Tình Ca kể chuyện · Những câu chuyện nhân văn

Chàng trai giao hàng ở Thường Tín và hơn mười bốn năm đêm đêm đi vá ổ gà cho người lạ

Chín giờ tối một đêm mùa đông ở ngoại thành Hà Nội, một phóng viên báo Thanh Niên nhận được tin nhắn: em cố gắng ra nhé, nhóm anh lần này đi đông lắm. Người nhắn không rủ đi ăn, đi chơi. Anh rủ ra con đường ven đê sông Nhuệ, đứng giữa gió lạnh, để vá mấy cái ổ gà.

Tới nơi, phóng viên thấy một nhóm người mặc áo phản quang, mang ủng, đeo găng tay. Một chiếc xe tải chở vật liệu đậu bên lề. Dưới ánh đèn pin, mỗi người một việc: người xúc đá dăm, người dàn nhựa đường, người đứng phân luồng cho xe chạy qua. Chừng nửa tiếng sau, mấy cái ổ gà đã được lấp phẳng.

Người đứng giữa điều phối là anh Phạm Văn Hiếu, sinh năm một nghìn chín trăm chín mươi, ở thôn Khê Hồi, xã Hà Hồi, huyện Thường Tín, Hà Nội. Ban ngày anh làm nghề giao hàng, chạy xe máy cả trăm cây số. Tối về, nhiều hôm anh lại ra đường. Lần này không phải để giao hàng, mà để vá đường.

Mọi chuyện bắt đầu từ năm hai nghìn không trăm mười. Hôm đó anh đang chạy xe giao hàng thì sập vào một cái ổ gà ngập nước. Anh ngã, may chỉ xây xát nhẹ. Rồi anh thấy một người phụ nữ cũng ngã đúng chỗ ấy. Anh kể với báo Thanh Niên, lúc đó anh nghĩ: phải làm gì đó với cái ổ gà này, nếu không sẽ có thêm những người khác gặp nạn.

Mỗi tờ báo kể lại buổi đầu ấy hơi khác nhau. Báo Tiền Phong kể anh thấy một người đàn ông ngã xe ở ổ gà, anh dừng lại giúp. Một tờ báo khác ở Hà Nội thì ghi anh chứng kiến hai vụ ngã xe, vài hôm sau chính anh cũng sập ổ gà. Chi tiết có khác, nhưng điểm chung thì giống nhau: anh đã thấy người ta ngã, và anh không đành lòng chạy tiếp.

Theo báo Tiền Phong, tối hôm sau anh quay lại chỗ cũ. Anh mang theo cát, đá, xi măng tự bỏ tiền ra mua, rồi một mình lấp ổ gà tới khuya. Từ đó, đi đường thấy chỗ nào hư, anh nhớ lại, rồi tìm cách vá. Có lúc anh đi xin vật liệu thừa ở các công trình xây dựng.

Buổi đầu chẳng mấy ai hiểu anh. Hàng xóm thấy lạ, cho là anh gàn. Gia đình khuyên can. Báo Việt Nam News, dẫn lại báo Người Lao Động, kể có lần chừng tám giờ tối anh đang vá đường thì có người tưởng anh phá đường nên đi báo với địa phương. Anh phải giải thích. Rồi người ta hiểu ra, quay sang giúp anh.

Mẹ anh, bà Lê Thị Chiến, là người lo nhất. Bà từng nói với con rằng đó là việc của nhà nước, người ta lại tưởng con phá đường. Bà kể, con trai thường bảy giờ tối đã về, vậy mà có thời gian toàn mười một giờ đêm mới thấy mặt. Có hôm gọi điện không được, bà đứng ngồi không yên.

Điều làm cha mẹ anh xuôi lòng, theo báo Tiền Phong, là mong muốn rất giản dị của con: không còn xảy ra tai nạn đáng tiếc nào. Người ta có thể cản một ý thích. Nhưng khó mà cản một người chỉ mong người khác đi đường được bình an.

Những đêm vá đường còn mang tới cho anh một người bạn đời. Chị Lê Thị Phượng, quê Nam Định, quen anh qua những lần cùng đi vá đường ban đêm. Rồi hai người nên vợ nên chồng. Về chung một nhà, họ vẫn thường cùng nhau ra đường. Chị kể với phóng viên, anh làm cả ngày rồi tối lại đi vá ổ gà. Chị lo cho sức khỏe của chồng, nhưng chị hiểu đó là niềm say mê của anh.

