Tình Ca kể chuyện · Siddhartha

Miệng Nàng Như Trái Vả Vừa Nứt

Đây là Sách Nói Tình Ca, cuốn "Siddhartha" của nhà văn Hermann Hesse. Chương trước, Siddhartha rời khu vườn của Đức Phật, đứng một mình như một ngôi sao trên trời, rồi đi tiếp, không còn quay về nhà nữa. Đêm nay mình bắt đầu phần hai. Mời bạn nghe chương năm: Kamala.

Siddhartha học được điều mới trên từng bước chân của con đường mình đi, vì thế giới đã đổi khác, và trái tim chàng say mê. Chàng thấy mặt trời mọc trên những ngọn núi phủ rừng và lặn xuống bãi biển xa xa có những hàng cọ. Ban đêm, chàng thấy những vì sao trên trời ở nguyên chỗ của chúng, và vầng trăng lưỡi liềm trôi như một con thuyền trong màu xanh thẳm. Chàng thấy cây cối, sao trời, muông thú, mây, cầu vồng, đá, cỏ cây, hoa lá, suối và sông, những giọt sương lấp lánh trên bụi cây buổi sáng, những ngọn núi cao xa xa xanh nhạt, chim hót và ong bay, gió thổi lóng lánh như bạc qua đồng lúa. Tất cả những điều này, muôn ngàn và đủ màu sắc, vẫn luôn ở đó, mặt trời và mặt trăng vẫn luôn chiếu sáng, sông vẫn luôn gầm reo và ong vẫn luôn vo ve, nhưng ngày trước, tất cả những điều này đối với Siddhartha chẳng là gì hơn một tấm màn thoáng qua, dối gạt, che trước mắt chàng, bị nhìn bằng con mắt ngờ vực, bị định sẵn là phải bị tư tưởng xuyên thủng và phá hủy, vì nó không phải là cái tồn tại cốt yếu, vì cái cốt yếu ấy nằm ở bên kia, phía bên kia của cái hữu hình. Nhưng giờ đây, đôi mắt được giải thoát của chàng ở lại bên này, chàng nhìn thấy và nhận biết cái hữu hình, tìm cách sống như ở nhà trong thế giới này, không đi tìm bản chất thật, không nhắm tới một thế giới bên kia. Thế giới này thật đẹp, khi nhìn nó như vậy, không tìm kiếm, đơn sơ như vậy, như trẻ thơ như vậy. Đẹp thay mặt trăng và những vì sao, đẹp thay dòng suối và đôi bờ, rừng và đá, con dê và con bọ cánh vàng, bông hoa và cánh bướm. Đẹp và đáng yêu biết bao, khi đi qua thế giới như vậy, như trẻ thơ như vậy, tỉnh thức như vậy, mở lòng với những gì ở gần như vậy, không ngờ vực như vậy. Mặt trời thiêu đốt trên đầu theo một cách khác, bóng rừng làm chàng mát dịu theo một cách khác, dòng suối và bể nước, quả bí và trái chuối cũng có vị khác. Ngày thì ngắn, đêm thì ngắn, mỗi giờ trôi vụt đi như một cánh buồm trên biển, và dưới cánh buồm là một con thuyền chở đầy châu báu, chở đầy niềm vui. Siddhartha thấy một bầy khỉ chuyền qua tán rừng cao, cao tít trên những cành cây, và nghe tiếng ca hoang dã, thèm khát của chúng. Siddhartha thấy một con cừu đực đuổi theo một con cừu cái và giao phối với nó. Trong một cái hồ đầy lau sậy, chàng thấy con cá chó đói ngấu săn mồi cho bữa tối; những con cá con hoảng sợ phóng mình tránh nó, quẫy lên, lấp lánh, nhảy từng bầy ra khỏi mặt nước; mùi của sức mạnh và đam mê bốc lên mãnh liệt từ những xoáy nước gấp gáp mà con cá chó khuấy lên trong cơn săn đuổi hung hăng.

Tất cả những điều này vẫn luôn tồn tại, mà chàng đã không thấy; chàng đã không ở cùng với nó. Giờ thì chàng ở cùng với nó, chàng là một phần của nó. Ánh sáng và bóng tối chảy qua mắt chàng, sao và trăng chảy qua tim chàng.

