Tình Ca kể chuyện · Tuổi già an nhiên

Thương Cháu Đúng Cách - Vì Sao Ông Bà Càng Nuông Chiều, Cháu Lại Càng Khó Nên Người

Tình ông bà thương cháu là một thứ tình cảm thiêng liêng, có khi còn nồng nàn hơn cả tình cha mẹ. Cái gì ngon cũng để phần cháu, cháu đòi gì cũng chiều, cháu hư cũng bênh. Đó là tấm lòng đáng quý. Nhưng cô chú ạ, có một sự thật mà nhiều ông bà không ngờ tới: chính cái sự nuông chiều vô điều kiện ấy, đôi khi lại vô tình làm hư cháu, khiến cháu khó nên người. Thương cháu là một chuyện, mà thương sao cho đúng cách, lại là một chuyện khác. Hôm nay, Tình Ca xin được thưa về điều này.

Kính chào cô chú và anh chị thân mến.

Trước hết, xin khẳng định, không có tình thương nào là sai. Tình ông bà dành cho cháu luôn xuất phát từ trái tim, và đó là một phúc lớn cho những đứa trẻ được lớn lên trong vòng tay ông bà. Câu chuyện hôm nay không phải để trách ông bà, mà chỉ là một vài lời chia sẻ, để tình thương ấy được trao đi một cách trọn vẹn và đúng đắn nhất.

Các chuyên gia tâm lý có chỉ ra rằng, ông bà thương cháu, nhưng đôi khi lại thương sai cách, mà phổ biến nhất là sự nuông chiều vô điều kiện. Vậy nuông chiều quá mức có thể dẫn đến những điều gì?

Thứ nhất, là khiến trẻ trở nên ích kỷ, đòi hỏi. Khi cháu muốn gì được nấy, đòi gì cũng có, cháu sẽ quen với việc mọi nhu cầu của mình phải được đáp ứng ngay. Lớn lên, cháu khó biết chia sẻ, khó biết kiên nhẫn chờ đợi, và dễ trở nên ích kỷ.

Thứ hai, là làm cho trẻ thiếu tính tự lập. Khi ông bà làm hết mọi việc cho cháu, từ xúc cơm, mặc quần áo, đến dọn dẹp, thì cháu mất đi cơ hội học cách tự làm, tự lo cho mình. Một đứa trẻ được bao bọc quá kỹ thường lớn lên yếu đuối, ỷ lại.

Thứ ba, và điều này rất tế nhị trong gia đình, là gây khó khăn cho việc dạy con của cha mẹ chúng. Nhiều khi cha mẹ đang dạy bảo, uốn nắn con, thì ông bà lại xót cháu mà bênh vực, can thiệp. "Nó còn bé biết gì", "thôi tha cho cháu". Điều này vô tình làm cho lời dạy của cha mẹ mất hiệu lực, khiến đứa trẻ không biết nghe ai, và dễ sinh hư.

Vậy thương cháu thế nào cho đúng cách? Tôi xin chia sẻ vài điều.

Trước hết, là yêu thương nhưng có nguyên tắc. Thương cháu không có nghĩa là đáp ứng mọi đòi hỏi. Cái gì hợp lý thì cho, cái gì không nên thì phải biết từ chối, biết dạy cháu chữ "không". Đó mới là tình thương có trách nhiệm.

Thứ hai, là hãy để cháu tự lập trong khả năng của mình. Hãy để cháu tự làm những việc vừa sức, tự xúc ăn, tự cất đồ chơi. Khích lệ cháu cố gắng, đó là cách giúp cháu trưởng thành.

Thứ ba, và quan trọng nhất, là tôn trọng cách dạy con của cha mẹ chúng, và phối hợp với nhau. Ông bà và cha mẹ nên thống nhất với nhau về cách dạy trẻ. Khi cha mẹ đang dạy con, ông bà không nên bênh vực hay can thiệp trước mặt cháu. Có gì chưa đồng ý, thì người lớn nói riêng với nhau sau, một cách nhẹ nhàng. Sự thống nhất của người lớn chính là nền tảng để dạy dỗ một đứa trẻ nên người.

Và một điều tuyệt vời mà ông bà có thể làm, đó là dạy cháu bằng chính tấm gương và những bài học cuộc sống của mình. Ông bà là cả một kho tàng kinh nghiệm, là người kể những câu chuyện cổ tích, dạy cháu những điều hay lẽ phải, dạy cháu về cội nguồn, về lòng hiếu thảo, về sự tử tế. Đó mới là vai trò quý giá nhất của ông bà trong việc nuôi dạy cháu.

Cô chú, anh chị à, thương cháu là bản năng, nhưng thương cháu đúng cách lại là cả một trí tuệ. Một tình thương đúng đắn, không phải là cho cháu mọi thứ cháu muốn, mà là cho cháu những thứ cháu cần để nên người: đó là nguyên tắc, là sự tự lập, là những bài học làm người, và một tấm gương sáng để noi theo. Đó mới là món quà yêu thương lớn nhất mà ông bà có thể dành cho cháu.