Tình Ca kể chuyện · Bài học từ những người vĩ đại

Warren Buffett - Giàu có thật sự không nằm ở số tiền bạn có

Có một người được xem là một trong những nhà đầu tư giàu nhất hành tinh. Nhưng suốt hơn sáu mươi năm qua, ông vẫn sống trong căn nhà cũ mua từ năm 1958, vẫn ăn sáng giản dị, vẫn lái xe đi làm trên con đường quen. Và đến cuối đời, ông quyết định cho đi gần như toàn bộ tài sản của mình. Người ta gọi ông là nhà hiền triết. Còn tôi nghĩ, điều đáng học ở ông không phải là cách kiếm tiền, mà là cách sống với tiền.

Chào bạn,

Người tôi muốn kể hôm nay là Warren Buffett, sinh năm 1930 tại thành phố Omaha, bang Nebraska của nước Mỹ. Ông là người đứng đầu tập đoàn Berkshire Hathaway, và trong nhiều thập kỷ luôn nằm trong nhóm những người giàu nhất thế giới. Nhưng câu chuyện khiến tôi muốn chia sẻ với bạn không phải là những con số khổng lồ ấy, mà là cách một người giàu đến thế lại chọn sống một cuộc đời giản dị đến vậy.

Năm 1958, khi còn trẻ, Buffett mua một căn nhà ở Omaha với giá khoảng ba mươi mốt nghìn đô la. Đó là một căn nhà bình thường trong một khu phố yên tĩnh. Điều đặc biệt là cho đến tận hôm nay, hơn sáu mươi năm sau, ông vẫn sống trong chính căn nhà ấy. Ông từng nói ông có tất cả những gì mình cần ngay tại đó, và ông sẽ chẳng hạnh phúc hơn nếu có thêm mười căn nhà nữa. Với một người có thể mua bất cứ điều gì, lựa chọn ở lại trong căn nhà cũ là một lời nhắc rất khẽ: của cải có thể nhiều lên mãi, nhưng nhu cầu thật sự của một con người để sống an vui thì rất ít.

Buffett có một câu nói nổi tiếng mà tôi nghĩ không chỉ đúng với chuyện tiền bạc, mà đúng với cả cuộc đời: giá cả là thứ bạn trả, còn giá trị là thứ bạn nhận được. Chúng ta sống trong một thời mà mọi thứ đều gắn một cái giá, và đôi khi ta quên mất hỏi: thứ này thật sự mang lại giá trị gì cho đời mình? Một món đồ đắt tiền chưa chắc làm ta hạnh phúc hơn. Một lựa chọn trông có vẻ hời chưa chắc đã thật sự đáng. Phân biệt được giữa cái giá và cái giá trị, đó là một sự khôn ngoan mà ta có thể mang theo vào mọi quyết định, từ chuyện mua sắm, chọn việc, cho đến chọn người để bên cạnh.

Một điều nữa ở Buffett mà tôi trân trọng là sự kiên nhẫn. Phần lớn tài sản của ông được tích lũy khi ông đã lớn tuổi, qua nhiều thập kỷ bền bỉ. Ông tin vào sức mạnh của thời gian, của việc làm đúng một cách đều đặn và để cho năm tháng vun đắp thành quả. Ông không chạy theo những cơn sốt nhất thời, không tin vào chuyện giàu lên sau một đêm. Bài học ấy thật ra rất gần với đời thường: những điều bền vững, dù là sức khỏe, sự tử tế hay một mối quan hệ tốt đẹp, đều được xây bằng những việc nhỏ làm đi làm lại trong kiên nhẫn, chứ hiếm khi đến từ một cú nhảy vọt thần kỳ.

Và có lẽ điều đẹp nhất ở chặng cuối cuộc đời ông là quyết định cho đi. Cùng với Bill Gates, Buffett khởi xướng một lời cam kết kêu gọi những người giàu hiến tặng phần lớn tài sản của mình cho các mục đích thiện nguyện. Bản thân ông cam kết cho đi gần như toàn bộ gia sản. Ông từng nói, đại ý, rằng số tiền ấy với gia đình ông đã là quá đủ, và để nó giúp được nhiều người khác thì ý nghĩa hơn là cứ giữ khư khư. Trong hành động cho đi ấy, tôi thấy một định nghĩa khác về sự giàu có: giàu không phải là tích cho thật nhiều, mà là đến một lúc, ta thấy mình đã đủ đầy để có thể san sẻ.

Tôi muốn dừng lại một chút ở đây để thưa với bạn một điều cho thật rõ ràng. Những gì tôi kể không phải là lời khuyên đầu tư, cũng không phải công thức làm giàu. Mỗi người một hoàn cảnh, và những quyết định lớn về tiền bạc luôn cần được cân nhắc kỹ, tìm hiểu cẩn thận, hỏi ý kiến người có chuyên môn. Điều tôi muốn cùng bạn giữ lại từ cuộc đời Buffett là một thái độ sống: sống dưới khả năng của mình một chút để lòng được thảnh thơi, phân biệt giữa cái giá và cái giá trị, kiên nhẫn với những điều tốt đẹp, và giữ một tấm lòng rộng mở để biết cho đi.

Bởi vì sau cùng, thịnh vượng thật sự không chỉ là con số trong tài khoản. Đó là cảm giác đủ đầy trong lòng, là sự bình an khi không bị tiền bạc sai khiến, là niềm vui khi ta có thể nâng đỡ một ai đó. Có những người sở hữu rất nhiều mà vẫn thấy thiếu thốn, và có những người sống giản dị mà lòng lúc nào cũng dư dả. Sự giàu có mà tôi mong cho bạn, và cho cả tôi, là sự giàu có thứ hai ấy.

Hôm nay, bạn thử tự hỏi mình một câu nhẹ nhàng: điều gì trong cuộc sống của mình là giá trị thật, đáng để mình gìn giữ, và điều gì chỉ là cái giá mà mình đang trả theo thói quen? Đôi khi, chỉ cần phân biệt được hai điều đó thôi, lòng ta đã nhẹ đi nhiều lắm.