Trên đường đi, Siddhartha cũng nhớ lại mọi điều chàng đã trải qua ở vườn Kỳ Viên, giáo pháp chàng đã nghe ở đó, Đức Phật thánh thiện, cuộc chia tay với Govinda, cuộc trò chuyện với Đức Thế Tôn. Chàng nhớ lại những lời chính chàng đã nói với Đức Thế Tôn, từng lời một, và chàng ngạc nhiên nhận ra rằng ở đó chàng đã nói những điều mà lúc ấy chàng chưa thật sự biết. Điều chàng đã nói với Gotama, rằng kho báu và điều bí mật của Ngài, của Đức Phật, không phải là giáo pháp, mà là điều không thể nói ra, không thể dạy được, điều Ngài đã trải nghiệm trong giờ giác ngộ, thì đó chẳng phải gì khác mà chính là điều giờ đây chàng đã ra đi để trải nghiệm, điều giờ đây chàng bắt đầu trải nghiệm. Giờ đây, chàng phải trải nghiệm cái tôi của mình. Đúng là từ lâu chàng đã biết rằng cái tôi của mình là Atman, trong bản chất mang cùng những đặc tính vĩnh cửu như Brahman. Nhưng chàng chưa bao giờ thật sự tìm thấy cái tôi ấy, vì chàng đã muốn bắt lấy nó bằng tấm lưới của tư tưởng. Thân thể chắc chắn không phải là cái tôi, trò phô diễn của các giác quan cũng không phải, thì tư tưởng cũng không phải, trí óc lý lẽ cũng không phải, sự minh triết học được cũng không phải, khả năng học được để rút ra kết luận và phát triển những ý nghĩ cũ thành ý nghĩ mới cũng không phải. Không, thế giới của tư tưởng này cũng vẫn ở bên này, và chẳng đạt được gì khi giết chết cái tôi ngẫu nhiên của giác quan, nếu mặt khác lại vỗ béo cái tôi ngẫu nhiên của tư tưởng và kiến thức học được. Cả hai, tư tưởng cũng như giác quan, đều là những thứ đẹp đẽ, ý nghĩa tối hậu ẩn sau cả hai, cả hai đều phải được lắng nghe, cả hai đều phải được chơi đùa cùng, cả hai đều không nên bị coi khinh mà cũng không nên được đánh giá quá cao, từ cả hai phải chăm chú nghe ra những tiếng nói bí mật của chân lý sâu thẳm nhất. Chàng không muốn phấn đấu vì điều gì cả, ngoài điều mà tiếng nói kia bảo chàng phấn đấu, không muốn dừng lại ở đâu cả, ngoài nơi mà tiếng nói kia khuyên chàng dừng lại. Vì sao Gotama, vào lúc ấy, trong giờ của mọi giờ, đã ngồi xuống dưới gốc cây bồ đề, nơi sự giác ngộ đến với Ngài? Ngài đã nghe một tiếng nói, một tiếng nói trong chính trái tim mình, bảo Ngài tìm chỗ nghỉ dưới gốc cây này, và Ngài đã không chọn khổ hạnh hành xác, cúng tế, tắm gội, hay cầu nguyện, không chọn ăn hay uống, không chọn ngủ hay mơ, Ngài đã vâng theo tiếng nói ấy. Vâng theo như vậy, không phải theo một mệnh lệnh từ bên ngoài, chỉ theo tiếng nói ấy, sẵn sàng như vậy, điều đó là tốt, điều đó là cần, ngoài ra không có gì cần cả.

