Tình Ca kể chuyện · Radio Tâm Sự

Tết Này Mình Về Nhà Nghen

Ở quê, có những ông bà già cả năm nuôi một đàn gà, chỉ để chờ mấy ngày Tết con cháu về ăn.

Đây là Radio Tâm Sự của Tình Ca. Vương đây. Tối nay là số đặc biệt mùa Tết.

Bạn ngó coi, Sài Gòn mấy ngày cuối năm lạ lắm. Đường Nguyễn Huệ dựng đường hoa. Chợ hoa bến Bình Đông đầy ghe chở mai, chở cúc từ miền Tây lên. Mà cái làm Vương để ý nhất là mấy bến xe. Bến xe Miền Đông, bến xe Miền Tây, ga Sài Gòn, người ta xách giỏ, khiêng thùng, ôm con, đứng chật kín. Thùng giấy cột dây nhựa, ghi tên người nhận, ghi tên xã dưới quê. Ai cũng một chữ: về.

Rồi tới mùng một, Sài Gòn vắng hoe. Con đường hằng ngày kẹt xe muốn khóc, giờ chạy một mạch, tới đèn đỏ chỉ có mình mình đứng chờ. Ai ở lại Sài Gòn ăn Tết chắc biết cái cảm giác đó. Vừa thích, vừa trống.

Tối nay Vương kể bạn nghe chuyện của những người về được, những người chưa về được, và những người ở quê ngồi chờ. Toàn là chuyện thật, đã đăng trên báo.

Chuyện thứ nhất là một chuyến xe không lấy tiền.

Tết năm hai nghìn không trăm mười tám, báo Sài Gòn Giải Phóng có bài viết về Chuyến xe không đồng của một nhóm thiện nguyện tên VNO, viết tắt của chữ Việt Nam Ơi. Mười một giờ đêm ngày tám tháng hai năm đó, bốn chiếc xe rời Sài Gòn, chở hai trăm người về quê ăn Tết. Người khuyết tật, người lao động, học sinh, sinh viên nghèo. Ngoài vé đi, người ta còn được quà Tết, được cả tiền xe để sau Tết quay lại thành phố.

Trong số hai trăm người đó có Nguyễn Trần Khánh Hoàng, sinh viên trường Đại học Công nghiệp, quê Quảng Nam. Hoàng có đi làm thêm, mà gom hoài vẫn chưa đủ tiền vé. Má Hoàng ở nhà vừa nuôi mấy đứa em, vừa hay đau ốm. Hoàng sợ nói ra là má lo, má lại đi vay mượn. Hoàng nói với báo: "Em không dám điện thoại về nhà, cứ chần chừ hoài..."

Vương đọc câu đó mà thấy quen quá. Chắc nhiều bạn từng y vậy. Gần Tết, má gọi lên hỏi chừng nào về. Mình ậm ừ, nói để coi, nói công ty chưa cho nghỉ. Thiệt ra là trong túi chưa đủ tiền. Mà không dám nói. Vì nói ra thì má lo. Má lo thì má không ngủ được.

Cũng trên mấy chuyến xe đó có chị Nguyễn Thị Hận, ở quận Mười Hai cũ. Chị làm nghề may. Chồng chị đi làm công trình xa. Một mình chị lo cho con đi học. Bốn năm liền, mẹ con chị chưa về quê ngoại. Báo kể, bà ngoại năm nào cũng đợi. Chị nói: "chuyện về quê ngày tết không dám nghĩ tới."

Đứa con gái của chị thì có nghĩ tới. Báo kể cô bé từng bỏ ống heo, mong ngày đủ tiền về ngoại. Năm đó được vé rồi, cô bé khoe với người trong nhóm là được má cho tiền mua áo khoác, vì quê ngoại lạnh lắm, lạnh tới nỗi thở ra toàn là khói.

Người lập ra nhóm VNO là Nguyễn Hoàng Khải, lúc đó chưa tròn hai mươi hai tuổi, người Sài Gòn. Báo kể lần đầu nhóm làm chuyến xe, người tài trợ chỉ lo được chừng một phần năm số tiền. Khải phải đi vay. Rồi mất sáu tháng mới trả xong khoản nợ khoảng ba chục triệu đồng.

Khải kể, hồi trước anh chạy theo ước mơ riêng, lơ là gia đình. Tới khi gặp những người khó khăn hơn, nghe họ thèm được về nhà, anh mới thấy mình đã bỏ lỡ bao nhiêu bữa cơm nhà.

