Tình Ca kể chuyện · Tuổi già an nhiên

Viện Dưỡng Lão Hay Ở Nhà Với Con? - Câu Chuyện Về Cách Chúng Ta Chọn Để Già Đi

Có một câu hỏi mà ngày càng nhiều gia đình Việt phải đối diện, nhưng lại ngại nói thẳng ra: tuổi già, nên ở nhà với con cháu, hay vào viện dưỡng lão? Người bảo vào viện là bất hiếu. Người lại bảo đó là điều tất yếu. Nhưng có lẽ, câu trả lời đúng không nằm ở chỗ ở đâu, mà nằm ở một điều sâu xa hơn nhiều.

Kính chào cô chú và anh chị thân mến.

Có những câu chuyện trong gia đình, nói ra thì sợ chạm lòng nhau, mà không nói thì cứ canh cánh trong dạ. Chuyện tuổi già nên sống ở đâu, là một câu chuyện như thế.

Ngày xưa, ông bà ta quan niệm, con cái có hiếu thì phải phụng dưỡng cha mẹ tại gia, sớm hôm chăm sóc. Đưa cha mẹ vào viện dưỡng lão, bị xem là điều gì đó đáng chê trách, là bất hiếu. Nhưng cuộc sống ngày nay đã đổi thay nhiều. Con cái bận rộn mưu sinh, có khi làm ăn xa, không phải lúc nào cũng đủ sức kề cận chăm nom cha mẹ.

Hôm nay, Tình Ca xin chia sẻ một bài viết trên báo VnExpress, với một tựa đề rất đáng suy ngẫm: "Đừng để viện dưỡng lão Việt thành nơi giam cầm tuổi già". Tôi xin kể lại với tất cả sự trân trọng, và xin thưa trước, đây là một câu chuyện nhiều góc nhìn. Không có lựa chọn nào là đúng tuyệt đối cho mọi nhà. Mong cô chú, anh chị cùng lắng nghe để rộng đường suy nghĩ.

Bài báo nêu lên một thực tế đáng để chúng ta cùng ngẫm. Đó là, nhiều viện dưỡng lão hiện nay được xây dựng chủ yếu hướng đến sự an toàn. Mọi sinh hoạt đều được sắp đặt theo một lịch trình cố định: giờ này thức dậy, giờ kia ăn cơm, giờ nọ đi ngủ. Cách làm ấy giúp con cái yên tâm rằng cha mẹ được trông nom cẩn thận. Nhưng đôi khi, chính cái sự sắp đặt quá chặt chẽ ấy lại vô tình biến nơi an dưỡng thành một nơi tù túng, khiến người già mất đi sự tự do, mất đi niềm vui sống.

Ngược lại, bài báo cũng nhắc đến những mô hình tốt đẹp hơn. Ở đó, người cao tuổi được khuyến khích sống tự lập hết mức có thể. Họ được tự nấu ăn nếu muốn, được ngủ khi nào thấy mệt, được xem phim, được tham gia hoạt động, thậm chí được đi đây đi đó. Lịch trình rất ít gò bó. Ở những nơi như vậy, viện dưỡng lão không còn là nơi giam cầm, mà trở thành một cộng đồng, nơi người già được sống vui, sống khỏe bên những người bạn cùng cảnh.

Cô chú, anh chị có thấy không, cùng là viện dưỡng lão, nhưng một nơi thì tù túng, một nơi thì tự do. Sự khác biệt nằm ở cái triết lý của nơi ấy, và quan trọng không kém, nằm ở chính tâm thế của người già khi bước vào.

Về chuyện này, trong xã hội ta vẫn còn nhiều luồng ý kiến khác nhau, và tôi xin được kể lại một cách công bằng.

Có người cho rằng, việc đưa cha mẹ vào một viện dưỡng lão tốt, chuyên nghiệp, nơi cha mẹ được chăm sóc y tế chu đáo và có bạn bè, lại chính là một cách thể hiện lòng hiếu thảo. Bởi đôi khi, ở nhà một mình với con cháu bận rộn, cha mẹ còn cô đơn hơn.

Nhưng cũng có người vẫn nặng lòng với nếp xưa, mong được sống cùng con cháu, được quây quần trong chính ngôi nhà của mình cho đến cuối đời. Và mong muốn ấy cũng hoàn toàn chính đáng, đáng được trân trọng.

Vậy thì đâu là lời giải? Tôi nghĩ, bài báo đã gợi mở một hướng đi rất hay. Đó là, thay vì chỉ tranh cãi xem nên ở đâu, điều quan trọng hơn là mỗi người già hãy chủ động xây dựng hạnh phúc và sự độc lập cho riêng mình. Dù sống ở nhà với con, hay sống trong một viện dưỡng lão, thì nếu trong lòng mình có sự an yên, có thú vui, có bạn bè, có một tâm thế tích cực, thì ở đâu cũng có thể là một mái ấm.

Hạnh phúc tuổi già, suy cho cùng, không phụ thuộc vào việc ta ở trong ngôi nhà nào, mà phụ thuộc vào việc trong ngôi nhà ấy, ta có được yêu thương, được tôn trọng, và được là chính mình hay không.

Cho nên, thưa cô chú, anh chị, nếu trong gia đình mình đang phải đối diện với lựa chọn này, xin đừng vội phán xét đúng sai. Hãy ngồi lại cùng nhau, lắng nghe mong muốn thật lòng của cha mẹ. Cha mẹ muốn gì? Cha mẹ thấy đâu là nơi mình được vui nhất, được an lòng nhất? Bởi người trong cuộc, mới là người hiểu rõ nhất điều mình cần. Một quyết định xuất phát từ sự thấu hiểu và tôn trọng, dù là ở nhà hay vào viện, cũng sẽ là một quyết định đúng đắn và trọn tình.