Tình Ca kể chuyện · Thơ Xưa Vương Đọc
Muốn Làm Thằng Cuội: Đêm Thu Buồn Lắm Chị Hằng Ơi
Đêm thu buồn lắm chị Hằng ơi,
Rồi cứ mỗi năm rằm tháng tám,
Tựa nhau trông xuống thế gian cười.
Có những đêm thu trăng sáng quá, mình ngồi một mình ngoài hiên mà thấy buồn, buồn không vì chuyện gì cụ thể, chỉ là thấy đời nhiều lo toan quá, muốn đi đâu đó thật xa cho lòng nhẹ bớt. Gần một trăm năm trước, có một thi sĩ cũng ngồi như vậy, rồi ngước lên trăng mà gọi chị Hằng ơi, xin cho em lên đó chơi. Đó là thi sĩ Tản Đà, tên thật là Nguyễn Khắc Hiếu, quê ở vùng núi Tản sông Đà, nên ông lấy tên núi tên sông quê mình làm bút danh. Ông là người mở đường cho thơ Việt bước sang một thời mới, viết thật lòng, nói thật cái buồn cái vui của chính mình.
Đêm thu buồn lắm chị Hằng ơi,
Trần thế em nay chán nửa rồi.
Câu đầu nghe như một lời than với người chị thân, đêm thu buồn lắm chị Hằng ơi, gọi trăng mà như gọi một người nhà. Rồi ông nói thật lòng, trần thế em nay chán nửa rồi, mà chỉ chán nửa thôi, nửa kia vẫn còn thương, vẫn còn vướng, cái chữ nửa đó làm mình thấy ông thật gần, vì ai cũng có những lúc chán đời mà không nỡ bỏ đời.
Cung quế đã ai ngồi đó chửa?
Cành đa xin chị nhắc lên chơi.
Ông hỏi chị Hằng, cung quế trên đó đã có ai ngồi chưa, rồi xin chị nhắc cành đa lên cho em lên chơi. Mình nghe mà bật cười, vì câu xin dễ thương như đứa em xin chị dắt đi chơi, nhưng cười xong lại thấy thương, vì phải buồn lắm người ta mới muốn rời mặt đất mà lên tận cung trăng.
Có bầu có bạn can chi tủi,
Cùng gió cùng mây thế mới vui.
Lên tới trăng rồi thì có bầu có bạn, có gió có mây, can chi mà tủi nữa. Hóa ra cái ông cần không phải là trốn đi, mà là có người làm bạn, có ai đó ngồi cạnh mình trong những đêm dài, để nỗi buồn chia đôi ra thì nhẹ hẳn đi.
Rồi cứ mỗi năm rằm tháng tám,
Tựa nhau trông xuống thế gian cười.
Rồi cứ mỗi năm rằm tháng tám, chị với em tựa vai nhau trông xuống thế gian mà cười. Bài thơ bắt đầu bằng một tiếng buồn mà kết thúc bằng một nụ cười, nụ cười hiền và rộng lượng của người đã đứng đủ cao để thấy chuyện dưới đất cũng nhỏ thôi, chẳng có gì phải ôm hoài trong lòng.
Mình nghĩ ai cũng có những đêm muốn làm thằng Cuội, muốn bỏ hết mà đi. Những lúc đó không cần lên tới cung trăng đâu bạn, chỉ cần một người bạn ngồi cạnh, một ly trà nóng, một câu chuyện vui, là mình đã có thể cười với thế gian thêm một lần nữa rồi.
Mình đọc lại cả bài thơ, chậm thôi nghen:
Đêm thu buồn lắm chị Hằng ơi,
Trần thế em nay chán nửa rồi.
Cung quế đã ai ngồi đó chửa?
Cành đa xin chị nhắc lên chơi.
Có bầu có bạn can chi tủi,
Cùng gió cùng mây thế mới vui.
Rồi cứ mỗi năm rằm tháng tám,
Tựa nhau trông xuống thế gian cười.
Chúc bạn đêm nay, dù trăng tròn hay trăng khuyết, cũng có một người để tựa vai, có bầu có bạn cho lòng khỏi tủi. Mong cho mỗi rằm tháng tám, bạn và người thương của mình lại cùng nhau ngước nhìn trăng, rồi nhìn xuống cuộc đời này mà mỉm cười thật nhẹ.