Tình Ca kể chuyện · Radio Tâm Sự

Ông Già Noel Đạp Xe Trong Hẻm

Mùa Giáng Sinh ở Sài Gòn không có tuyết. Mà mấy đêm cuối năm, gió chướng thổi về se se lạnh, đủ để người ta thèm một cái áo khoác, thèm một chỗ ấm để về.

Đây là Radio Tâm Sự của Tình Ca. Vương đây. Tối nay là số đặc biệt mùa Giáng Sinh.

Cuối tháng mười hai, bạn ngó coi Sài Gòn mình đổi khác liền. Mấy con đường lớn treo đèn từ đầu tới cuối. Nhà thờ Đức Bà, nhà thờ Tân Định, mấy con hẻm đạo bên Gò Vấp, bên Tân Bình, nhà nào cũng giăng đèn ngôi sao, dựng hang đá. Tối hai mươi bốn thì xe kẹt cứng, người ta chở nhau đi coi đèn, con nít ngồi phía trước đội cái nón ông già Noel đỏ chót.

Có người đi lễ. Có người chỉ đi chơi. Có người đứng bán bong bóng, bán nón, bán kẹo tới khuya. Có người ngồi trong phòng trọ, nghe tiếng chuông nhà thờ vọng qua, nhớ nhà.

Vương không phải người giảng đạo, cũng không định nói chuyện đạo. Vương chỉ thấy, mùa này có một điều mà ai cũng hiểu, có đạo hay không có đạo cũng vậy. Đó là lúc người ta nhớ tới người khác. Nhớ tới đứa nhỏ, nhớ tới người già, nhớ tới người đang lạnh. Tối nay Vương kể bạn nghe ba chuyện thật như vậy, đã đăng trên báo.

Chuyện thứ nhất là một ông già Noel đi xe đạp.

Dịp Giáng Sinh năm hai nghìn không trăm mười chín, báo Tuổi Trẻ có viết về thầy Phan Cẩm Sang. Thầy là giáo viên, làm tổng phụ trách Đội ở trường tiểu học Trần Văn Ơn, bên quận Mười Một cũ. Mỗi mùa Giáng Sinh, thầy đi thuê một bộ đồ ông già Noel, mặc vô, rồi đạp xe đạp len vô mấy con hẻm nhỏ, đi tặng quà cho học trò nghèo. Năm đó là năm thứ tư liên tiếp thầy làm vậy.

Một chiếc xe đạp, một bộ đồ thuê, một túi quà. Không có xe tuần lộc, không có ống khói. Chỉ có hẻm Sài Gòn chật chội, dây điện chằng chịt, và một ông thầy đạp xe trong bộ đồ đỏ.

Báo kể về một đứa học trò cũ của thầy tên Vĩnh. Vĩnh bị bệnh thận, phải nghỉ học từ năm lớp bảy. Má Vĩnh nói mùa Giáng Sinh nào Vĩnh cũng ngóng thầy Sang tới. Mà mắt Vĩnh lúc đó đã mờ rồi. Em không còn thấy rõ mặt thầy nữa. Em nhận ra thầy nhờ bộ đồ màu đỏ.

Vương đọc tới đó mà nghẹn. Một đứa nhỏ mắt không còn thấy rõ, mà vẫn biết người đang tới là ai. Vì năm nào cũng có một vệt đỏ đạp xe vô hẻm, dừng trước cửa nhà mình.

Còn có một em học trò lớp bốn tên Mỹ Tâm, ở trọ với má. Báo kể sáng nào Tâm cũng có mặt ở cổng trường từ năm giờ rưỡi, để má kịp chạy ra chợ đầu mối. Năm giờ rưỡi sáng, trời còn chưa sáng hẳn, một đứa nhỏ lớp bốn đã ngồi trước cổng trường. Tâm cũng là một trong mấy đứa học trò mà thầy Sang nhớ tới mùa Giáng Sinh đó.

Thầy nói với báo một câu: "Món quà nhỏ nhưng niềm vui trong chính các em sẽ rất lớn."

Vương nghĩ hoài về chuyện thầy Sang. Ông già Noel trong truyện thì bay khắp thế giới trong một đêm. Còn ông già Noel của hẻm Sài Gòn thì chỉ đạp được mấy con hẻm quanh trường. Mà với Vĩnh, với Tâm, vậy là đủ rồi. Người ta đâu cần cả thế giới. Người ta chỉ cần có một người nhớ tới nhà mình.