Đêm ấy, khi ngủ trong túp lều tranh của một ông lái đò bên sông, Siddhartha nằm mơ: Govinda đứng trước mặt chàng, mặc tấm áo vàng của người tu khổ hạnh. Govinda trông buồn bã, và buồn bã hỏi: Sao anh bỏ rơi tôi? Nghe vậy, chàng ôm lấy Govinda, vòng tay quanh bạn, và khi chàng kéo bạn sát vào ngực và hôn, thì đó không còn là Govinda nữa, mà là một người đàn bà, và từ áo người đàn bà lộ ra một bầu ngực căng đầy, Siddhartha nằm đó mà bú, nếm dòng sữa từ bầu ngực ấy ngọt ngào và nồng đậm. Sữa có vị của đàn bà và đàn ông, của mặt trời và rừng xanh, của muông thú và hoa lá, của mọi thứ trái cây, của mọi niềm khao khát vui sướng. Nó làm chàng say và mê đi. Khi Siddhartha tỉnh dậy, con sông nhợt nhạt lấp lánh qua khung cửa túp lều, và trong rừng, tiếng kêu trầm của một con cú vang lên sâu lắng và êm tai.

Khi trời sáng, Siddhartha xin chủ nhà, ông lái đò, đưa chàng qua sông. Ông lái đò đưa chàng qua sông trên chiếc bè tre của ông, mặt nước rộng lấp lánh ánh đỏ trong nắng sớm.

"Con sông này đẹp quá," chàng nói với người bạn đồng hành.

"Phải," ông lái đò nói, "một con sông rất đẹp, tôi yêu nó hơn mọi thứ. Tôi đã thường lắng nghe nó, thường nhìn vào mắt nó, và lần nào tôi cũng học được từ nó. Một con sông có thể dạy mình nhiều điều lắm."

"Tôi cảm ơn ông, ân nhân của tôi," Siddhartha nói, bước lên bờ bên kia sông. "Tôi không có món quà nào để tặng ông đáp lại lòng hiếu khách, ông bạn thân mến, cũng không có gì để trả công cho ông. Tôi là một người không nhà, con của một người Bà-la-môn, và là một Sa-môn."

"Tôi có thấy mà," ông lái đò nói, "và tôi đâu có mong anh trả công, cũng không mong món quà mà theo lệ khách phải mang theo. Anh sẽ tặng tôi món quà vào một lần khác."

"Ông nghĩ vậy sao?" Siddhartha hỏi, thấy thú vị.

"Chắc chắn. Điều này nữa, tôi cũng học được từ con sông: mọi thứ đều quay trở lại! Anh cũng vậy, Sa-môn à, anh cũng sẽ quay trở lại. Giờ thì chào anh! Hãy để tình bạn của anh là phần thưởng cho tôi. Hãy nhớ tới tôi khi anh dâng lễ cúng các vị thần."

Họ mỉm cười chia tay nhau. Mỉm cười, Siddhartha vui vì tình bạn và lòng tốt của ông lái đò. "Ông ấy giống Govinda," chàng mỉm cười nghĩ, "tất cả những người ta gặp trên đường đều giống Govinda. Ai cũng biết ơn, dù chính họ mới là những người có quyền được cảm ơn. Ai cũng phục tùng, ai cũng muốn làm bạn, thích vâng lời, ít suy nghĩ. Người đời ai cũng như trẻ con."

Chừng trưa, chàng đi qua một ngôi làng. Trước những mái nhà vách đất, trẻ con lăn lộn ngoài đường, chơi với hạt bí và vỏ sò, la hét và vật nhau, nhưng tất cả đều rụt rè chạy trốn người Sa-môn lạ mặt. Cuối làng, con đường băng qua một con suối, và bên bờ suối, một thiếu phụ trẻ đang quỳ giặt quần áo. Khi Siddhartha chào, cô ngẩng đầu lên nhìn chàng mỉm cười, khiến chàng thấy lòng trắng mắt cô sáng long lanh. Chàng cất tiếng chúc phúc cho cô, như lệ thường giữa những người lữ hành, và hỏi còn bao xa nữa thì tới thành phố lớn. Cô bèn đứng dậy đi lại phía chàng, cái miệng ướt của cô lấp lánh xinh đẹp trên gương mặt trẻ trung. Cô nói đùa vui với chàng, hỏi chàng đã ăn gì chưa, và hỏi có thật là các Sa-môn ban đêm ngủ một mình trong rừng và không được phép có đàn bà ở bên không. Vừa nói, cô vừa đặt bàn chân trái của mình lên bàn chân phải của chàng, và làm một cử chỉ như người đàn bà muốn khơi lên với đàn ông cái thú ái ân mà sách vở gọi là "leo cây". Siddhartha thấy máu mình nóng lên, và vì lúc ấy chàng lại nghĩ tới giấc mơ của mình, chàng hơi cúi xuống người đàn bà và đặt môi hôn lên đầu vú nâu trên ngực cô. Ngước lên, chàng thấy gương mặt cô cười đầy dục vọng, và đôi mắt cô, con ngươi thu nhỏ lại, đang van nài trong thèm khát.

