Tình Ca kể chuyện · Tuổi già an nhiên

Cụ ông 106 tuổi vẫn gõ máy tính viết sách tới khuya, người nhà phải nhắc mới chịu đi ngủ

Một ông cụ một trăm lẻ sáu tuổi, ngồi trước cái máy vi tính, gõ từng chữ một tới khuya. Mình là Vương, Tình Ca đây. Người nhà phải nhắc mấy lần, ông mới chịu đi ngủ. Ông viết gì mà miệt mài vậy? Và mùa hè năm nay, ông nhận được món quà gì mà đứng ngoài ban công, ông bồi hồi tới vậy? Chuyện có thật, báo Sài Gòn Giải Phóng và báo Tiền Phong có kể. Mời cô chú anh chị pha bình trà, ngồi lại nghe Vương kể nghen.

Ông tên là Nguyễn Đình Tư. Quê ông ở Thanh Chương, Nghệ An. Nhưng ông sống ở Sài Gòn đã lâu, và gần cả đời ông dành để viết về miền Nam. Viết về lịch sử, về văn hóa, về tên đường, tên đất của xứ này.

Chuyện bắt đầu từ hồi ông còn nhỏ xíu. Nhà ông nghèo lắm. Ông phải nghỉ học không phải một lần, mà nhiều lần. Mỗi lần nghỉ, ông lại xin cha mẹ cho đi học tiếp. Theo báo Tiền Phong kể, gia đình đã phải bán đất, phải đi vay mượn, để ông được cắp sách tới trường. Ông nghĩ đơn giản thôi. Muốn khá lên thì phải học. Học là con đường để con người ta tiến bộ.

Ông học chăm, không ham chơi. Môn ông mê nhất là môn lịch sử. Mê tới mức, hồi mới học lớp tám, cậu học trò nghèo ấy đã viết xong cuốn sách đầu tiên của đời mình. Cuốn sách viết về danh tướng Nguyễn Xí thời hậu Lê. Tính tới bây giờ, cuốn sách nhỏ đó đã cách đây chừng tám mươi năm.

Từ đó, ông không ngừng nữa. Hồi ông một trăm lẻ bốn tuổi, báo Sài Gòn Giải Phóng ghi rằng ông đã có hơn sáu mươi công trình được in thành sách. Có cuốn viết về đường phố nội thành Thành phố Hồ Chí Minh. Có bộ sách về Gia Định, Sài Gòn, Thành phố Hồ Chí Minh qua dặm dài lịch sử. Có cuốn tự truyện mang tên Đi qua trăm năm. Ông từng hai lần đoạt giải Nhất Giải thưởng Sách quốc gia.

Ông nói cái khó nhất của người viết sử, là đi tìm tư liệu. Không ai đưa sẵn cho mình. Ông tự đi tìm, tự cất giữ, suốt bao nhiêu năm trời. Ông có hơn mười cuốn sổ tay ghi chép chuyện lịch sử. Trí nhớ của ông cũng lạ lắm. Ông còn nhớ chuyện từ hồi mình mới năm tuổi.

Bây giờ Vương kể tới cái cảnh làm Vương thương nhất. Ở tuổi một trăm lẻ bốn, mỗi ngày ông vẫn ngồi trước máy vi tính chừng mười tiếng đồng hồ. Ông làm việc có giờ giấc, có nguyên tắc đàng hoàng, nghiêm túc lắm. Tới năm nay, ông đã một trăm lẻ sáu tuổi. Báo Sài Gòn Giải Phóng kể ông vẫn hay ngồi viết tới khuya, gõ từng chữ, từng chữ trên máy tính. Người nhà phải nhắc thì ông mới chịu đi ngủ. Ông hay mặc một chiếc áo dài màu đỏ quen thuộc.

Hỏi ông bí quyết, ông không nói gì cao xa. Ăn cho ngon. Ngủ cho ngon. Nghĩ điều tốt. Làm việc có ích. Chuyện lớn chuyện nhỏ, ông không chấp nhất, sống cho thư thả. Sức mình tới đâu thì góp tới đó. Với ông, viết sách chỉ là cái việc tiếp tục làm mỗi ngày. Ông nói, còn sống được ngày nào thì ông viết ngày đó.