Vợ chồng anh có một cô con gái nhỏ. Chị Phượng nói đôi khi con bé cũng theo phụ bố, và nó tự hào về bố lắm. Mình đọc tới đó thì nghĩ, có lẽ đó là phần thưởng lớn nhất của một người cha đi vá đường.

Năm hai nghìn không trăm mười sáu, một nhóm bạn trẻ tìm đến xin theo anh. Nhóm vá đường huyện Thường Tín ra đời. Ai đi đường thấy ổ gà thì chụp ảnh gửi vào nhóm nhắn tin chung, anh lên kế hoạch rồi đi vá sớm nhất có thể. Chị Lê Thị Viết, một thành viên lâu năm, kể nhóm không có lịch cố định, hễ thấy đường xấu là cùng nhau đi.

Lúc đầu xi măng trộn đá hay bị bong, nên về sau nhóm chuyển sang dùng nhựa đường. Có công ty làm đường cho lại những thùng nhựa đường còn thừa. Người góp tiền, người góp công, có nơi tặng áo phản quang. Anh còn tìm hỏi một kỹ sư xây dựng để vá cho đúng cách. Cuối năm hai nghìn không trăm hai mươi tư, theo báo Tiền Phong, nhóm đã có khoảng ba trăm tình nguyện viên đủ mọi lứa tuổi.

Nhóm làm chủ yếu vào buổi tối hoặc ngày nghỉ, để khỏi cản đường xe cộ. Họ đi khắp Thường Tín, các huyện lân cận của Hà Nội, có lúc sang tận Hà Nam, Hưng Yên, Hòa Bình. Có lần họ vá một ổ gà dài tới sáu mét gần một nhà máy đường ở Phú Xuyên. Còn anh Hiếu thì không nhớ nổi mình đã vá bao nhiêu ổ gà, ổ voi nữa.

Cuối tháng mười một năm hai nghìn không trăm hai mươi tư, phóng viên báo Tiền Phong gặp anh lúc chín giờ tối trên đường Hoàng Cầu, Hà Nội. Trời lạnh buốt. Anh vẫn cặm cụi san đường. Hỏi vì sao, anh nói làm vậy để người và phương tiện tham gia giao thông được an toàn.

Trên đường, gặp người bị nạn anh cũng không bỏ đi. Có lần anh dừng lại giúp một người ngã xe trên đường cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ. Anh nói với phóng viên rằng không thể bỏ mặc người ta giữa đường, nhất là vào ban đêm, với anh giúp người là điều quan trọng nhất. Anh còn đi hiến máu và tiểu cầu đều đặn, theo báo Thanh Niên là gần chín mươi lần, mỗi lần lại rủ thêm ít nhất mười người đi cùng.

Nhóm của anh còn trồng cây, dọn rác kênh mương, gom quà Tết cho người nghèo trong huyện. Năm hai nghìn không trăm hai mươi ba, anh được địa phương khen thưởng là người tốt việc tốt. Nhưng hỏi chuyện dừng lại, anh nói với một tờ báo ở Hà Nội rằng anh chưa bao giờ nghĩ tới chuyện thôi làm. Việc gì cũng có rủi ro, và anh chấp nhận.

Tin mới nhất mình tìm được về anh là từ cuối năm hai nghìn không trăm hai mươi tư. Bây giờ chắc anh đã ngoài ba mươi lăm tuổi, cô con gái cũng lớn thêm. Mình không biết tối nay anh có ra đường không. Nhưng mình đoán, ở đâu đó quanh Thường Tín, vẫn có những ổ gà được lấp lại trong đêm, mà người đi đường sáng hôm sau chẳng hề hay.

Mình cứ nghĩ về cái ổ gà. Nó nhỏ thôi, ai đi qua cũng thấy, cũng than một câu rồi chạy tiếp. Chỉ có một người dừng lại, xách xô đá quay về. Mười mấy năm sau, từ một người thành mấy trăm người. Người ta không biết tên họ. Người ta chỉ thấy con đường về nhà tối nay êm hơn một chút.

Lần tới chạy xe qua một mảng nhựa đường mới vá, đen bóng giữa con đường cũ, bạn thử chạy chậm lại một chút. Biết đâu đó là dấu tay của một người như anh Hiếu, người đã vá đường cho mình mà không cần mình cảm ơn. Tình Ca. Ở đây có bình an.