Mà để ý coi, thầy Sang đâu có giàu. Lương giáo viên tiểu học thì ai cũng biết rồi. Bộ đồ ông già Noel thầy còn phải đi thuê. Vậy mà năm nào thầy cũng đạp xe đi. Vương nghĩ, làm ông già Noel đâu cần râu bạc, đâu cần bụng bự, đâu cần xe tuần lộc. Chỉ cần nhớ đứa nhỏ nào đang chờ mình, rồi đạp xe tới.

Chuyện thứ hai ở trong bệnh viện.

Đêm hai mươi bốn tháng mười hai năm hai nghìn không trăm hai mươi, Bệnh viện Ung bướu Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức một chương trình Giáng Sinh cho hơn một trăm bốn mươi em nhỏ đang điều trị ở đó, toàn là con nhà khó khăn. Năm đó đang có dịch, người ủng hộ ít hơn mọi năm, theo báo Tuổi Trẻ, bệnh viện gần như tự lo. Mỗi em được một phần quà khoảng ba trăm nghìn đồng, có đồ chơi, có bánh, có sữa, có bong bóng, có bao lì xì.

Báo Tuổi Trẻ kể chuyện một bé gái chín tuổi tên Thúy An, quê Đồng Tháp. An bị ung thư máu, bệnh mấy năm rồi. An nói với phóng viên là ông già Noel có thật, và ông sẽ mang quà tới cho em.

Rồi người ta hỏi An ước gì. An nói: "Con chỉ ước mình mau khỏi bệnh, được đến trường gặp bạn bè, về với cha mẹ."

Bạn để ý coi. Một đứa nhỏ chín tuổi, được hỏi ước gì trong đêm Giáng Sinh. Em không ước búp bê, không ước điện thoại. Em ước được đi học. Ước được về nhà. Mấy cái mà tụi nhỏ ngoài kia có mỗi ngày, có khi còn than là chán.

Báo còn kể An mong lớn lên làm cô giáo, kiếm thật nhiều tiền để lo cho ba má. Chín tuổi, nằm trong bệnh viện, mà đã lo cho ba má.

Cũng trong đêm đó có bé Lê Minh Khôi, mới hơn một tuổi, quê Tiền Giang, bị u não. Ba má Khôi làm công nhân. Bà của Khôi kể với báo là nhà phải đi vay mượn để lo tiền viện phí cho cháu. Khôi còn nhỏ quá, chưa biết ước gì. Người lớn ước giùm.

Vương không biết bây giờ An với Khôi ra sao. Bài báo đã sáu năm rồi. Vương chỉ mong, ở đâu đó, có hai đứa nhỏ đã lớn hơn, đã được về nhà.

Nghe chuyện An, Vương nghĩ tới mấy cái điều ước của mình. Mình hay ước nhiều thứ lắm. Ước lương cao hơn, ước nhà rộng hơn, ước đi chỗ này chỗ kia. Mà có khi cái điều ước lớn nhất, mình đang có mà không biết. Được khỏe. Được đi làm. Tối được về nhà, có người chờ cơm. Một đứa nhỏ chín tuổi trong bệnh viện ung bướu nhắc cho Vương nhớ cái đó.

Chuyện thứ ba là chuyện mấy cái áo khoác.

Mùa Giáng Sinh năm hai nghìn không trăm hai mươi mốt, báo Pháp Luật Việt Nam viết một bài về mấy nhóm người trẻ ở Sài Gòn đi tặng quà ban đêm, lúc gió mùa về. Tựa bài là "Chuyện những que diêm", nhắc tới truyện cô bé bán diêm mà hồi nhỏ ai cũng đọc. Cô bé ngồi co ro ngoài phố đêm Giáng Sinh, quẹt từng que diêm để sưởi.

Trong bài có một cô gái hai mươi bảy tuổi tên Nguyễn Đỗ Trúc Phương. Cô đi kêu gọi người quen, trong chừng một tiếng đồng hồ gom được hơn một trăm triệu đồng. Cô mua tám mươi lăm cái áo khoác mới, vải tốt. Rồi cô làm một chuyện nhỏ mà Vương thích lắm. Trong túi mỗi cái áo, cô bỏ thêm hai trăm nghìn đồng. Không nói trước. Để người nhận tự thò tay vô túi rồi tự thấy. Ai mặc thử không vừa thì được đổi cái khác.

Đêm đó, có một ông bảy mươi mốt tuổi tên Lượm, làm nghề vá xe, nhận được một cái áo. Ông kể với báo, ông vá xe tới khuya mới về. Mấy bữa trời lạnh, không có áo khoác, ông lấy cái áo mưa cũ ra mặc cho đỡ lạnh. Rồi ông thò tay vô túi áo mới, thấy tiền.