Có điều, căn nhà cũ của ông ở phường Bình Thạnh nhỏ và chật. Sách vở, tài liệu, kỷ vật ông gom góp cả đời, không có chỗ để cho đàng hoàng. Dịp Tết năm nay, khi có đoàn lãnh đạo tới thăm chúc Tết, ông nói ra một mong ước nhỏ. Ông mong có một chỗ rộng hơn để cất sách, để ai cần thì tới học, tới tra cứu. Ông còn mong, sau này khi ông không còn nữa, nơi đó sẽ thành nhà lưu niệm.

Mấy tháng sau, sáng ngày sáu tháng sáu, mong ước ấy thành sự thật. Ông được trao một căn hộ ở phường Bình Lợi Trung. Căn hộ nằm trong một con hẻm rộng, xe ra vào được, mà yên tĩnh. Báo Sài Gòn Giải Phóng tả rằng trong một căn phòng nhỏ, người ta đặt sẵn một bộ máy vi tính, ngay kế bên cái giường. Đó là món đồ quan trọng nhất đối với ông. Ông được trao luôn giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà, đúng như điều ông đã mong.

Trước giờ làm lễ, ông ngồi trong nhà mới, cười tươi rói. Rồi ông cùng mọi người ra đứng ngoài ban công, nhìn quanh cái nơi mình sẽ an cư những năm cuối đời. Phóng viên ghi lại rằng ông xúc động tới bồi hồi. Hôm đó, nhiều con cháu ở xa cũng về chúc mừng ông.

Ông nói với mọi người rằng ông thấy vinh dự lắm, vì không ngờ mình được hưởng cái lộc quý như vậy. Ông cảm ơn người ta đã tìm cho ông một chỗ yên tĩnh, hợp với việc ngồi nghiên cứu và viết lách. Rồi ông nói tới cái điều ông lo nhất. Ông mong được giúp đỡ để cuộc sống ổn định, để ông làm cho xong những công trình mà ông đã hứa với bạn đọc. Hơn trăm tuổi rồi, mà ông vẫn nhắc đi nhắc lại một điều. Ông muốn được viết sách tới cuối đời.

Hai tháng sau, theo báo Tuổi Trẻ, họa sĩ Lê Sa Long tới thăm ông, mang theo quà mừng nhà mới. Món quà là bức chân dung của chính ông, họa sĩ mới vẽ xong. Vương hình dung cái cảnh đó. Một ông cụ một trăm lẻ sáu tuổi, ngồi giữa sách vở của mình, kế bên cái máy tính, kế bên tấm hình của chính mình. Cả đời đi tìm chữ, bây giờ chữ của ông đã có một chỗ để ở yên.

Nghe chuyện ông cụ, Vương cứ nghĩ hoài một điều. Ông không đợi tới lúc rảnh rang mới làm cái việc mình thương. Ông làm mỗi ngày, mỗi ngày một chút, từ hồi lớp tám cho tới tuổi một trăm lẻ sáu. Người ta hay nói già rồi thì nghỉ đi. Còn ông thì nói còn sống ngày nào, viết ngày đó. Cái già của ông không phải là ngồi chờ. Cái già của ông là còn có việc để thương, còn có lời hứa với người khác, còn có trang giấy cần làm cho xong.

Vậy còn cô chú anh chị, có một việc nhỏ nào mình thương mà lỡ bỏ quên lâu rồi, nay muốn làm lại mỗi ngày một chút không? Nếu thấy câu chuyện này ấm lòng, mời cô chú anh chị đăng ký kênh Tình Ca và bấm cái chuông nhỏ, để có chuyện mới là mình gặp lại nhau. Ai muốn nghe thêm thì ghé tinhca chấm o r g. Còn nếu tiện, ủng hộ Tình Ca một chút thôi, để kênh mình đi được đường dài. Chúc cô chú anh chị ăn ngon, ngủ ngon, sống bình an như ông cụ nghen.