Tình Ca kể chuyện · Những câu chuyện nhân văn

Người phụ nữ ở Nhơn Trạch bán đất, bán vàng cưới, gần hai mươi năm đón người già không nơi nương tựa về nuôi

Chiều nào cũng vậy, cứ tới giờ là các cụ tự ra mấy hàng ghế ngoài sân ngồi chờ. Không ai nhắc ai. Bà chủ nhà cười, nói với phóng viên báo VnExpress: đến giờ uống sữa và ăn bánh, đã quen nếp nên cứ đến giờ là các cụ ra ghế ngồi chờ. Trong sân có mấy chục mái đầu bạc. Không ai trong số đó là người thân ruột thịt của bà.

Người phụ nữ ấy là bà Nguyễn Thị Hồng, ở ấp Rạch Bảy, xã Phú Hữu, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai. Người trong vùng gọi chỗ này là mái ấm cô Hồng. Năm hai nghìn không trăm hai mươi, khi báo VnExpress tìm tới, bà năm mươi bốn tuổi. Chồng bà là ông Trần Thanh Thuận.

Hồi trước, nhà bà làm nông. Rồi hai vợ chồng chuyển qua buôn bán, đi bán xăng dầu cho những chiếc xáng cạp trên sông, dành dụm được ít vốn. Theo báo Dân Trí, bà còn hay đi nấu ăn giúp những bệnh nhân nghèo ở bệnh viện.

Những năm đưa con lên Biên Hòa đi học, bà hay gặp các cụ già gầy gò đi nhặt ve chai, bán vé số kiếm sống. Bà kể với phóng viên báo Dân Trí: nhìn thấy các cụ không nơi nương tựa phải đi nhặt ve chai, bán vé số, tôi cảm thấy rất thương. Cái thương ấy cứ theo bà về tới nhà.

Năm hai nghìn không trăm lẻ bốn, hai vợ chồng cất một căn nhà rộng hơn. Trong bụng bà đã tính sẵn, sau này có chỗ để đón các cụ về. Chừng một năm sau, bà gặp một cụ bà ngồi khóc bên bờ sông ở Biên Hòa. Cụ khoảng bảy mươi tuổi, cả đời đi giúp việc nhà, già yếu rồi thì bị cho nghỉ. Cụ không con cái, không người thân, không biết đi đâu về đâu.

Bà Hồng ngồi xuống bên cụ. Bà nói: nếu bà không có nơi nào để về thì về nhà con, con nuôi bà đến cuối đời. Cụ đáp lại một câu mà mình đọc thấy nghèn nghẹn: tui ăn gì cũng được, miễn có chỗ nằm che nắng mưa. Vậy là cụ theo bà về Nhơn Trạch.

Ông Thuận lúc đầu không chịu. Bà kể lại lời chồng với báo Người Lao Động: anh bảo em làm từ thiện gì anh cũng ủng hộ, nhưng chăm người già cực lắm. Còn bà thì thú thật với báo Dân Trí: trước mặt chồng thì tôi dạ, nhưng sau lưng thì đi rước các cụ về.

Khoảng mười năm sau, bà nhận thêm một ông cụ bị tai biến, đang ở trong một nhà trọ ở Sài Gòn. Bà bàn với chồng dựng thêm một căn nhà nhỏ, ngăn ra làm hai. Ông Thuận làm theo, mà chưa hiểu vợ tính gì. Ông kể với VnExpress: lúc bấy giờ tui mới ngộ ra, ý định của bả ngăn nhà ra làm hai là để chỗ cho ông cụ bị tai biến này.

Ông còn nói thêm: anh định phản đối vì sợ em cực khổ, nhưng anh hết nói nổi em rồi. Rồi chính ông cũng ở lại với các cụ. Khoảng năm hai nghìn không trăm mười bảy, ông nghỉ buôn bán để ở nhà tắm rửa cho các cụ. Ông nói: việc chăm sóc các cụ là tâm nguyện lớn nhất của vợ, tui muốn cùng vợ thực hiện tâm nguyện lớn nhất ấy.

Chuyện các cụ nằm liệt một chỗ thì không có gì nhẹ nhàng. Theo báo Người Lao Động, các cụ được tắm lúc tám giờ sáng, ăn trưa lúc mười giờ. Mỗi ngày thay tã bốn lần. Đêm xuống, chính hai vợ chồng thay tã cho các cụ, để những người phụ việc được ngủ. Vợ chồng bà còn ngủ ngoài phòng khách, nhường giường trong phòng cho các cụ.