Siddhartha cũng thấy thèm muốn, và cảm thấy nguồn dục tính trong mình đang trỗi dậy; nhưng vì chưa bao giờ chạm vào một người đàn bà, chàng ngập ngừng trong chốc lát, trong khi đôi tay đã sẵn sàng vươn ra với cô. Và đúng lúc ấy, chàng rùng mình kính sợ khi nghe tiếng nói của cái tôi sâu thẳm nhất trong mình, và tiếng nói ấy bảo: "Không." Thế là mọi nét quyến rũ biến mất khỏi gương mặt đang cười của người thiếu phụ, chàng không còn thấy gì khác ngoài cái nhìn ướt át của một con thú cái đang động đực. Chàng lịch sự vuốt má cô, quay đi, và bằng những bước chân nhẹ nhàng, chàng khuất vào rừng tre, bỏ lại người đàn bà thất vọng.

Ngày hôm ấy, chàng tới thành phố lớn trước khi trời tối, và chàng vui, vì chàng thấy cần được ở giữa con người. Đã lâu lắm chàng sống trong rừng, và túp lều tranh của ông lái đò, nơi chàng ngủ đêm ấy, là mái nhà đầu tiên chàng có được trên đầu sau một thời gian dài.

Trước cổng thành, trong một khu vườn có rào đẹp đẽ, người lữ khách gặp một nhóm nhỏ gia nhân, cả nam lẫn nữ, mang theo những chiếc giỏ. Ở giữa họ, trên một chiếc kiệu chạm trổ do bốn gia nhân khiêng, có một người đàn bà, bà chủ, ngồi trên những chiếc gối đỏ dưới một tấm lọng nhiều màu. Siddhartha dừng lại ở lối vào khu vườn hoan lạc và nhìn đoàn người đi qua, thấy các gia nhân, các thị nữ, những chiếc giỏ, thấy chiếc kiệu và thấy người phụ nữ trên kiệu. Dưới mái tóc đen búi cao trên đầu, chàng thấy một gương mặt rất trắng, rất thanh tú, rất thông minh, một cái miệng đỏ tươi như trái vả vừa nứt, đôi lông mày được chăm chút kỹ và kẻ cong vút, đôi mắt đen thông minh và tinh tường, một cái cổ cao, thon, trong trẻo vươn lên từ tấm áo xanh lục và vàng kim, đôi bàn tay trắng đang đặt yên, thon và dài, với những chiếc vòng vàng bản rộng trên cổ tay.

Siddhartha thấy nàng đẹp biết bao, và trái tim chàng reo vui. Chàng cúi chào thật sâu khi chiếc kiệu tới gần, và khi đứng thẳng lên, chàng nhìn gương mặt trắng trẻo, duyên dáng ấy, đọc trong chốc lát đôi mắt thông minh với hai vòng mày cong cao phía trên, hít vào một mùi hương thoang thoảng mà chàng không biết là gì. Người đàn bà xinh đẹp mỉm cười gật đầu trong chốc lát rồi khuất vào trong vườn, rồi cả đám gia nhân cũng vậy.

Vậy là ta bước vào thành phố này, Siddhartha nghĩ, với một điềm báo thật duyên dáng. Chàng thấy mình bị cuốn ngay về phía khu vườn, nhưng chàng nghĩ lại, và chỉ đến lúc này chàng mới nhận ra các gia nhân và thị nữ đã nhìn chàng ở lối vào như thế nào, khinh miệt ra sao, ngờ vực ra sao, xua đuổi ra sao.

Ta vẫn còn là một Sa-môn, chàng nghĩ, ta vẫn còn là một kẻ tu khổ hạnh và ăn xin. Ta không được ở mãi như vầy, như vầy thì ta sẽ không vào được khu vườn kia. Và chàng bật cười.

