Tình Ca kể chuyện · Tuổi già an nhiên

Về Già, Buông Bỏ Sớm 3 Điều Này, Lòng Sẽ An Yên Đến Lạ

Có những người càng về già lại càng nhẹ nhõm, gương mặt lúc nào cũng phảng phất một nụ cười hiền. Lại có những người, tuổi càng cao, lòng càng nặng trĩu những muộn phiền. Sự khác nhau ấy, hóa ra không nằm ở giàu nghèo, mà nằm ở ba thứ ta có chịu buông xuống hay không. Trong ba điều hôm nay, có một điều mà nhiều người ôm giữ cả đời, đến cuối mới hiểu ra thì đã muộn.

Kính chào cô chú và anh chị thân mến.

Người xưa có câu, một đời người tựa như một bàn tay. Khi mới sinh ra, ta nắm chặt, như muốn ôm lấy cả thế gian. Đến lúc về với cát bụi, bàn tay lại buông ra, nhẹ tênh, chẳng mang theo được gì. Cả một kiếp người, suy cho cùng, là hành trình học cách buông tay.

Mà buông bỏ, khó lắm cô chú, anh chị ạ. Nhất là khi ta đã quen nắm giữ. Hôm nay, Tình Ca xin được kể về ba điều mà nếu ta buông xuống được càng sớm, thì tuổi già càng an yên, càng vui khỏe. Những điều này tôi đọc được trên báo, trong một bài viết rất đáng để ngẫm. Tôi xin kể lại với tất cả sự trân trọng, như một người bạn đang ngồi tâm sự, sẻ chia.

Điều thứ nhất nên buông, là thói quen muốn kiểm soát mọi thứ.

Cô chú, anh chị thử nghĩ mà xem. Khi còn trẻ, ta là trụ cột của cả gia đình. Mọi việc lớn nhỏ trong nhà, từ chuyện học hành của con, chuyện cơm áo gạo tiền, đến chuyện dựng vợ gả chồng, một tay ta lo liệu, một tay ta quyết định. Cái thói quen làm chủ ấy ăn sâu vào máu, theo ta suốt mấy chục năm trời.

Nhưng rồi con cái lớn lên. Chúng có gia đình riêng, có cách sống riêng, có những quyết định của riêng mình. Nếu ta vẫn giữ thói quen cũ, vẫn muốn can thiệp, muốn góp ý, muốn mọi việc phải diễn ra theo ý mình, thì điều gì sẽ xảy ra? Mâu thuẫn sẽ nảy sinh. Con cái thấy ngột ngạt, còn ta thì thấy buồn lòng vì nghĩ rằng chúng không còn nghe lời.

Những người cao tuổi sống an yên, họ hiểu một điều rất thấu đáo. Đó là mỗi người sinh ra đều có một cuộc đời riêng để tự bước đi, tự chịu trách nhiệm. Con cái cũng vậy. Chúng có quyền vấp ngã, có quyền tự rút ra bài học cho mình. Buông bớt việc kiểm soát, không phải là bỏ mặc con. Mà là tin tưởng con, và trả lại cho mình sự thanh thản. Khi ta thôi nắm chặt, lạ thay, bàn tay ta lại nhẹ, và lòng ta cũng nhẹ theo.

Điều thứ hai nên buông, là những chuyện cũ đã qua mà không thể nào thay đổi.

Đời người, ai mà chẳng có những điều tiếc nuối. Một quyết định sai lầm năm xưa. Một cơ hội đã vụt mất. Một lời nói lỡ làm tổn thương người mình thương. Một mối quan hệ đã rạn vỡ. Những chuyện ấy, nó cứ nằm đó trong ký ức, và nhiều người mang theo nó suốt cả cuộc đời.