Báo Đồng Nai kể bà gọi các cụ là ngoại. Thức ăn được cắt nhỏ cho khỏi nghẹn. Cụ nào yếu thì có người đút từng muỗng. Giường cao giường thấp cũng được sắp tùy sức từng người. Nhà cách đường lớn hơn năm cây số, nên trong nhà lúc nào cũng có sẵn một tủ thuốc.

Ông Thuận thì trồng nhiều cây xanh, làm thêm mấy tiểu cảnh nhỏ trong khuôn viên. Mình đọc chi tiết đó mà thấy thương ông. Người đàn ông từng phản đối, giờ lại là người trồng bóng mát quanh nhà cho các cụ. Dịp lễ, dịp Tết, hai vợ chồng còn đi gom quà của người hảo tâm đem cho người nghèo trong xã.

Tiền nuôi các cụ, mỗi ngày tốn khoảng ba triệu đồng. Lúc đầu là tiền dành dụm của hai vợ chồng. Hết tiền thì bán vàng cưới. Rồi bán dần năm mẫu đất cả đời gom góp. Báo Người Lao Động viết, suốt tám năm đầu gần như không ai biết tới chỗ này.

Có cụ tới mà không còn giấy tờ tùy thân gì. Bà đặt cho cụ một cái tên, rồi đi làm giấy tạm trú. Có người bệnh không làm chủ được mình, từng đánh cả bà. Bà kể với báo Người Lao Động rằng từ đó bà hiểu, muốn cảm hóa con người thì phải có tình thương thật sự.

Một người làm không xuể. Anh Nguyễn Văn Lợi, hàng xóm, ngày nào cũng qua phụ nấu ăn từ hai giờ sáng. Anh nói với VnExpress: tui thấy người già thì nhiều mà người chăm thì ít, mình có sức khỏe thì giúp thôi. Về sau có thêm mấy cặp vợ chồng từ các tỉnh tìm tới ở lại phụ giúp. Một anh từ An Giang lên kể: thấy cô Hồng quá hy sinh để lo cho các cụ, thương lắm nên mình mới đi theo cô được.

Năm hai nghìn không trăm hai mươi, mái ấm có bảy mươi sáu người, ba mươi hai người nằm liệt. Năm hai nghìn không trăm hai mươi ba, con số lên hơn tám mươi, bốn mươi sáu cụ phải nằm một chỗ. Mỗi năm có chừng mười cụ ra đi. Bà lo hậu sự cho từng người, và mỗi năm làm một đám giỗ chung để nhớ các cụ.

Cụ Ngũ Thuận Sang, chín mươi tuổi, nói với phóng viên báo Người Lao Động: ở đây được ăn uống, thuốc men đầy đủ, cuộc sống tốt hơn trước rất nhiều. Một câu giản dị, mà mình nghĩ, với người đã từng không biết tối nay ngủ ở đâu, câu đó lớn lắm.

Năm hai nghìn không trăm mười tám, mái ấm được cấp phép thành cơ sở bảo trợ xã hội. Bà cũng được địa phương khen thưởng nhiều lần. Bây giờ có người hảo tâm gửi gạo, gửi tã. Nhưng bà không đi kêu gọi ai. Bà nói với báo Đầu Tư: tôi làm vì tấm chân tâm của mình, nên cứ thế làm thôi.

Ngay từ năm hai nghìn không trăm hai mươi, bà đã đau lưng, không còn bế nổi các cụ. Vậy mà mái ấm vẫn đông thêm. Tháng tư năm hai nghìn không trăm hai mươi lăm, báo Đồng Nai đưa tin mái ấm đã hơn hai mươi năm, đang chăm một trăm lẻ hai cụ già neo đơn, bệnh tật. Bà từng nói với báo Người Lao Động: còn sống ngày nào sẽ gắng hết sức lo cho các cụ.

Mình cứ nghĩ hoài về cụ bà ngồi khóc bên sông năm đó. Cụ không xin gì nhiều, chỉ xin một chỗ nằm che nắng che mưa. Rồi từ một chỗ nằm ấy, thành cả một mái nhà cho hơn trăm con người lúc cuối đời.

Có những người làm việc tốt bằng tiền. Có những người làm bằng công sức. Còn bà Hồng, ông Thuận, thì đem cả căn nhà, mảnh đất, đôi vàng cưới, và những đêm không ngủ, để đổi lấy một điều thôi: không ai trong sân ấy phải đi hết đời mình một mình. Lần tới, nếu bạn gặp một cụ già bán vé số giữa trưa, xin chậm lại một chút, hỏi thăm cụ một câu. Tình Ca. Ở đây có bình an.