Người kế tiếp đi qua con đường này, chàng hỏi về khu vườn và hỏi tên người đàn bà, và được biết rằng đây là khu vườn của Kamala, nàng kỹ nữ nổi tiếng, và ngoài khu vườn này, nàng còn có một ngôi nhà trong thành phố.

Rồi chàng vào thành phố. Giờ chàng đã có một mục đích.

Theo đuổi mục đích của mình, chàng để thành phố hút mình vào, trôi theo dòng người trên phố, đứng lặng trên những quảng trường, ngồi nghỉ trên những bậc đá bên bờ sông. Khi chiều tối xuống, chàng kết bạn với một người phụ việc của thợ cạo, người mà chàng đã thấy làm việc dưới bóng một vòm cổng, người mà chàng lại gặp đang cầu nguyện trong một ngôi đền thờ thần Vishnu, người mà chàng kể cho nghe những chuyện về thần Vishnu và nữ thần Lakshmi. Đêm ấy chàng ngủ giữa những chiếc thuyền bên sông, và sáng sớm, trước khi những người khách đầu tiên vào tiệm, chàng nhờ người phụ việc thợ cạo cạo râu, cắt tóc, chải tóc và xức cho chàng thứ dầu thơm hảo hạng. Rồi chàng đi tắm ở sông.

Khi chiều muộn, nàng Kamala xinh đẹp ngồi kiệu về gần khu vườn của mình, Siddhartha đã đứng ở lối vào, cúi chào và nhận lời chào đáp của nàng kỹ nữ. Nhưng người gia nhân đi sau cùng trong đoàn tùy tùng của nàng, chàng vẫy lại và nhờ báo với bà chủ rằng một chàng Bà-la-môn trẻ muốn được nói chuyện với nàng. Một lúc sau, người gia nhân trở lại, mời Siddhartha đi theo, và lặng lẽ dẫn chàng vào một cái đình nhỏ, nơi Kamala đang nằm trên một chiếc trường kỷ, rồi để chàng ở lại một mình với nàng.

"Có phải hôm qua anh đứng ngoài kia chào tôi không?" Kamala hỏi.

"Đúng là hôm qua tôi đã thấy nàng và chào nàng."

"Nhưng chẳng phải hôm qua anh để râu, tóc dài, và tóc đầy bụi sao?"

"Nàng nhìn kỹ lắm, nàng đã thấy hết. Nàng đã thấy Siddhartha, con trai một người Bà-la-môn, người đã bỏ nhà ra đi để làm Sa-môn, và đã làm Sa-môn ba năm. Nhưng giờ đây, tôi đã rời con đường ấy và đến thành phố này, và người đầu tiên tôi gặp, ngay cả trước khi tôi vào thành, là nàng. Để nói điều này, tôi đã đến với nàng, hỡi Kamala! Nàng là người đàn bà đầu tiên mà Siddhartha nói chuyện mà không cúi mắt nhìn xuống đất. Tôi không bao giờ muốn cúi mắt nhìn xuống đất nữa, khi gặp một người đàn bà đẹp."

Kamala mỉm cười, mân mê chiếc quạt lông công, và hỏi: "Và chỉ để nói với tôi điều đó mà Siddhartha đến gặp tôi sao?"

"Để nói với nàng điều đó, và để cảm ơn nàng vì nàng đẹp đến thế. Và nếu nàng không phật lòng, Kamala, tôi muốn xin nàng làm bạn và làm thầy của tôi, vì tôi chưa biết gì về cái nghệ thuật mà nàng đã thông thạo tới bậc cao nhất."

Nghe vậy, Kamala bật cười thành tiếng.

"Chưa bao giờ có chuyện này xảy ra với tôi, anh bạn ạ, một Sa-môn từ trong rừng đến gặp tôi và muốn học tôi! Chưa bao giờ có chuyện này xảy ra với tôi, một Sa-môn đến gặp tôi với mái tóc dài và một mảnh khố cũ rách! Biết bao chàng trai trẻ đến với tôi, trong đó có cả con trai của những người Bà-la-môn, nhưng họ đến trong quần áo đẹp, họ đến với giày tốt, tóc họ thơm nước hoa và túi họ có tiền. Đó, hỡi Sa-môn, những chàng trai đến với tôi là như vậy đó."

