Tình Ca kể chuyện · Tuổi già an nhiên

Về Già, Để Gia Đình Êm Ấm, Đừng Bao Giờ Nói Với Con 4 Điều Này

Người xưa có câu, nửa đời trước học cách nói, nửa đời sau học cách im lặng. Có những lời, dù xuất phát từ tình thương, nhưng nói ra rồi lại khiến gia đình sứt mẻ, con cái xa cách. Trong bốn điều hôm nay, có một điều mà rất nhiều bậc cha mẹ vẫn vô tình nói ra mỗi ngày, mà không hề biết rằng mình đang tự tay làm rạn nứt tình thân.

Kính chào cô chú và anh chị thân mến.

Ông bà ta vẫn dạy, lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau. Cái sự nói năng, tưởng đơn giản, mà lại là cả một nghệ thuật, một sự khôn ngoan của người từng trải. Nhất là khi đã về già, khi vai trò của mình trong gia đình đã đổi khác, thì có những điều, biết giữ lại trong lòng còn quý hơn là nói ra.

Hôm nay, Tình Ca xin được chia sẻ với cô chú, anh chị một bài viết rất sâu sắc, nói về bốn điều mà khi đã có tuổi, ta nên cân nhắc, đừng vội nói ra với con cái. Để làm gì? Để cho gia đình được êm ấm, và để cho chính bản thân mình được nhẹ lòng, được con cháu nể trọng. Tôi xin kể lại với tất cả sự trân trọng.

Điều thứ nhất, là đừng đem những ân oán cũ ra kể lại cho con cái nghe.

Đời người ai mà chẳng có những hiềm khích, những chuyện không vui với họ hàng, làng xóm, hay với một ai đó trong quá khứ. Những chuyện ấy là của thế hệ chúng ta, với những bối cảnh, những con người của một thời đã xa. Nếu ta cứ đem những oán giận năm xưa kể đi kể lại cho con cháu, thì vô tình, ta đang trút một gánh nặng lên vai chúng. Ta đang gieo vào lòng con trẻ những hạt mầm của sự thù hằn, định kiến, mà lẽ ra chúng không cần phải mang. Hãy để những chuyện cũ ngủ yên, để thế hệ sau được sống nhẹ nhõm, được nhìn đời bằng đôi mắt trong trẻo của riêng chúng.

Điều thứ hai, là đừng vội vàng công bố kế hoạch phân chia tài sản của mình.

Đây là điều rất tế nhị, cô chú, anh chị ạ. Nhiều bậc cha mẹ, vì thương con, muốn rạch ròi cho sớm, nên hay nói ra kiểu như: phần này của đứa lớn, phần kia của đứa nhỏ, đứa này được nhiều hơn vì thế này, đứa kia được ít hơn vì thế nọ. Tưởng là công bằng, là minh bạch, nhưng nhiều khi lại là mầm mống của bất hòa. Bởi khi đã đụng đến chuyện chia chác, lòng người rất dễ sinh ra so bì, ghen tỵ. Anh em đang hòa thuận, bỗng dưng vì mấy lời ấy mà nhìn nhau bằng con mắt khác. Chuyện tài sản, tốt nhất nên được sắp xếp một cách kín đáo, cẩn trọng, vào thời điểm thích hợp, chứ không nên đem ra bàn tán hằng ngày.

Điều thứ ba, cũng là điều mà tôi tin rất nhiều bậc cha mẹ mắc phải, đó là đừng nói quá nhiều về những lo lắng, những bất mãn của mình đối với con cái.

Cha mẹ thương con, nên hay lo. Thấy con làm điều gì chưa vừa ý, là góp ý, là nhắc nhở. Một hai lần thì là tình thương. Nhưng nếu cứ lặp đi lặp lại mãi, ngày nào cũng cằn nhằn, cũng chê trách, thì tình thương ấy lại hóa thành áp lực, thành gánh nặng đè lên con. Bài báo có một ý rất hay. Rằng có những điều ta không nói ra, không phải vì ta không có gì để nói, mà vì ta hiểu rằng, nói ra chưa chắc đã tốt hơn. Đôi khi, một cái gật đầu cảm thông, một sự im lặng bao dung, lại có sức mạnh hơn ngàn lời khuyên răn.

Tôi nhớ có người từng nói, câu "nuôi con có dễ đâu" mà cha mẹ hay nói. Nếu con chỉ nghe một lần, nó sẽ thấy thương, thấy biết ơn cha mẹ vô cùng. Nhưng nếu ngày nào cũng phải nghe câu ấy, thì nó không còn là lời yêu thương nữa, mà dần trở thành một món nợ tinh thần, khiến con cảm thấy nặng nề, ngột ngạt. Cho nên, thương con, đôi khi là biết tiết chế cả những lời than thở của chính mình.

Và điều thứ tư, là đừng đem những mâu thuẫn, những chuyện không hay trong nhà mà kể lể với người ngoài.

Nhà nào mà chẳng có lúc cơm không lành, canh không ngọt. Vợ chồng con cái giận hờn nhau, ấy là chuyện thường tình. Nhưng khi có chuyện buồn lòng, nhiều người lại có thói quen đem ra than thở với hàng xóm, với bạn bè, tưởng rằng làm vậy sẽ được nhẹ lòng, được giải tỏa. Nhưng cô chú, anh chị ơi, làm như vậy là vô tình "vạch áo cho người xem lưng", là tự mình làm tổn thương danh dự của gia đình mình. Cái khó khăn, cái khiếm khuyết của người thân, nó nên được giữ kín trong nhà, để cùng nhau giải quyết bằng sự bao dung. Đem ra ngoài, chẳng những không giải quyết được gì, mà có khi còn làm cho câu chuyện thêm rắc rối, và làm sứt mẻ thêm tình cảm.

Đó, thưa cô chú, anh chị, là bốn điều mà người xưa, và cả những người khôn ngoan thời nay, đều khuyên ta nên giữ lại trong lòng. Đừng kể ân oán cũ. Đừng vội bàn chuyện chia tài sản. Đừng cằn nhằn trách móc con quá nhiều. Và đừng đem chuyện nhà ra kể với người ngoài.

Suy cho cùng, bốn điều ấy đều quy về một chữ, đó là chữ "tĩnh". Cái sự tĩnh lặng, điềm đạm của một người đã đi gần trọn cuộc đời. Bài báo đã kết lại bằng một câu mà tôi thấy thật thấm thía. Rằng, một gia đình yên ấm, không phải đến từ những lời nói hoa mỹ, mà đến từ sự thấu hiểu, sự chừng mực, và lòng bao dung.

Im lặng đúng lúc, không phải là vô tâm, là lạnh nhạt. Mà đó là một sự lựa chọn đầy yêu thương và trí tuệ. Là khi ta đặt sự bình yên của gia đình lên trên cái nhu cầu được nói, được giãi bày của bản thân mình. Khi về già, vai trò đẹp nhất của cha mẹ không phải là người phán xét, người chỉ đạo, mà là một điểm tựa vững chãi và bao dung, để con cháu mỗi khi trở về, đều thấy bình yên.