Nhóm của Khải còn làm một cuộc khảo sát nhỏ, hỏi hai trăm người sống xa nhà. Khải đưa ra một phép tính mà Vương nghe xong thấy lạnh người. Anh nói, đại ý, nếu lấy tuổi thọ trung bình là tám mươi, mà ba má mình đã bảy mươi lăm, thì mình chỉ còn chừng năm năm nữa để ăn Tết với ba má.

Năm cái Tết. Nghe thì nhiều. Mà đếm trên đầu ngón tay một bàn tay là hết.

Nói thiệt, Vương nghe tới đó thì giật mình. Rồi nghĩ tới biết bao người con đang ở xa. Mấy năm nay về nhà được mấy bữa, ngồi với ba má được mấy bữa cơm cho đàng hoàng, mà không cầm điện thoại trên tay.

Vương biết phép tính đó không đúng cho ai hết, vì đời người đâu ai tính trước được. Có người ba má sống tới chín mươi, có người không được tới sáu mươi. Mà chính vì không tính được, nên mới quý. Cái Tết năm nay, mình đâu biết nó là cái thứ mấy, còn lại mấy cái.

Chuyện thứ hai là năm năm chưa về.

Cũng Tết năm hai nghìn không trăm mười tám, báo Tuổi Trẻ viết về những chuyến xe, chuyến tàu nghĩa tình đưa công nhân Đồng Nai, Bình Dương về quê. Riêng Công đoàn Khu công nghiệp Biên Hòa năm đó lo hơn sáu trăm vé xe, mười một chuyến xe và hai trăm năm mươi lăm vé tàu. Bên Bình Dương, Liên đoàn Lao động tỉnh đưa ba nghìn tám trăm công nhân về quê trên Chuyến xe xuân nghĩa tình, năm đó là lần thứ tám.

Trong bài có chị Thủy, quê Nghệ An, làm công nhân ở Đồng Nai đã năm năm. Năm năm đó, chưa năm nào chị về quê ăn Tết, vì hoàn cảnh khó khăn. Chị nói với báo: "Nghe tin được tặng vé xe miễn phí về quê, tôi mừng đến rơi nước mắt."

Còn có chị Nguyễn Thu Thủy, hai mươi tám tuổi, quê Quảng Bình, làm ở khu công nghiệp bên Bình Dương. Ba năm chị chưa về. Năm đó chị về cùng chồng với đứa con trai hai tuổi, về thăm ông bà. Có bà Phan Thị Chanh, năm mươi lăm tuổi, quê Thừa Thiên Huế, vô Bình Dương giữ cháu ngoại ba năm chưa về, năm đó dắt cháu về ăn Tết. Báo còn tả một em bé ngủ gục trên vai má, chờ lên xe.

Vương nghĩ tới cái chữ mừng đến rơi nước mắt của chị Thủy. Với nhiều người, một tấm vé xe chỉ là một tờ giấy. Với chị Thủy, nó là năm cái Tết dồn lại. Báo không kể năm cái giao thừa đó chị ăn Tết ra sao, Vương cũng không dám đoán. Chỉ biết là suốt năm năm đó, ngoài quê Nghệ An có người chờ chị, mà chị chưa về được.

Chuyện thứ ba là những người ở lại.

Tết năm hai nghìn không trăm hai mươi, một người viết tên My Lăng kể trên báo Tuổi Trẻ chuyện dãy trọ nhà mình, gần khu công nghiệp Long Đức, Long Thành, Đồng Nai. Tết tới, phòng nào cũng khóa cửa, chỉ còn ba phòng có người. Nhà chủ trọ kêu mấy người ở lại qua ăn cơm chung.

Có anh Mến, hai mươi sáu tuổi, quê Quảng Nam, vợ quê Vĩnh Long. Anh mới đổi công ty, chưa dành dụm được bao nhiêu. Về một chuyến tốn khoảng hai chục triệu. Năm đó anh ở lại, để vợ về thăm nhà ngoại.

Vương thương cái chuyện nhỏ đó lắm. Không đủ tiền cho hai người cùng về, thì một người ở lại, nhường cho người kia về. Ngồi một mình trong phòng trọ đêm ba mươi, mà biết vợ mình đang ngồi bên ba má vợ, vậy cũng thấy ấm.

Còn có Dương, hai mươi ba tuổi, quê An Giang, nhỏ nhất trong mấy người ở lại. Ba má Dương chia tay hồi Dương hai tuổi. Tám tuổi, Dương về ở với ông bà ngoại. Nhà có chuyện không êm, nên Tết Dương không về. Trước Tết, má Dương gọi điện hỏi con có về không. Nghe con nói không, má khóc.