Siddhartha nói: "Tôi đã bắt đầu học từ nàng rồi. Ngay từ hôm qua, tôi đã học rồi. Tôi đã cạo râu, đã chải tóc, đã xức dầu lên tóc. Tôi chỉ còn thiếu chút ít thôi, hỡi người tuyệt vời: quần áo đẹp, giày tốt, tiền trong túi. Nàng nên biết, Siddhartha đã đặt cho mình những mục đích khó hơn những chuyện vặt vãnh ấy nhiều, và Siddhartha đã đạt được chúng. Lẽ nào tôi lại không đạt được cái mục đích mà hôm qua tôi đã đặt cho mình: làm bạn của nàng và học từ nàng những niềm vui của tình yêu! Nàng sẽ thấy tôi học nhanh lắm, Kamala, tôi đã học những điều khó hơn những gì nàng sẽ dạy tôi. Và giờ thì vào chuyện thôi: nàng chưa hài lòng với một Siddhartha như vầy, tóc đã xức dầu, nhưng không có quần áo, không có giày, không có tiền, phải không?"

Kamala cười, kêu lên: "Không, anh bạn thân mến, anh ta chưa làm tôi hài lòng đâu. Anh ta phải có quần áo, quần áo đẹp, và giày, giày đẹp, và thật nhiều tiền trong túi, và quà cho Kamala. Giờ thì anh biết chưa, Sa-môn từ trong rừng? Anh có ghi nhớ lời tôi không?"

"Có, tôi đã ghi nhớ lời nàng," Siddhartha kêu lên. "Lẽ nào tôi lại không ghi nhớ những lời đến từ một cái miệng như thế! Miệng nàng như trái vả vừa nứt, Kamala. Miệng tôi cũng đỏ và tươi, nó sẽ xứng đôi với miệng nàng, rồi nàng sẽ thấy. Nhưng nói tôi nghe, Kamala xinh đẹp, nàng không sợ chút nào người Sa-môn từ trong rừng, người đã đến để học cách yêu sao?"

"Sao tôi lại phải sợ một Sa-môn, một Sa-môn khờ khạo từ trong rừng, vừa từ chỗ bầy chó rừng đến đây và còn chưa biết đàn bà là gì?"

"Ồ, người Sa-môn ấy khỏe lắm, và chẳng sợ gì cả. Anh ta có thể cưỡng ép nàng, cô gái xinh đẹp. Anh ta có thể bắt cóc nàng. Anh ta có thể làm nàng đau."

"Không, Sa-môn, tôi không sợ chuyện đó. Có Sa-môn hay Bà-la-môn nào từng sợ có người đến túm lấy mình mà cướp đi học vấn, lòng mộ đạo, và chiều sâu tư tưởng của mình không? Không, vì những thứ đó là của riêng người ấy, và người ấy chỉ cho đi từ những thứ ấy những gì mình muốn cho, và cho người nào mình muốn cho. Như vậy đó, đúng y như vậy đó, cũng là chuyện với Kamala và với những thú vui của tình yêu. Miệng Kamala đẹp và đỏ, nhưng cứ thử hôn nó trái ý Kamala xem, anh sẽ không lấy được từ nó một giọt ngọt ngào nào, dù nó biết cho ra biết bao điều ngọt ngào! Anh học dễ dàng lắm, Siddhartha, vậy thì anh cũng nên học điều này: tình yêu có thể có được bằng cách van xin, mua bán, nhận làm quà, nhặt được ngoài đường, nhưng không thể ăn cắp. Chuyện này anh đã nghĩ ra sai đường rồi. Không, thật đáng tiếc, nếu một chàng trai trẻ đẹp như anh lại muốn bắt tay vào chuyện ấy theo một cách sai lầm như thế."

