏ chế độ nô lệ. Nhưng để đến được vị trí ấy, con đường của ông không hề bằng phẳng. Trái lại, đó là một chuỗi dài những khó khăn và thất bại.

Lincoln sinh ra trong một gia đình nghèo, ở một vùng quê hẻo lánh. Thuở nhỏ, ông gần như không được đến trường một cách bài bản. Tổng cộng thời gian ông được học chính quy chỉ vỏn vẹn khoảng một năm. Phần lớn kiến thức của ông là do tự học, tự mày mò qua những cuốn sách mượn được, đọc dưới ánh lửa bập bùng sau những giờ lao động cực nhọc. Một con người tự thắp đuốc soi đường cho chính mình như thế, ngay từ đầu đã phải vượt qua biết bao thiệt thòi.

Khi bước vào con đường chính trị, Lincoln cũng nếm trải hết thất bại này đến thất bại khác. Lần đầu ra tranh cử vào cơ quan lập pháp của bang khi mới ngoài hai mươi tuổi, ông thất bại. Nhiều năm sau, ông tranh cử vào Thượng viện, lại thất bại. Ông tìm kiếm sự đề cử cho chức phó tổng thống, và chỉ nhận được rất ít phiếu. Ông lại ra tranh cử Thượng viện một lần nữa, đối đầu với một đối thủ kỳ cựu, và một lần nữa thất bại. Cứ như thế, hết lần này đến lần khác, cánh cửa thành công dường như cứ đóng sập lại trước mặt ông.

Tôi muốn nói thật với bạn một điều, để chúng ta giữ sự trung thực. Trên mạng, người ta thường truyền nhau một danh sách rất dài những thất bại của Lincoln, có phần được thêm thắt và phóng đại lên cho kịch tính. Nhưng ngay cả khi ta chỉ nhìn vào những thất bại có thật, đã được ghi chép rõ ràng, thì chừng ấy cũng đủ cho thấy một điều: đây là một con người đã ngã xuống rất nhiều lần trên con đường của mình. Và điều làm nên sự vĩ đại của ông không phải là ông chưa bao giờ thất bại, mà là sau mỗi lần thất bại, ông vẫn chọn đứng dậy.

Năm 1860, sau ngần ấy gập ghềnh, Abraham Lincoln được bầu làm tổng thống nước Mỹ. Và rồi, chính ông, người từng thua đi thua lại ấy, đã trở thành một trong những nhà lãnh đạo được ghi nhớ và kính trọng nhất mọi thời đại. Hãy thử hình dung, nếu sau lần thất bại thứ ba, thứ tư, ông buông xuôi và nói rằng thôi, có lẽ mình không có duyên với con đường này, thì lịch sử đã rẽ sang một hướng hoàn toàn khác.

Bài học từ Lincoln, với tôi, là một bài học về sự bền bỉ. Nhưng tôi muốn chúng ta hiểu chữ bền bỉ ấy theo một cách nhẹ nhàng và nhân hậu, chứ không phải kiểu gồng mình lên đầy áp lực. Bền bỉ không có nghĩa là không bao giờ được phép buồn, không bao giờ được phép nghỉ ngơi. Lincoln cũng là một người mang nhiều nỗi u sầu trong lòng, cũng có những giai đoạn nặng trĩu tâm tư. Bền bỉ, đơn giản là sau khi đã cho phép mình đau, mình buồn, mình nghỉ, thì ta vẫn nhẹ nhàng đứng dậy và bước thêm một bước nữa. Chỉ một bước thôi cũng được. Không cần phải chạy, chỉ cần đừng dừng lại hẳn.

Tôi nghĩ điều này thật sự gần gũi với cuộc sống của mỗi chúng ta. Bởi ai trong đời mà chẳng có những lần thi trượt, những lần xin việc bị từ chối, những dự định không thành, những cánh cửa khép lại ngay khi ta vừa đặt hết hy vọng. Trong những lúc ấy, ta dễ nghĩ rằng có lẽ mình không đủ giỏi, không đủ may mắn, không thuộc về thành công. Nhưng câu chuyện của Lincoln nhắc ta rằng một vài thất bại, dù nhiều đến đâu, cũng không định nghĩa được cả con người ta và cả tương lai ta. Điều định nghĩa ta là cách ta phản ứng sau mỗi lần ngã xuống.

Có một hình ảnh tôi rất thích khi nghĩ về những con người như Lincoln. Họ giống như những người leo núi. Con đường lên đỉnh không bao giờ là một đường thẳng tắp. Nó quanh co, có những đoạn phải đi vòng, có những lúc tưởng như đi xuống dốc. Nhưng miễn là họ không quay đầu bỏ về, miễn là mỗi ngày họ vẫn nhích lên một chút, thì sớm hay muộn, họ cũng sẽ chạm tới được nơi mình muốn đến.

Hôm nay, nếu bạn đang ở giữa một chuỗi những điều không như ý, một vài thất bại nối tiếp nhau khiến bạn mỏi mệt và muốn buông tay, tôi mong câu chuyện của Lincoln sẽ ở lại bên bạn như một lời động viên ấm áp. Bạn không cần phải mạnh mẽ phi thường. Bạn chỉ cần, sau khi nghỉ ngơi đủ, lại nhẹ nhàng đứng lên và bước thêm một bước. Biết đâu, ngay sau khúc quanh kia, lại là điều bạn vẫn hằng mong đợi.