Ông nói: "Sống bảy mươi mốt năm, đây là lần đầu tiên tôi được cho áo, cho tiền…"

Bảy mươi mốt năm. Lần đầu tiên. Vương đọc câu đó mấy lần. Một ông già vá xe giữa Sài Gòn, sống gần trọn một đời người, chưa từng có ai tặng mình một cái áo.

Cũng trong bài đó, có cô Trần Thị Kim Liên, bốn mươi tám tuổi, mồ côi từ nhỏ, lên Sài Gòn kiếm sống từ lâu tới mức không nhớ rõ quê mình ở đâu. Cô nói: "Tôi sống nhờ vào tình thương của mọi người." Rồi khi nhận áo: "Hôm nay các con đến cho chiếc áo này, cô mừng lắm!"

Nói thiệt, Vương thích cái chữ "các con" trong câu đó. Một người không nhớ quê mình ở đâu, gặp mấy đứa nhỏ lạ hoắc chạy xe tới ban đêm, kêu tụi nó là con. Đêm đó, chắc cô Liên cũng thấy mình có nhà một chút.

Còn có anh Nguyễn Khánh Dương, hai mươi chín tuổi, ở quận Bốn cũ. Từ cuối năm hai nghìn không trăm mười một, hồi bạn bè còn lo ôn thi, anh đã tổ chức một chương trình tên là Hơi ấm Giáng Sinh. Theo báo, chín năm liền anh cùng bạn bè, học trò giữ chương trình đó, mưa cũng đi, dịch cũng đi. Đêm mười tám tháng mười hai năm đó, hơn ba chục người chia làm ba tổ, chạy xe đi khắp mấy quận, mỗi xe chở hai túi quà lớn.

Vương nghĩ tới mấy que diêm của cô bé trong truyện. Cô bé quẹt diêm, thấy lò sưởi, thấy bàn ăn, thấy bà nội, rồi que diêm tắt. Còn ở Sài Gòn, có những người trẻ chạy xe ban đêm, đem tới cái lò sưởi thật, là một cái áo khoác thật, có hai trăm nghìn thật trong túi. Que diêm của họ không tắt sau một giây.

Ba chuyện, ba kiểu Giáng Sinh. Một ông thầy đạp xe trong hẻm. Một bệnh viện tự làm đêm vui cho tụi nhỏ. Mấy người trẻ đi phát áo lúc nửa đêm. Vương không biết ai trong số họ đi nhà thờ, ai không. Báo không ghi, mà Vương nghĩ cũng không cần biết.

Người có đạo nói Giáng Sinh là mùa của tình thương. Người không có đạo thì gọi là mùa lễ, mùa đi chơi, mùa cuối năm. Gọi sao cũng được. Cái lạnh của ông Lượm thì ai cũng hiểu. Điều ước của bé An thì ai nghe cũng thương. Bộ đồ đỏ của thầy Sang thì đứa nhỏ nào cũng nhận ra.

Nên mùa này, nếu bạn đi coi đèn ở nhà thờ, cứ đi. Nếu bạn ngồi nhà ăn bánh với gia đình, cứ ngồi. Chỉ là, trên đường về, nếu thấy một ông chú vá xe ngồi co ro dưới gió, một bà cụ bán vé số khuya chưa về, bạn thử dừng lại một chút. Mua một tờ vé số. Hỏi một câu: "Khuya rồi, chú chưa về hả chú?" Không cần làm ông già Noel. Chỉ cần làm một người dừng lại.

Còn nếu năm nay bạn ở một mình, xa nhà, nghe tiếng chuông nhà thờ mà thấy trống trải, thì gọi về cho má một cuộc. Hoặc nhắn cho một người bạn cũ. Đêm Giáng Sinh không bắt mình phải vui. Mà đêm đó cũng không bắt mình phải buồn một mình.

Còn mấy bạn đang có con nhỏ, mùa này thử rủ con soạn lại tủ đồ chơi, lựa ra vài món còn tốt mà con không chơi nữa, đem cho một đứa nhỏ khác. Để con biết, ông già Noel không chỉ là người mình chờ. Có năm, mình cũng làm ông già Noel được.

Mùa Giáng Sinh này của bạn ra sao? Bạn có từng được ai tặng một món quà làm bạn nhớ hoài, hay từng làm ông già Noel cho một ai không? Kể cho Vương nghe với nghen. Trên web tinhca chấm o rờ gờ có chỗ để bạn gửi.

Chuyện thầy Phan Cẩm Sang và chuyện bé Thúy An Vương lấy từ báo Tuổi Trẻ. Chuyện ông Lượm, cô Kim Liên, chị Trúc Phương và anh Khánh Dương từ báo Pháp Luật Việt Nam.