Tình Ca kể chuyện · Tuổi già an nhiên

Tiền Dưỡng Già, Xin Đừng Giao Hết Cho Con - Bài Học Đắt Giá Của Tuổi Xế Chiều

Có một người mẹ, sau khi giao hết sổ tiết kiệm cho con, đã phải xin tiền con từng đồng để mua viên thuốc huyết áp. Bà không trách con. Bà chỉ nói một câu, mà tôi nghe xong cứ nhớ mãi: "Giá như ngày ấy, tôi để lại cho mình một lối thoát." Câu chuyện ấy, và bài học phía sau, tôi xin được kể trọn cho cô chú, anh chị hôm nay.

Kính chào cô chú và anh chị thân mến.

Người Việt mình thương con thì khỏi phải nói. Cả một đời làm lụng, dành dụm từng đồng, cũng chỉ mong để lại cho con cho cháu. Nhiều bậc cha mẹ còn nghĩ, thôi thì khi còn sống, cho con luôn cho rồi, vừa đỡ phiền sau này, vừa thấy con vui là mình mãn nguyện.

Tình thương ấy đẹp lắm. Nhưng hôm nay, tôi xin được kể một câu chuyện, và một vài lời bàn, để chúng ta cùng ngẫm. Không phải để phán xét ai, cũng không phải để gieo nỗi nghi ngờ giữa cha mẹ và con cái. Mà chỉ để mỗi người tự tìm cho mình một cách thương sao cho vẹn cả đôi đường.

Những điều tôi sắp kể được đăng trên báo, trong một bài viết mang tên "Tiền dưỡng già đừng giao hết cho con". Đó là bài học đau lòng mà nhiều người lớn tuổi đã rút ra sau những năm tháng nghỉ hưu. Tình Ca xin kể lại với tất cả sự trân trọng.

Chuyện kể rằng, có những người lớn tuổi từng tin chắc một điều: giao hết tiền cho con giữ là cách an toàn nhất. Con vừa giữ giùm cho khỏi bị kẻ gian lừa, vừa tiện bề chăm sóc cha mẹ khi đau yếu. Nghe rất có lý, phải không cô chú, anh chị? Thoạt nghe, ai trong chúng ta cũng dễ đồng tình như vậy.

Nhưng rồi, sau nhiều câu chuyện xảy ra ngay quanh mình, không ít người đã phải lặng lẽ thay đổi suy nghĩ.

Bởi cuộc đời có những khúc quanh không ai ngờ tới. Con cái, dù hiếu thảo đến đâu, cũng có gia đình riêng, có những lo toan riêng. Có khi con làm ăn thua lỗ, đồng tiền cha mẹ gửi gắm cũng cuốn theo. Có khi vợ chồng con cơm không lành canh không ngọt, mà tài sản của cha mẹ lại kẹt ở giữa. Có khi chỉ đơn giản là, khi trong tay không còn đồng nào, cha mẹ bỗng thấy mình bé lại, muốn mua gì, đi đâu cũng phải ngửa tay xin.

Cái mất ở đây, cô chú, anh chị ạ, không phải là mất tiền. Cái mất lớn nhất là mất đi sự tự chủ. Mà với người già, sự tự chủ ấy đôi khi còn quý hơn cả sức khỏe.

Các chuyên gia có một cách nói mà tôi thấy thấm vô cùng. Họ bảo: với người lớn tuổi, khoản tiền tiết kiệm không chỉ là tài sản. Nó là "quyền tự chủ cuối cùng" của một đời người. Còn giữ được nó, người già còn chủ động lo cho sức khỏe của mình, còn nhẹ lòng, còn tự tin trong nhà, và lạ thay, lại còn được con cháu nể trọng hơn.

Vậy thì phải làm sao? Chẳng lẽ thương con mà lại khư khư giữ của, đề phòng con như đề phòng người ngoài? Không phải thế đâu cô chú, anh chị.

Bài báo gợi ý một cách trung dung, mà tôi thấy rất tình, rất hợp đạo lý. Đó là: minh bạch, nhưng không buông tay hoàn toàn.

Nghĩa là sao? Nghĩa là cha mẹ cứ cho con biết rõ ràng: mình có bao nhiêu khoản tiết kiệm, gửi ở ngân hàng nào, giấy tờ nhà đất cất ở đâu. Để mai này có chuyện gì, con cái không bỡ ngỡ, không tranh chấp. Nhưng biết là một chuyện, còn quyền quyết định và quyền sử dụng, cha mẹ vẫn nên giữ cho mình khi còn minh mẫn.

Giống như mình mở cửa cho con nhìn vào căn phòng, nhưng chìa khóa thì mình vẫn cầm. Đó không phải là sự đề phòng. Đó là sự khôn ngoan của một người từng trải, để giữ cho tình cảm gia đình được bền lâu, không bị đồng tiền làm cho sứt mẻ.

Và nếu phải chọn ưu tiên cho đồng tiền tuổi già, bài báo nhắc tới ba điều đáng để mỗi người chúng ta suy nghĩ.

Thứ nhất, là dành một phần để lo cho sức khỏe. Một khoản phòng thân cho lúc ốm đau, một tấm thẻ bảo hiểm y tế giữ cho cẩn thận. Để khi trái gió trở trời, mình có cái mà cậy, không phải chạy vạy, không phải làm khổ con.

Thứ hai, là giữ cho mình một chỗ ở ổn định. Một mái nhà của riêng mình, dù nhỏ thôi, cũng là nơi để mình được làm chủ, được an lòng. Người già có một chốn đi về của riêng mình, ấy là có cả một bầu trời bình yên.

Thứ ba, là cho phép mình chi tiêu hợp lý để sống vui. Tiền dành dụm cả đời, đâu phải chỉ để cất đi rồi nhìn. Thèm món gì ngon thì ăn, muốn đi đây đó thăm thú thì đi, gặp lại bạn bè cũ thì hẹn hò. Sống khỏe, sống vui những năm tháng này, cũng là cách trân trọng cái công mình đã làm lụng cả đời.

Tôi xin nói thêm một điều, từ tận đáy lòng. Những lời này không phải để cô chú, anh chị nghi ngờ con cháu mình. Phần lớn con cái đều thương cha mẹ, đều hiếu thảo. Giữ lại chút phòng thân không có nghĩa là không tin con. Mà là để chính con cái cũng được nhẹ gánh. Bởi khi cha mẹ tự lo được cho mình, con cái mới yên tâm xây dựng cuộc sống riêng, mà vẫn trọn chữ hiếu trong lòng.

Thương con đúng cách, đôi khi không phải là cho con tất cả. Mà là giữ cho mình đủ vững vàng, để cả đời này, mình mãi là điểm tựa cho con, chứ không trở thành gánh nặng.

Cô chú, anh chị có thấy không, suy cho cùng, giữ lại chút tiền dưỡng già không phải vì mình ích kỷ. Mà vì mình muốn giữ trọn phẩm giá của một đời người, đến tận những ngày sau cuối. Để khi ngồi lại bên con cháu, mình vẫn là người cha, người mẹ ung dung, tự tại, được yêu thương vì chính mình, chứ không phải vì điều gì khác.

Cuộc đời này, cho đi là một niềm hạnh phúc. Nhưng biết giữ lại một phần để tự lo cho mình, lại là một sự khôn ngoan đầy yêu thương. Mong cô chú và anh chị, ai đang ở tuổi xế chiều, sẽ tìm được cho mình sự cân bằng ấy.