Siddhartha mỉm cười cúi chào. "Thật đáng tiếc, Kamala, nàng nói đúng quá! Thật là đáng tiếc vô cùng. Không, tôi sẽ không để mất một giọt ngọt ngào nào từ miệng nàng, và nàng cũng không để mất giọt nào từ miệng tôi! Vậy là đã quyết: Siddhartha sẽ quay lại, khi đã có những gì còn thiếu: quần áo, giày, tiền. Nhưng nói đi, Kamala đáng yêu, nàng không thể cho tôi thêm một lời khuyên nhỏ sao?"

"Lời khuyên à? Sao lại không? Ai mà chẳng muốn khuyên một Sa-môn nghèo khó, khờ khạo, vừa từ chỗ bầy chó rừng trong rừng đến đây?"

"Kamala thân mến, vậy hãy khuyên tôi nên đi đâu để có được ba thứ ấy nhanh nhất?"

"Anh bạn, nhiều người muốn biết điều đó lắm. Anh phải làm những gì anh đã học được, và đổi lại thì đòi tiền, quần áo và giày. Người nghèo không có cách nào khác để có tiền. Anh có thể làm được gì?"

"Tôi biết suy nghĩ. Tôi biết chờ đợi. Tôi biết nhịn ăn."

"Không còn gì khác sao?"

"Không còn gì. À mà có, tôi còn biết làm thơ. Nàng có chịu cho tôi một nụ hôn để đổi một bài thơ không?"

"Tôi chịu, nếu tôi thích bài thơ của anh. Bài thơ sẽ có tên là gì?"

Siddhartha nghĩ một lát, rồi đọc những câu thơ này:

Kamala xinh đẹp bước vào khu vườn rợp bóng của nàng,

Nơi cổng vườn, chàng Sa-môn da nâu đứng đó.

Thấy đóa sen kia đang nở, thật sâu,

Người ấy cúi chào, và Kamala mỉm cười cảm tạ.

Đáng yêu hơn, chàng trai trẻ nghĩ, đáng yêu hơn lễ dâng thần linh,

Đáng yêu hơn là dâng lễ cho Kamala xinh đẹp.

Kamala vỗ tay thật to, khiến những chiếc vòng vàng kêu leng keng.

"Thơ anh đẹp lắm, hỡi chàng Sa-môn da nâu, và thật tình, tôi chẳng mất gì khi trao anh một nụ hôn để đổi lấy chúng."

Nàng đưa mắt ra hiệu cho chàng. Chàng nghiêng đầu để mặt mình chạm vào mặt nàng, và đặt miệng mình lên cái miệng như trái vả vừa nứt ấy. Kamala hôn chàng thật lâu, và Siddhartha vô cùng sững sờ cảm thấy nàng dạy mình ra sao, nàng khôn ngoan biết bao, nàng làm chủ chàng, đẩy chàng ra, nhử chàng lại ra sao, và sau nụ hôn đầu tiên này, còn cả một chuỗi nụ hôn dài, sắp đặt khéo léo, thử thách kỹ càng, nụ nào cũng khác những nụ kia, mà chàng sẽ còn được nhận. Thở sâu, chàng vẫn đứng nguyên chỗ cũ, và lúc ấy chàng sững sờ như một đứa trẻ trước cái kho đầy ắp những hiểu biết và những điều đáng học đang mở ra trước mắt mình.

"Thơ anh đẹp lắm," Kamala kêu lên, "nếu tôi giàu, tôi sẽ trả anh những đồng vàng để đổi lấy nó. Nhưng làm thơ mà kiếm được nhiều tiền như anh cần thì khó lắm. Vì anh cần rất nhiều tiền, nếu anh muốn làm bạn của Kamala."

"Cái cách nàng hôn, Kamala!" Siddhartha lắp bắp.

"Phải, cái đó thì tôi làm được, vì vậy tôi chẳng thiếu quần áo, giày, vòng vàng, và mọi thứ đẹp đẽ. Nhưng anh rồi sẽ ra sao? Anh không làm được gì khác ngoài suy nghĩ, nhịn ăn, làm thơ sao?"

"Tôi còn biết những bài ca tế lễ," Siddhartha nói, "nhưng tôi không muốn hát chúng nữa. Tôi còn biết những câu thần chú, nhưng tôi không muốn đọc chúng nữa. Tôi đã đọc kinh sách..."