Bài báo có một câu khiến tôi giật mình. Đại ý rằng, việc cứ sống mãi trong những ký ức cũ sẽ khiến tâm trí ta bị mắc kẹt ở quá khứ. Mà những chuyện đã xảy ra rồi thì đâu còn khả năng thay đổi nữa. Nó không sửa được. Nó chỉ âm thầm lấy đi cái năng lượng, cái niềm vui của ngày hôm nay mà thôi.

Cô chú, anh chị à, quá khứ giống như một dòng sông đã chảy qua. Ta không thể nào bước hai lần xuống cùng một dòng nước. Cứ đứng mãi bên bờ mà tiếc nuối dòng nước đã trôi, thì ta sẽ bỏ lỡ mất cảnh đẹp đang bày ra trước mắt. Tuổi già quý giá lắm, mỗi ngày trôi qua là một ngày không trở lại. Vậy thì tại sao ta lại để những chuyện buồn của mấy chục năm về trước cướp đi sự bình yên của hiện tại?

Tha thứ cho người đã làm ta tổn thương. Và quan trọng hơn, tha thứ cho cả chính mình vì những lỗi lầm năm cũ. Khi ta khép lại được những trang sách buồn, ta mới có thể nhẹ nhàng lật sang một trang mới, an yên hơn.

Và điều thứ ba, điều mà tôi đã hứa để dành cho cô chú, anh chị, cũng là điều âm thầm gặm nhấm nhiều người nhất. Đó là sự so sánh với người khác.

Cái tật so sánh này, nó theo con người ta từ bé đến già. Hồi nhỏ thì so điểm số, lớn lên so công việc, lập gia đình rồi thì so nhà cửa, con cái. Tưởng đâu về già sẽ thôi, ai ngờ nó vẫn còn đó. Người ta nhìn sang nhà hàng xóm, thấy ông bà bên ấy con cái thành đạt hơn, cháu chắt học giỏi hơn, nhà cao cửa rộng hơn, lương hưu nhiều hơn. Rồi tự dưng thấy lòng mình chùng xuống, thấy tủi thân, thấy cuộc đời mình sao mà kém cỏi.

Nhưng cô chú, anh chị ơi, hễ cứ so sánh, thì ta sẽ chẳng bao giờ thấy đủ. Bởi trên đời này, người hơn ta thì nhiều vô kể. Cứ mải nhìn vào cái người ta có, ta sẽ quên mất những gì mình đang có. Quên mất rằng mình vẫn còn sức khỏe để đi lại, vẫn còn con cháu để yêu thương, vẫn còn một mái nhà để đi về, vẫn còn được nhìn thấy ánh mặt trời mỗi sớm mai.

Bài báo nói một ý mà tôi thấy thật chí lý. Hạnh phúc của tuổi già không nhất thiết phải đến từ việc sở hữu thêm thật nhiều thứ. Mà đôi khi, nó bắt đầu từ chính việc ta buông bớt đi những gánh nặng trong tâm hồn. Khi thôi đong đếm hơn thua với thiên hạ, và biết trân trọng những gì mình đang có, ấy là lúc lòng ta bắt đầu an.

Vậy đó cô chú, anh chị. Ba điều nên buông. Buông cái thói quen kiểm soát, để tin tưởng và thảnh thơi. Buông những chuyện cũ đã qua, để sống trọn cho hôm nay. Và buông sự so đo hơn thiệt, để biết đủ, biết bằng lòng.

Buông bỏ, không có nghĩa là buông xuôi, là chán nản hay mất mát. Buông bỏ ở đây là một sự lựa chọn đầy khôn ngoan. Là ta chủ động đặt xuống những thứ nặng nề, để đôi vai mình được nhẹ gánh trên chặng đường còn lại. Càng buông được sớm, thì những năm tháng tuổi già càng thư thái, an nhiên.

Mong sao mỗi chúng ta, khi đã đi qua gần trọn một kiếp người, đều học được cách mỉm cười mà buông tay. Để lòng mình, như mặt hồ thu, phẳng lặng và trong veo.