Dương nói một câu: "Từ hồi tám tuổi tới giờ em chưa năm nào ăn Tết với mẹ."

Vương không biết nói gì sau câu đó. Chỉ biết là, ở đâu đó dưới An Giang, có một người má cầm điện thoại khóc. Và ở một dãy trọ ở Long Thành, có một đứa con hai mươi ba tuổi, chưa từng ăn một cái Tết với má mình. Không phải vì không thương. Mà vì đời nó rối quá, chưa gỡ ra được.

Chuyện thứ tư là chuyện ở quê, người chờ.

Tết năm hai nghìn không trăm hai mươi bốn, một độc giả ký tên Nhu Nhi viết trên báo VietNamNet về ba má của mình. Khoảng tháng hai âm lịch, ông bà mua gà giống về nuôi, chăm như chăm con nhỏ. Sáng ba thả gà ra vườn, chiều má lùa gà lên chuồng. Vườn có hồng xiêm, xoài, mít, cải ngọt, rau má. Cả năm nuôi, cả năm trồng, là để dành Tết con cháu về ăn.

Trước Tết, má nói một câu: "Nhà người ta có tiếng trẻ con rồi, còn mỗi nhà mình vắng vẻ…"

Rồi con cháu về. Ông bà kể, con cháu về thì nhà rộn tiếng cười, ăn cơm thấy ngon hơn. Tới mùng năm, con đi. Sáng hôm đó ba má làm gà dưới bếp, treo lên cho ráo nước, gói thêm rau, thêm trái cây, cho con mang theo. Đứa cháu nhỏ chạy lại tính ôm bà, bà đẩy ra, nói: "Đừng làm thế, mẹ khóc đấy." Người viết kể, ba má đứng tựa cửa vẫy tay, còn mình thì không dám ngó lại.

Rồi đàn gà vơi đi, vườn rau xơ xác. Ông bà lại đi mua gà giống, nuôi một đàn mới, chờ cái Tết sau.

Vương nghĩ tới mấy đàn gà đó hoài. Cả một năm trời, ngày nào cũng thả, cũng lùa, cũng cho ăn. Ba má ở quê không nói thương bằng lời. Ba má nói bằng gà, bằng rau, bằng mấy bọc trái cây gói cho con mang theo. Mình ở xa, mở tủ lạnh thấy con gà má làm sẵn, có khi không nghĩ là con gà đó má nuôi gần một năm.

Bốn chuyện. Người có vé về. Người năm năm mới về được. Người ở lại nhường cho người thương về. Và người ở quê nuôi đàn gà mà chờ.

Năm nay, nếu bạn về được, thì về nghen. Đừng để công việc giữ thêm một ngày nữa. Về rồi thì bớt cầm điện thoại. Ngồi nhặt rau với má. Ngồi coi ba sửa cái quạt cũ. Nghe ông bà kể lại mấy chuyện đã kể cả chục lần. Mấy cái đó, mai mốt muốn nghe lại cũng không còn.

Còn nếu năm nay bạn chưa về được, vì tiền, vì việc, vì chuyện nhà chưa êm, thì cũng đừng tự trách mình quá. Ai cũng có cái khó riêng. Đêm giao thừa, gọi về cho má một cuộc. Gọi video càng tốt, cho má thấy mặt. Nói thiệt với má là năm nay con chưa về được, mà con khỏe, con nhớ má. Vương nghĩ, cái má sợ nhất không phải là con không về. Cái má sợ nhất là con ở xa mà không nói gì hết.

Và nếu bạn đang ở trong một dãy trọ vắng hoe mùa Tết, thử gõ cửa phòng bên cạnh. Biết đâu cũng có một anh Mến, một đứa Dương nào đó đang ngồi một mình. Hai người ở lại, nấu chung một nồi thịt kho trứng, vậy cũng là Tết.

Tết năm nay bạn về được không? Có ai ở quê đang nuôi một đàn gà chờ bạn không? Kể cho Vương nghe với nghen. Trên web tinhca chấm o rờ gờ có chỗ để bạn gửi.

Chuyện Chuyến xe không đồng Vương lấy từ báo Sài Gòn Giải Phóng. Chuyện chị Thủy và những chuyến xe nghĩa tình, chuyện dãy trọ ở Long Thành từ báo Tuổi Trẻ. Chuyện đàn gà ở quê từ bài viết của độc giả Nhu Nhi trên báo VietNamNet.