Tình Ca kể chuyện · Sách Nói Tình Ca

Cuộc Gọi Lúc Hai Giờ Sáng Và Người Viết Giấu Tên Nguyên Phong

Có một ông giáo sư ngồi trong văn phòng ở một trường đại học bên Mỹ. Lúc đó là hai giờ sáng. Điện thoại reo. Đầu dây bên kia là một giọng nói từ Việt Nam. Người ta đã tìm ông nhiều năm trời, gửi thư không thấy hồi âm, gọi không ai bắt máy. Vậy mà đêm đó, ông nhấc máy. Và hai bên nói chuyện với nhau mấy tiếng đồng hồ.

Đây là Sách Nói Tình Ca. Tập mở đầu này, mình không đọc sách. Mình kể bạn nghe về một người viết sách. Một người mà có lẽ bạn đã đọc, đã nghe, mà chưa chắc đã biết mặt, biết tên thật. Người ký tên dưới những cuốn sách ấy là Nguyên Phong.

Nguyên Phong là bút danh. Tên thật của ông là Vũ Văn Du, người ta còn gọi ông là giáo sư John Vũ. Ông sinh năm một nghìn chín trăm năm mươi ở Hà Nội. Năm một nghìn chín trăm sáu mươi tám, ông sang Mỹ du học, mới mười tám tuổi. Rồi ông làm việc ở Boeing, hãng làm máy bay. Rồi ông dạy ở Đại học Carnegie Mellon. Nghe tới đây thì bạn thấy, đó là đời của một nhà khoa học, một kỹ sư, đâu có dính gì tới thiền định hay núi tuyết Hy Mã Lạp Sơn.

Vậy mà người kỹ sư đó, bằng một cách lặng lẽ, đã để lại cho người Việt cả một tủ sách về phương Đông. "Hành Trình Về Phương Đông". "Đường Mây Qua Xứ Tuyết". "Hoa Sen Trên Tuyết". "Dấu Chân Trên Cát". Rồi sau này là "Muôn Kiếp Nhân Sinh".

Cuốn được nhắc tới nhiều nhất có lẽ là "Hành Trình Về Phương Đông". Sách kể về một đoàn chuyên gia của Hội Khoa học Hoàng gia Anh được cử sang Ấn Độ, để tìm hiểu về những chuyện huyền bí, những khả năng lạ lùng của con người. Hơn hai năm, họ đi khắp nơi, gặp đủ thứ: phép thuật, mê tín, lừa đảo, và cả những bậc thầy ẩn mình, sống giản dị mà hiểu đời rất sâu. Họ học về yoga, về thiền, về cách chữa bệnh. Và sau này, có những người trong đoàn quay lại Ấn Độ, sống đời ẩn tu.

Mình nhớ có nhiều người kể, họ đọc cuốn này vào đúng lúc đời mình đang rối nhất. Đọc xong không phải là hết rối. Mà là thấy lòng mình chậm lại một chút, dịu lại một chút, như có ai ngồi xuống bên cạnh.

Cuốn sách đó có một số phận lạ lắm. Nó được truyền tay nhau ở Việt Nam nhiều năm, mà người dịch thì biệt tăm. Không ai biết Nguyên Phong là ai, ở đâu. Một nhà sách ở Việt Nam muốn in lại cho đàng hoàng, mất nhiều năm đi tìm ông. Gửi thư, không hồi âm. Gọi, không ai nghe. Cho tới cái cuộc gọi lúc hai giờ sáng giờ bên Mỹ mà mình kể ở đầu. Sau cuộc nói chuyện đó, ông viết giấy đồng ý cho in toàn bộ những cuốn sách ông đã dịch và đã viết. Năm hai nghìn không trăm mười bảy, khi "Hành Trình Về Phương Đông" được in lại, báo kể chỉ mấy năm gần đó ở Việt Nam đã bán ra hơn bốn chục ngàn cuốn.

Rồi năm hai nghìn không trăm hai mươi, giữa mùa dịch, ông cho ra "Muôn Kiếp Nhân Sinh". Năm sau, mười sáu cuốn bản đặc biệt có chữ ký của ông được đem ra đấu giá, được tám trăm năm mươi lăm triệu đồng. Tiền đó mua máy thở cho bệnh viện, nấu cơm cho y bác sĩ tuyến đầu, giúp những nhà nghèo trong khu phong tỏa. Mình nghe chuyện này thấy cũng đúng với tinh thần những cuốn sách của ông: đọc để hiểu, rồi hiểu để thương.

Mà có một điều bí ẩn, mình muốn nói thật với bạn. Người ta hay nói "Hành Trình Về Phương Đông" là Nguyên Phong phóng tác từ một bộ sách tiếng Anh của một người Mỹ tên Baird T. Spalding, tên là "Life and Teaching of the Masters of the Far East", tức là "Đời Sống Và Lời Dạy Của Các Chân Sư Viễn Đông". Nhưng có nhà báo đi tìm thì thấy, nội dung hai cuốn không giống nhau. Sách của Spalding kể về một đoàn mười một người Mỹ sang Ấn Độ năm một nghìn tám trăm chín mươi tư, gặp một vị Chân sư tên Emil. Còn sách của Nguyên Phong kể về một đoàn người Anh. Có người còn đoán, biết đâu chính Nguyên Phong đã tự viết, từ những gì ông trải qua, rồi khiêm tốn mượn tên người khác. Chuyện đó tới giờ vẫn chưa ai nói chắc được.

Vậy Tình Ca sẽ làm gì?

Sách của Nguyên Phong vẫn đang được giữ bản quyền. Nếu bạn muốn nghe trọn, bạn tìm những bản sách nói chính thức đã mua bản quyền, nghe vậy là tôn trọng người viết. Còn ở đây, Tình Ca sẽ làm hai việc.

Việc thứ nhất: mình sẽ đọc cho bạn nghe chính cuốn sách gốc của ông Spalding, tập một, in năm một nghìn chín trăm hai mươi bốn. Cuốn này đã qua gần một trăm năm, đã thuộc về mọi người. Tình Ca tự dịch lại từ tiếng Anh, từng chương một, bằng lời Việt đời thường. Để bạn tự nghe, tự cảm, coi cái "phương Đông" mà ông Spalding kể có gì, và nó gần, nó xa với "Hành Trình Về Phương Đông" mà mình từng đọc ra sao.

Việc thứ hai: mình sẽ đọc những cuốn sách cũ khác cùng một tinh thần như vậy, cũng đã thuộc về mọi người. Mở đầu là "Kẻ Tiên Tri" của Khalil Gibran, in năm một nghìn chín trăm hai mươi ba, một cuốn mỏng thôi mà nhiều câu trong đó người ta chép vô sổ tay giữ cả đời.

Nói thiệt, mình không biết những điều trong mấy cuốn sách này đúng tới đâu. Chính ông Spalding cũng viết ở đầu sách: người đọc có thể nhận, hoặc không. Mình chỉ nghĩ, có những đêm mình mệt, mình đâu cần ai chứng minh điều gì. Mình chỉ cần một giọng đọc chậm rãi, kể cho mình nghe về những con người sống giản dị, thương muôn loài, không sợ hãi gì. Nghe xong, mình ngủ ngon hơn một chút. Vậy là đủ rồi.

Những điều mình kể về Nguyên Phong đêm nay, mình lấy từ báo Giáo Dục Việt Nam, báo Sài Gòn Giải Phóng và báo Lào Cai. Tập sau, mình bắt đầu đọc chương một.